Augustus was minder saai dan we meestal denken. Buiten de repeterende breuk van Zwarte Ooievaars, Lachsterns, Reuzensterns, Sperwergrasmussen en Waterrietzangers, werden er opvallend veel zeldzame soorten roofvogels en strandlopers gezien deze maand. Laten we er maar eens lekker diep induiken...!

Hoogtepunten

Sakervalk

De Sakervalk die op 20 augustus werd ontdekt in de buurt van Knokke in België, en die vanaf 23 tot 29 augustus dagelijks werd gezien, bracht ook enige bezoeken aan Nederland. De vogel werd op 26 augustus in het Zwin gezien, en vliegend richting Breskens, en mogelijk ook bij Hoofdplaat (Zld). De vogel werd op 28 augustus weer gezien, en wel tussen Sluis en het Zwin, in de buurt van het gehucht met de boeiende naam Sint Anna ter Muiden. Op 29 augustus werd de vogel even in het Nederlandse deel van het Zwin gezien, maar toen was de koek weer op.

Sakervalk Falco cherrug, Het Zwin, België, 29 augustus (Julien Hainaut)

Steppearend

Een Steppearend met een licht verdacht uiterlijk - de vogel miste een "hap" uit de vleugel - werd ontdekt op 27 augustus in het Markdal bij Breda (NB). Iets meer dan een uur later werd de vogel gezien in de Brabantse Biesbosch (NB). Enkele uren later werd de vogel opgepikt in de buurt van Wageningen (Gld). De "hap" uit de vleugel maakte voor de vervolgwaarnemingen duidelijk dat het telkens om dezelfde vogel ging. Op 29 augustus werd de vogel weer gezien in het Dal van Deelen bij Hoenderloo (Gld).

Steppearend Aquila nipalensis, Hoenderloo (Gld), 29 augustus (Jorick van de Westeringh)

Roodkeelstrandloper

De tweede Roodkeelstrandloper van dit jaar werd aan de oostpunt van Terschelling ontdekt op 20 augustus. In tegenstelling tot alle eerdere vogels, die alle negen na één dag weer weg waren, bleef deze nog een dagje extra. Door de lastig te bereiken locatie bleef het aantal bezoekers echter beperkt.

Roodkeelstrandloper Calidris ruficollis, Terschelling (Fr), 19 augustus (Robin Drenth)

Siberische Strandloper

De tiende Siberische Strandloper van ons land besloot Rottumerplaat even aan te doen. Na een verblijf van enige minuten besloot de vogel deze toch al onbezoekbare plaats te laten voor wat het is.

Bairds Strandloper

Een wat betrouw- en bezoekbaardere zeldzame strandloper was de Bairds Strandloper die van 7 tot 18 augustus de Ezumakeeg als verblijfplaats had uitgezocht.

Bairds Strandloper Calidris bairdii, Ezumakeeg (Fr), 7 augustus (Jesse Pieter Sinnema)

Overzicht

Eendachtigen

Augustus is nu niet de meest voor de hand liggende maand om te gaan dimdammen over zeldzame ganzen, maar toch... Van 6 tot 12 augustus werd een Witbuikrotgans gezien bij de Schelphoek (Zld), Ross' Ganzen van onduidelijke herkomst werden ook enkele malen gezien, voorts werden drie Dwergganzen gezien, waarvan er een in de Groene Jonker bij Zevenhoven (ZH) wel enige belangstelling trok. Alle herintroducties in Duitsland ten spijt, werden toch maar in negen uurhokken Witoogeenden waargenomen, maar het kan zijn dat er sommige geheim zijn gehouden.

Stormvogels tot reigers

Van de lijst met in augustus te verwachten soorten is de Vale Pijlstormvogel wel een van de meest voor de hand liggende. Je moet echter wel zin hebben om aan zee te gaan zitten en wachten op een wonder – hoewel het dan wel een wonder is van de meer voorspelbare soort. Camperduin, de plek met de meest geharde zeevogeltrektellers, telde er overigens maar twee deze maand, op 26 en 29 augustus. In maar liefst 173 uurhokken werden Zwarte Ooievaars gemeld. In de derde decade van de maand begonnen de aantallen astronomisch te worden: op 22 augustus was er een groepje van ten minste 45 in Liessel (NB), en op 26 augustus werden 80 vogels gezien bij Moerslag in Limburg. Verder werden nog op heel wat andere plekken aardige groepen en groepjes gezien.

Toepen is een eenvoudig kaartspel, dat de meesten van ons wel hebben geleerd tijdens onze kindertijd. Het spel is genoemd naar de regel dat je kunt aangeven dat je denkt te gaan winnen: "ik toep", zeg je dan. Bij succes krijgen de tegenstanders dan extra strafpunten. Als een ander denkt dat hij meer kans maakt om te gaan winnen, dan kan deze "overtoepen", met mogelijk nog meer strafpunten als resultaat bij verlies. Overdrachtelijk wordt de term ook wel gebruikt om aan te geven dat soms ongeloofwaardig hoge aantallen worden aangegeven. Een dergelijk verschijnsel bespeurde u mogelijk ook al hierboven bij de Zwarte Ooievaar. Zo werden op 9 augustus 120 Kwakken doorgegeven in De Leijsing bij Liessel (NB). Dit kan wel worden opgevat als de overtoep van de aantallen tussen 60 en 100 die in de rest van de maand werden doorgegeven op deze locatie. Aan de Koereiger besteden we al enige tijd weinig aandacht, omdat met de gestage toename van de soort de zeldzaamheid een beetje verdampt. In 2025 waren er al 90 broedparen in ons land. Niettemin is een groepje van meer dan 120 vogels, in de Alblasserwaard (ZH) op 24 augustus, toch wel het vermelden waard. Verder waren er wel meer flinke groepen, zoals 61 in het Nuldernauw (Gld) op 26 augustus, 34 in het Oudeland van Strijen (ZH) op 25 augustus en 32 bij Zwartsluis (Ovl) op 25 augustus.

Koereiger Bubulcus ibis, Alblasserwaard (ZH), 24 augustus (Jorrit Vlot)

Waders en wadertjes

Van 8 tot 18 augustus was een Aziatische Goudplevier in zomerkleed te zien in Waal en Burg op Texel (NH). Op 15 augustus werd er een gezien in de Emmapolder (Gr) en waarschijnlijk werd er op 22 augustus een gezien in het Lauwersmeer (Fr).

Aziatische Goudplevier Pluvialis fulva, Texel (NH), 15 augustus (Jeroen Sidler)

Een Siberische Strandloper maakte een kort bezoek aan Rottumerplaat op 8 augustus. Het was pas het tiende geval van Nederland, en het laatste dateerde van 2017. Helaas kon de vogel op de locatie vanzelfsprekend niet worden ge- of bezocht. Beklaagden wij ons in het vorige maandoverzicht nog dat alle gevallen van de Roodkeelstrandloper een verblijf van één dag betroffen, deze maand bereikte de soort een gewichtig keerpunt. Tijdens een zomerkamp van de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie, dat regelmatig betrekkelijk gebeurtenisrijk verloopt, werd op 19 augustus tijdens een bezoek aan ongeveer de verste plek in Nederland, de oostpunt van Terschelling, een vogel ontdekt die de trendbreuk betekende. De vogel kon de volgende dag nog worden teruggevonden. Het verblijf duurde echter niet langer dan twee dagen.

Roodkeelstrandloper Calidris ruficollis, Terschelling (Fr), 19 augustus (Tawfik Yildiz)

Na 2016, toen er vier gevallen in een jaar waren, is de Bairds Strandloper nog maar tweemaal vastgesteld: in november 2018 bij Deventer (Ovl) en in augustus 2023 op Texel (NH). Een vogel in de Ezumakeeg (Fr) van 7 tot 18 augustus was dus zeer welkom. Helaas zat de vogel vaak ver weg, maar zo nu en dan liet de vogel zich van dichterbij zien.

Bairds Strandloper Calidris bairdii, Ezumakeeg (Fr), 7 augustus (Alwin van Lubeck)

We zijn het al bijna weer vergeten, maar aan het begin van de maand, op 1 en 2 augustus, zat er een Blonde Ruiter in de Ezumakeeg. Gelukkig hebben we de vluchtfoto's nog! Een andere werd op 2 augustus bij Den Oever (NH) gefotografeerd.

Blonde Ruiter Calidris subruficollis, Ezumakeeg (Fr), 1 augustus (Jorrit Vlot)

In 22 uurhokken werden in de maand augustus Gestreepte Strandlopers gezien. Afgezien van Groningen deelde geen enkele oostelijke provincie in de feestvreugde. Friesland was het best bedeeld. Twee Kleine Geelpootruiters werden deze maand kort gezien: op 16 augustus in de Brabantse Biesbosch (NB) en op 19 augustus langs de Oostvaardersdijk (Fl). Wie had gedacht dat Limburg ooit het epicentrum van een uitbraak van waarnemingen van de Poelsnip zou worden? Wij in ieder geval niet! Eerst werd een vogel gezien in het Rivierpark Maasvallei in Itteren (L) op 22 augustus, en een dag later werd er een gezien in Maastricht en weer een dag later een bij Grevenbicht, en daarna was het weer de beurt aan het Bosscherveld in Maastricht (L), waar dezelfde of een andere vogel werd opgeschrikt op 29 en 30 augustus.

Jagers tot en met sterns

In 22 uurhokken werden Kleinste Jagers vastgesteld, grotendeels langs de kust, maar niet die van Zuid-Holland. Er waren ook drie waarnemingen ver van de kust: op 18 augustus werd er een verrassend op een geluidsrecorder vastgelegd over Groningen (Gr) - leest en luistert u maar eens -, op 25 augustus vloog er een juveniel over Leusden (U) en op 27 augustus een midden over Zwolle (Ovl). De Vorkstaartmeeuw, nu niet de eerste soort die je in het binnenland verwacht, werd voor het eerst vastgesteld in Limburg. Het was een prachtige adulte vogel in zomerkleed, die van 21 tot 24 augustus bij Borgharen (L) verbleef.

Vorkstaartmeeuw Xema sabini, Itteren (L), 22 augustus (Roger Wijnen)

Er was nog een leuke maar minder extreme binnenlandwaarneming, van een juveniele vogel bij Nieuwolda, vlakbij Delfzijl (Gr), op 12 augustus. Meer in lijn met de gebruikelijke waarnemingsplaatsen was een juveniel langs Camperduin op 28 augustus. In 40 uurhokken werden Lachsterns gezien, met natuurlijk de meeste vogels op de standaardplekken: 19 vogels bij de Dollard (Gr), 25 bij de Pekela's (Gr) en 18 op het Balgzand (NH). In 213 uurhokken, op zes na allemaal ten westen van de lijn Delfzijl - Saeftinghe (of Antwerpen, zo u wilt) werden Reuzensterns gemeld. Flinke groepen waren te zien in Waterland, 29 op 31 augustus, 24 bij Koudum (Fr), 32 bij Kampen (Ovl), 46 op de Steile Bank (Fr) allemaal in de laatste week van augustus en - we hadden het al over overtoepen - 65 op de slaapplaats in de Bantpolder in het Lauwersmeer (Fr). Het leek erop dat het aantal broedgevallen van de Witwangstern dit jaar sterk was gedaald ten opzichte van de laatste jaren, mogelijk door het warme en droge weer. In augustus werden in 13 blokken waarnemingen gedaan, waarvan 7 exemplaren bij Weesp (NH) en enige andere rond de Vecht (U) het meest in het oog sprongen.

Roofvogels en bijeneters

In 24 uurhokken werden Grijze Wouwen opgemerkt. Net als zo vaak bij deze opvallende soort is het totaal onduidelijk hoeveel vogels er bij de waarnemingen betrokken waren, maar minstens tien lijkt een leuke conservatieve schatting. Wespendieven vlogen dit jaar in de laatste week van augustus in recordaantallen over Nederland, maar dan moest je wel op de goede plek zijn. Te ver naar de grens in het oosten, daar gebeurde niet zoveel, en in het westen gebeurde natuurlijk helemaal niets! Maar de westkant van het oosten van Nederland - de trektelpost de Brobbelbies (NB) bijvoorbeeld - dat was waar je moest zijn, om honderden Wespendieven te zien! Er is een smakelijke video van het gebeuren. Uit de video komt ook onderstaande foto.

Wespendief Pernis apivorus en Ooievaar Ciconia ciconia, Brobbelbies (NB), 26 augustus (Toy Janssen)

Een mogelijke tot waarschijnlijke Schreeuwarend kwam op 26 augustus over telpost De Brobbelbies (NB) gezet en de volgende dag vloog een zekere over het Wierdense Veld (Ovl). Hoeveel slagpennen mag een vogel missen voordat die als "mogelijk van niet-wilde herkomst" kan of moet worden aangemerkt. Dat is natuurlijk weer een oneindig moeilijke vraag, waar deze rubriek wel zo ongeveer het patent op heeft. Ten eerste moeten de missende slagpennen niet symmetrisch aan elke vleugel zijn, want dan is er natuurlijk sprake van doodnormale rui. Dan kan een ongelukje iedereen overkomen, dus waarom een zeldzame vogel niet. Toch zie je een reeks ontbrekende pennen aan één vleugel niet al te vaak. Vergis u niet: met de statistiek valt hier niets te halen, want zeldzame soorten onttrekken zich toch al aan bijna alle vormen daarvan. De Steppearend die werd gezien op meerdere locaties in Nederland op 27 en 29 augustus, miste een aantal slagpennen aan één vleugel, maar gedroeg zich verder niet opvallend afwijkend. Het zal u niet verbazen dat in 27 uurhokken Steppekiekendieven werden gezien. De waarnemingen kwamen uit vele provincies, maar niet uit Zeeland en Utrecht. Op 28 augustus werden er zelfs twee bij elkaar gezien in de Ezumakeeg (Fr). In de maand waarin al enkele records werden verbroken, werd ook nog eens de grootste groep Bijeneters in Nederland ooit - 62 exemplaren - gefotografeerd. Kijkt u maar eens hieronder, ze staan allemaal op de foto!

Bijeneter Merops apiaster, 's-Gravenpolder (Zld), 18 augustus (Wilco Jacobusse)

Van de Roodpootvalk waren de aantallen dan weer matig, maar net als voor de Steppekiekendief is augustus slechts de opmaat voor de piekaantallen in september. In tegenstelling tot de Steppekiekendief lag een kwart van de uurhokken in Zeeland.

Roodpootvalk Falco vespertinus, Wieringen (NH), 29 augustus (Fred Visscher)

Na kortstondige waarnemingen in Nederland in de laatste week van augustus van de Belgische Sakervalk die daar van 20 tot 27 augustus werd gezien, wordt het voor de fanatieke soortenlijsters waarschijnlijk toch weer wachten op een volgende. De Belgische vogel werd maar door een stuk of 15 vogelaars in Nederland gezien. Zoals wel vaker bij "grensgevallen" liep de discussie over waar de grens is tussen beide landen en de telbaarheid van dit soort gevallen, weer eens ouderwets op. Mogelijk biedt begin september nog kansen voor de velen die de soort nog niet in Nederland hebben gezien, maar waarschijnlijker is het dat zij op een volgend exemplaar moeten wachten...

Zangvogels

Na een teleurstellende zoektocht naar de Graszanger in het Bentwoud in Waddinxveen (ZH), op 28 augustus, keek een lokale vogelaar op om tot zijn schrik een onbegrijpelijke vogel te zien overvliegen. Aan de hand van de foto's kon de vogel als Notenkraker worden gedetermineerd. Het was de eerste waarneming van deze soort in zeven jaar. Na de zeer goed bezochte vogel van 2018-2019 in Wageningen (Gld) was er alleen nog een serieuze waarneming in Beerze (Ovl) op 19 september 2019.

Notenkraker Nucifraga caryoctactes, Bentwoud, Waddinxveen (ZH), 28 augustus (Dirk van Doorn)

Enige Grauwe Fitissen maakten hun opwachting op diverse Waddeneilanden: van 21 tot 26 augustus op Rottumerplaat (Gr), van 21 tot 24 augustus op Schiermonnikoog (Fr) en op 25 augustus in het Hoornse Bos op Terschelling (Fr). Daarbuiten was er ook nog een waarneming in Den Haag op 23 augustus. De vroegste Noordse Boszanger die ooit in ons land werd vastgesteld, werd gevangen op 24 augustus in de Kroonspolders op Vlieland (Fr). Het was waarschijnlijk ook de eerste adulte vogel ooit in Nederland. De Westelijke of de Balkanbergfluiter, that's the question! Ook dit jaar was er een niet-te-determineren geval van een van de twee, gewoon omdat de vogel weigerde te roepen. De vogel werd ontdekt door een wederom succesvolle NJN-groep, op de Noordsvaarder, Terschelling, op 25 augustus. De Sperwergrasmus is weer zo'n echte soort voor augustus. Hoewel de aantallen in september en oktober bijna hetzelfde zijn, is er in augustus "minder concurrentie" om het zo maar eens te zeggen. Op 16 augustus werd de eerste gevangen op de ringbaan bij Castricum (NH), waar er op 23 augustus weer een werd gevangen. Op 21 augustus was er een op de oostpunt van Terschelling, en op 24, 25, 28, 29 en 31 augustus werden er gezien op verschillende plekken op Texel. Er werd ook al een Veldrietzanger gevangen, en wel op de Westplaat op Voorne (ZH) op 27 augustus. Dé augustus-soort, dat is wel de Waterrietzanger. De eerste drie weken van augustus zijn de beste tijd om deze steeds zeldzamer wordende soort te zien, en dan moet je ook nog ongeveer precies weten waar je moet zijn. Op slechts 13 locaties was de soort te zien.

Waterrietzanger Acrocephalus paludicola, Waterland (NH), 4 augustus (Arjan Dwarshuis)

De fanatieke jonge vogelaars die Terschelling bevolkten aan het einde van de maand ontdekten buiten een Roodkeelstrandloper en een bergfluiter spec. ook nog eens een Citroenkwikstaart in de duinen ten westen van West aan Zee, op 26 augustus. Er zijn vakanties waar je als jonge vogelaar minder tevreden van terugkomt, zullen we maar zeggen! De gestaag afnemende Ortolaan werd toch nog in 56 uurhokken vastgesteld. Buiten de Waddeneilanden, waar de soort niet werd vastgesteld geeft de verspreiding van de uurhokken met waarnemingen een aardige indruk van de verspreiding van de trektelposten in Nederland. Dit suggereert sterk dat als u maar heel vaak en heel langdurig in uw tuin of op uw balkon gaat zitten, u een aardige kans maakt op een overvliegende Ortolaan!

Inmiddels elders

Augustus kende vele hoogtepunten in alle delen van de WP, met een mooie mix van langverblijvers, zomerse soorten, vroege najaarsgasten en complete verrassingen.

Azoren

Hoewel het feest eind september pas echt losbarst, is het seizoen geopend op de Azoren. Liefst zeven Kleinste Strandlopers (Least Sandpiper) waren begin augustus aanwezig op Pico en Terceira, met een Amerikaanse Bontbekplevier (Semipalmated Plover) en een Amerikaanse Watersnip (Wilson’s Snipe) eveneens op Terceira. Drie Bonte Sterns (Sooty Tern) werden waargenomen nabij Graciosa.

Britse Eilanden

Op 13 augustus werd een Geelkeelzanger (Yellow-throated Warbler) ontdekt in de haven van Liverpool. De vogel verbleef op verboden terrein en is na een kwartier niet meer teruggevonden. Het betreft het tweede geval voor de WP, na Corvo, Azoren in 2013. Indien aanvaard, want dat is ingewikkeld. De vogel is namelijk mogelijk meegekomen met een schip uit New Orleans en betreft mogelijk de ondersoort dominica, die minder dwaalgastpotentie lijkt te hebben. Niets is zeker en het is derhalve een mooie uitdaging voor de Britse dwaalgastencommissie.

Geelkeelzanger Setophaga dominica, Liverpool, Engeland, 13 augustus (James Conlan)

Sternspektakel op 3 augustus, toen een Brilstern (Bridled Tern) werd gemeld op de Farne-eilanden, terwijl enkele uren later een Bonte Stern (Sooty Tern) werd ontdekt op Coquet, een eiland 30 kilometer verderop. Men nam eerst aan dat het dezelfde vogel moest zijn, maar na enige verwarring was de conclusie resoluut: “neen!” Om het feestje te completeren werd ook de Amerikaanse Zwarte Stern (American Black Tern) die dag gezien op Coquet.

Bonte Stern Onychoprion fuscatus, Coquet, Engeland, 3 augustus (Tom Tams)

Amerikaanse zangvogels in augustus in Europa: het lijkt een nieuw fenomeen, want ook heel vroeg was de Witkeelgors (White-throated Sparrow) op Isle of May, Schotland, van 5-26 augustus. Het betreft pas het tweede augustus geval van de circa 60 witkelen in het VK. Zuidpooljagers (South Polar Skua) worden steeds vaker gezien in Europa, maar drie vogels op 18-19 augustus langs de Ierse kust was nog steeds uitzonderlijk. Het betrof het derde tot en met het vijfde geval. De toename wordt vooral verklaard door de verbeterde kennis om deze soort te herkennen.

Zuidpooljager Stercorarius maccormicki, rechts, met Grote Jager Stercorarius skua, Bridges of Ross, Ierland, 19 augustus (Cian Cardiff)

Op de Britse eilanden waren niet de minste langverblijvers aanwezig. In Schotland verbleef de Groene Bijeneter (Blue-cheeked Bee-eater) tot en met 16 augustus op de Orkney Eilanden. In Engeland was de inmiddels fraai uitgekleurde Langstaartklauwier (Long-tailed Shrike) aanwezig in Gloucestershire tot het einde van de maand. De Rode Grutto (Hudsonian Godwit) in Suffolk is gezien tot het einde van de maand en is sinds medio augustus geruid naar winterkleed.

Rode Grutto Limosa haemastica, Cattawade, Engeland, 19 augustus (Sean Nixon)

Noord-Europa

In IJsland was een Amerikaanse Meerkoet (American Coot) aanwezig in het afgelegen Víkingavatn van 5-13 augustus. De Toendragors (American Tree Sparrow) was aanwezig tot en met 7 augustus. De tweede Noorse Tibetaanse Plevier (Tibetan Sand Plover) werd gezien van 11-16 augustus nabij Nærland.

Tibetaanse Plevier Anarhynchus atrifrons, Nærland, Noorwegen, 12 augustus (Lars Tore Gustavson)

Noorwegen deed het verder leuk met ver boven de poolcirkel de tweede Schreeuwarend (Lesser Spotted Eagle) voor het land op 9 augustus en vanaf eind juli een fraaie Oosterse Vorkstaartplevier (Oriental Pratincole), die werd gezien op Værøy. De achtste Deense Grijze Junco (Dark-eyed Junco) was vanaf eind juli aanwezig nabij Næstved. Een in Spanje geringde Monniksgier (Cinereous Vulture) had al een heel avontuur in Denemarken achter de rug in juli, waar deze inmiddels al aanvaard is op de A-lijst, waarna deze besloot om Zweden op stelten te zetten. De vogel werd vanaf 1 augustus gezien nabij Örsundsbro, wat het tweede geval voor Zweden betekende. Jonge Sakervalken (Saker Falcon) werden gezien op Öland op 31 juli en langs Falsterbo op 26 augustus. Indien aanvaard betreft het de eerste Zweedse gevallen. Eerdere waarnemingen betroffen (vermeende) ontsnapte gevallen. Terwijl Nederland nog wacht op zijn eerste twitchbare Kleine Torenvalk (Lesser Kestrel) ontdekte een Nederlandse topontdekker er doodleuk één op Öland, Zweden, op 14 augustus.

Kleine Torenvalk Falco naumanni, Öland, Zweden, 14 augustus (Diederik Kok)

Fins twitchgeluk brak uit op 14 augustus toen een Maskerklauwier (Masked Shrike) werd ontdekt in Virolahti, zuid Finland. Het eerste en enige eerdere geval betrof een vogel in 1982.

Maskerklauwier Lanius nubicus, Virolahti, Finland, 14 augustus (Petteri Hytönen)

Centraal-Europa

België deed het goed deze maand met een adulte Reuzenzwartkopmeeuw (Pallas’s Gull) die op 30 augustus langs Lier vloog, het vierde geval indien aanvaard. De populaire Belgische Kleinste Strandloper (Least Sandpiper) verbleef tot en met 4 augustus in Uitkerke.

Kleinste Strandloper Calidris minutilla, Uitkerke, België, 1 augustus (Eduard Sangster)

De ster onder de vogels van België deze maand was de eerstejaars Sakervalk (Saker Falcon), die op 20 augustus werd ontdekt in Zuienkerke, Vlaanderen. De vogel werd daarna sporadisch gezien, maar vanaf 26 augustus werd het patroon gekraakt en werd de vogel dagelijks gezien in en rond Het Zwin, op de grens met Nederland. Vanaf 26 augustus werd de vogel ook enkele keren gezien boven Nederlands grondgebied. Het betrof het eerste geval voor België en het tweede geval voor Nederland, na de waarneming in juli 2019.

Sakervalk Falco cherrug, Het Zwin, België, 29 augustus (Julien Hainaut)

Oost-Europa

Een Indische Ralreiger (Indian Pond Heron) werd ontdekt in Kaunas, Litouwen, op 5 augustus. Het eerste idee is misschien een ontsnapte vogel, maar deze waarneming volgt op eerdere waarnemingen in Finland in augustus 2016 en in Duitsland in juni 2021. Deze zijn niet aanvaard, maar verdienen wellicht een tweede kans. De enige categorie A-waarnemingen in de WP komen tot op heden uit Koeweit (2) en de landen op het Arabisch schiereiland. Krijgen we na 2013 weer een influx van Witbandkruisbekken (Two-barred Crossbill) in Centraal-Europa? De 22 exemplaren in Polen sinds 21 augustus en een vogel in Duitsland zijn daar positieve indicatoren voor. Hoogstwaarschijnlijk worden de Amerikaanse en de Europese taxa gesplitst in twee soorten. Een solide split, waarbij de Amerikaanse nominaat in de WP is vastgesteld op IJsland (3 gevallen) en de Azoren (1). Random photography, of moeten we het accidental photography of zelfs serendipity photography noemen? Na thuiskomst vonden Finse vogelaars tussen hun vluchtfoto’s van strandlopers, genomen op 28 juli in Haversi, Estland, deze strandloper. Het lijkt op een Bonapartes Strandloper (White-rumped Sandpiper) en indien aanvaard betreft dit het eerste geval voor Estland. Een Balkansperwer (Levant Sparrowhawk) werd op 26 en 27 Augustus in de Hortobágy, Hongarije, gezien.

Zuid-Europa

Op 3 augustus vlogen 106 Bulwers Stormvogels (Bulwer’s Petrel) langs Estaca de Bares, het beroemde zeetrektekpunt in Noord-Spanje. Het oude record van 10 exemplaren werd hiermee verpulverd. Zuidpooljagers (South Polar Skua) werden op zes verschillende dagen gezien op de trektelpunten in Noord-Spanje, met telkens een enkel exemplaar. Niet ver hiervandaan is in Marokko gezenderde Witruggier (White-backed Vulture) nog steeds aan het rondzwerven. De Kelpmeeuw (Cape Gull) is nog steeds aanwezig in de haven van Larédo. Alweer het achtste geval van Lannervalk (Lanner Falcon), en pas de tweede twitchbare, werd medio augustus gezien in Castro Verde, Portugal.

Lannervalk Falco biarmicus, Castro Verde, Portugal, 15 augustus (Vasco Valadares)

Noord-Afrika

Het Kaapverdische Stormvogeltje (Cape Verde Storm Petrel) krijgt er een nieuwe ondersoort bij. Het was lang niet duidelijk tot welk taxon de stormvogeltjes van Sao Tomé behoorden, maar uit deze studie blijkt dat de vogels een nieuwe ondersoort vormen, genaamd mito. De vogels verschillen van de nominaat door een langere, dunnere, naar beneden gebogen snavel en een dunnere stuitband. Eén Maskergent (Masked Booby) was nog aanwezig begin augustus in de Bruine Genten (Brown Booby)-kolonie op Brava. De vogel had een nest met één ei en was waarschijnlijk gepaard met een Bruine Gent. In maart-mei was nog een tweede Maskergent in de kolonie aanwezig, maar deze is sindsdien niet meer bevestigd.

Maskergent Sula dactylatra, Brava, Cape Verde, 6 augustus (Lasse Lehmann)

Ook zijn sinds maart twee hybriden Maskergent (Masked Booby) x Bruine Gent (Brown Booby) aanwezig in de kolonie, wat duidt op een eerder gemengd broedgeval. Zoals te zien op onderstaande foto zijn de twee exemplaren goed van elkaar te onderscheiden.

Maskergent x Bruine Gent Sula dactylatra x Sula leucogaster, Cape Verde, 6 augustus (Lasse Lehmann)

Slecht nieuws uit Algerije: van 26 tot 30 augustus hebben grote bosbranden een groot deel van de habitat van de Algerijnse Boomklever vernietigd bij Jijel, een van de belangrijkste plaatsen voor deze endemische soort. Het is nog te vroeg om de precieze gevolgen voor de populatie van de Algerijnse Boomklever vast te stellen.

Algerijnse Boomklever Sitta ledanti, Algerije, 9 mei (Leo Boon)

Midden-Oosten

Op de pelagics vanuit Eilat zijn deze zomer (nog) geen Chinese Stormvogeltjes (Swinhoe’s Storm Petrel) gezien, in tegenstelling tot de afgelopen jaren. Eindelijk werd op het Arabisch Schiereiland een Geelsnavelreiger (Yellow-billed Egret) bevestigd middels een exemplaar in zomerkleed op 7 augustus in Jizan Lake, Saoedi-Arabië. Dit steunt de aanname dat de vogels langs de zuidkust voornamelijk Afrikaanse vogels zijn en dat de vogels langs de noordkust van het schiereiland en in Oman vooral Middelste Zilverreigers (Medium Egret) betreffen uit Azië. Een fraaie Picatatapuit (Variable Wheatear) werd gezien in Koeweit van 24-26 augustus. Het betreft het vierde geval voor het land en het vijfde geval voor de ‘kleine WP’. Even tussendoor: voor wie het niet weet of niet heeft uitgezocht, “Picatatapuit” moet echt wel de slechtste Nederlandse naam voor een soort uit de WP zijn. Letterlijk betekent het Latijn “picata”: “met pek besmeurd”, dus de Nederlandse naam zou veel beter het charmante Pektapuit zijn. Helaas zijn dit weer zaken waar het DB Terugblik-team niets over te zeggen, maar dus wel te melden, heeft.

Picatatapuit Oenanthe picata, Mutla's Ranch, Koeweit, 24 augustus (Mohammed Alazmi)

De Glazen Bol

Als deze rubriek 160 jaar geleden was geschreven, dan hadden we aangeraden uit te kijken naar gekke wulpen, want dat hadden zomaar Eskimowulpen (Eskimo Curlew) kunnen zijn. September was namelijk de beste maand om deze soort te vinden in de WP, met alle vier de gevallen in het VK in deze maand, tussen 1855-1887 op de Scilly Eilanden en in Schotland. Het enige andere WP-geval was in Ierland in oktober 1870. De laatste bevestigde waarneming van Eskimowulp in de wereld is een geschoten vogel op Barbados in 1963. Het is daarom vreemd dat deze soort geregistreerd staat bij Birdlife International als Critically Endangered en niet als uitgestorven, zoals de Dunbekwulp (Slender-billed Curlew), die in 1995 nog werd gezien. Over het eerste WP-geval van de Eskimowulp van 6 september 1855 in Cairn-mon-earn, Durris Forrest, Grampian, Schotland, is het volgende bekend: "The bird, believed to be a Golden Plover at first, was standing on a stone cairn. Appearing reluctant to fly it made an easy target when shot as close as 20 yards. The carcass was sent for preservation to an Aberdeen taxidermist and a few days later the bird was identified as an ‘Eskuimaux Curlew’ ". In het Nederlands: “De vogel, die aanvankelijk voor een Goudplevier werd aangezien, stond op een steenhoop. Omdat hij niet geneigd leek op te vliegen, vormde hij een gemakkelijk doelwit toen er van slechts zo'n 18 meter afstand op werd geschoten. Het kadaver werd naar een preparateur in Aberdeen gestuurd, en enkele dagen later werd de vogel geïdentificeerd als een 'Eskimeaux-wulp' “. Meer mooie verhalen over eerste gevallen in de WP vind je in dit prachtige boekwerk van Joe Hobbs, een aanrader! Hieronder een van de slechts vier foto’s van een levende Eskimowulp, alle genomen in maart-april 1962 op Galveston Island, nabij Houston, Texas, toen hier twee exemplaren verbleven.

Eskimowulp Numenuis borealis, Galveston Island, Houston, Texas, USA, 25 maart 1962 (Don Bleitz)

Even terug naar nu: september is natuurlijk een maand waarin van alles kan gebeuren. Zouden we weer een Horusgierzwaluw krijgen? Een soort die nog nooit in de WP is gezien, maar die wel tot de mogelijkheden behoort, is de Marmergrutto (Marbled Godwit). Als deze ooit hier ontdekt wordt, dan is september de meest waarschijnlijke maand.

Marbled Godwit Limosa fedoa, Dauphin, Canada, 10 July 2024 (Eduard Sangster)

Ook kunnen we een breder assortiment aan lopertjes verwachten, met bijvoorbeeld een duidelijke piek in september en oktober van de Bartrams Ruiter (Upland Sandpiper). Ook zou een (twitchbare!) Eleonora’s Valk (Eleonora’s Falcon) zeer welkom zijn. Zangertjes zijn in aantocht, denk hierbij aan een brede waaier aan Amerikaanse mogelijkheden vanaf half september. Vanuit het oosten zijn er natuurlijk ook diverse opties, zoals de Bruine Vliegenvanger (Brown Flycatcher) en de Taigavliegenvanger (Taiga Flycatcher), beiden met hun piek in september.

Taigavliegenvanger Fidecula albicilla, Khalzan, Mongolië, 10 september 2023 (Eduard Sangster)

Zoals u merkt, we hebben zéér hoge verwachtingen voor deze maand! U mag het natuurlijk altijd wat rustiger aan doen, en ontspannen naar buiten om eens te kijken wat daar gebeurt. Vaak worden zeldzaamheden gevonden door liefhebbers die er totaal niet naar op zoek waren. Of u nu keihard zoekt of ontspannen een wandelingetje gaat maken, we wensen u en de eventuele uwen daarbij weer enorm veel zoekplezier...!

We willen alle waarnemers en fotografen hartelijk bedanken voor hun bijdragen aan dit verslag. We would like to thank all observers and photographers for their contributions to this report.

Wim Wiegant & Eduard Sangster