Maart is vanouds de maand waarvoor het het moeilijkst is om aansprekende gevallen van matig tot zeer zeldzame vogels bij elkaar te sprokkelen, en dit probleem treft niet alleen de fanatieke vogelaars, maar ook het DB Terugblik-team...! Zo heeft Nederland sinds 1900 maar drie nieuwe soorten in maart te zien gekregen, de Siberische Taling in 1909, de Ringsnaveleend in 1957 en de Zwartkeellijster in 1981. Maar, wie niet bang is voor eenden, kan terugkijken op een best mooie maand...

Hoogtepunten

Maskergors

De eerste bezoekbare Maskergors van het land was nog de hele maand te bewonderen op Texel. Kennelijk vond de vogel het verblijf in de tuin op Texel wel de moeite waard.

Maskergors Emberiza spodocephala, Texel (NH), 29 maart (Han Zevenhuizen)

Brileider

De Brileider van Texel, die in een vogelasiel in Den Haag aan de beterende hand leek, overleed helaas vlak voordat de vogel teruggezet zou worden in de Waddenzee. De Nederlandse - en buitenlandse - goegemeente van aspirant-waarnemers werd de discussie of de vogel na het uitzetten geteld mocht worden daarmee wel bespaard.

Witkopeend

De Witkopeend kende het eerste wintergeval van de soort sinds 2012. Van recente najaarsgevallen in 2023, 2024 en 2025 waarvan het eerste niet, en de andere wel werden aanvaard, worden de meeste vogelaars alleen maar zenuwachtig, dus dit geval was een hele geruststelling.

Witkopeend Oxyura leucocephala, Weerribben (Ovl), 22 maart (Daniël Boer)

Overzicht

Eendachtigen

Een Witkopeend in vrouwtjeskleed verluchtigde de Weerribben (Ovl) op 22 en 23 maart. Na enige licht tot ernstig verontrustende waarnemingen in augustus 2023 in de Brabantse Biesbosch (NB), op 15 september 2024 bij het Eemmeer (NH) en op 1 september 2025 in het Zwarte Meer (Ovl) en nog meer verontrustende geringde adulte mannetjes van 6 juni 2023 tot 29 juli 2025 en eentje - mogelijk dezelfde - in de winter van 2023 - 2024 bij Bergen op Zoom (NB), was dit een ongeringde vogel waarvan de waarnemingsdata ons niet direct zenuwachtig maakten. In 26 uurhokken werden nog Witbuikrotganzen gezien. Het zal u niet verbazen dat deze uurhokken allemaal in Zeeland of aan de Waddenzee lagen, op een waarneming van een noordwaarts langsvliegende vogel bij Bloemendaal (NH) na. Met de Zwarte Rotgans was het al niet anders, die werd in 26 uurhokken vastgesteld op bijna dezelfde locaties, behalve dat van deze soort een groepje van vier werd gezien op Ameland op 28 maart en dat er een escape werd gezien in Bleskensgraaf (ZH) op 14 maart. In 60 uurhokken werden nog Roodhalsganzen gezien, met vermeldenswaardige groepen bij Workum (Fr) van tien - waarvan in ieder geval twee ontsnapte vogels - en vijf of zes op Ameland (Fr). De Brileider die van 13 januari tot 16 juni en van 7 oktober tot 28 december van het vorig jaar te zien was geweest bij of vlakbij het Wagejot op Texel, werd op de laatste dag van zijn verblijf sterk verzwakt naar de opvang Ecomare op Texel overgebracht. De vogel leek daarna goed aan te sterken, eerst in Ecomare en daarna in Vogelopvang De Wulp in Den Haag. Juist toen werd besloten om de vogel te gaan terugbrengen naar Texel, omdat terugbrengen naar Alaska vanwege besmettingsgevaar voor andere Brileiders geen goed idee leek, is de vogel uiteindelijk toch bezweken, naar aan te nemen aan het terugkeren van een worminfectie. Een geschatte 10.000 Zwarte Zee-eenden en enige honderden Grote Zee-eenden bevonden zich langs de kust van Ameland op 14 maart. Daartussen merkten enige scherpzinnige vogelaars twee adulte mannetjes van de Brilzee-eend op. De dag erna werd nog één van de twee vogels waargenomen. Een duizelingwekkende foto is hieronder te zien. Op 28 maart, overigens, werden weer twee langsvliegende mannetjes langs Ameland (Fr) gezien. Dat kunnen natuurlijk dezelfde als de eerdere zijn geweest, maar tussen zo'n 10.000 verdere zee-eenden is dat moeilijk met zekerheid vast te stellen...

Brilzee-eend Melanitta perspicillata, Ameland (Fr), 14 maart (Marijn van Oss)

De Pampushaven (Fl), dat is wat rustiger vaarwater. De Buffelkopeend die daar al vanaf 21 oktober van het vorig jaar te vinden was - na daar de vorige winter ook al te hebben doorgebracht - stelde de bezoekers niet teleur. De vogel was er de hele maand te vinden, zij het niet altijd even makkelijk. Vanaf 16 maart werd een mannetje Ringsnaveleend gezien op een heleboel locaties, aan de namen te oordelen - Kop van de Afsluitdijk, IJsselmeer, Súdwest-Fryslân, Cornwerd, allemaal locaties langs het Friese deel van de Afsluitdijk. Mooie foto's werden gemaakt, waarop de reden van de Amerikaanse naam "Ring-necked Duck" (Ringnekeend) - de bruine ring aan de onderzijde van de nek - heel mooi te zien is. Kijk maar eens naar onderstaande foto.

Ringsnaveleend Aythya collaris, Kop van de Afsluitdijk (Fr), 29 maart (Andries Zijlstra)

Op 29 maart was de vogel zelfs baltsend te zien.

Ringsnaveleend Aythya collaris, Kop van de Afsluitdijk (Fr), 29 maart (Eric Menkveld)

De Kleine Topper, de minder zeldzame eend die waarschijnlijk nooit meer kans maakt om Eend van de Maand te worden, werd in niet minder dan tien uurhokken vastgesteld, maar het lijkt aannemelijk dat het in totaal om maximaal vier vogels ging; bij de Philipsdam (Zld) en Grevelingendam (ZH), rond Medemblik (NH), rond Wervershoof (NH) en bij de Roode Klif (Fr). Van het wijfje Siberische Taling dat op 12 maart werd gezien aan de Maas bij Susteren (L) kon helaas enige ongeringdheid niet worden vastgesteld.

Siberische Taling Sibirionetta formosa, Grensmaas (L), 12 maart (Ran Schols)

De bekende Bronskopeend van de Nieuwe Waterweg, die daar al sinds 6 mei 2025 niet meer was gezien, was ineens weer aanwezig vanaf 24 maart. Eentje van onduidelijke oorsprong was aanwezig in Groot-Ammers op 22 maart. Vier Amerikaanse Smienten lieten zich zien in maart. Twee daarvan waren aanwezig in Friesland, waarvan een in en bij het Sneekermeer van 7 tot 14 maart, en een andere in de Grutte Wielen bij Leeuwarden vanaf 16 maart. Twee andere waren aanwezig op Marken (NH) op 20 en 21 maart en in de Groene Jonker (ZH) op 23 maart. Sneerden we de vorige aflevering van deze rubriek nog dat de Amerikaanse Wintertaling misschien wel de saaiste van de Amerikaanse eenden was, deze maand nemen we - geheel in de stijl van de bekendste Amerikaan van de wereld - alles terug en beweren we het tegendeel. Op 5 maart werd er een gezien in Nunspeet (Gld), op 19 en 20 maart een in Waterland (NH) en van 22 tot 24 maart werd een mannetje waargenomen in de Wanteskuup bij Colijnsplaat (Zld).

Kraanvogels tot zeeduikers

Een Kroeskoppelikaan van onverdachte oorsprong, daar zouden de meeste Nederlandse vogelaars vrij tot zeer opgewonden van raken. Helaas vliegen er al een tijd lang vogels die zijn ontsnapt uit vogelpark Avifauna in Alphen aan de Rijn rond in Nederland. Het zouden er minstens vijf zijn. Waarnemingen in maart kwamen uit Leidschendam (ZH), Zoetermeer (ZH), Pijnacker (ZH), IJsselstein (U), Maarssen (U), Breda (NB), Amsterdam (NH), Waterland (NH), Woubrugge (ZH), Zevenhoven (ZH), Alphen aan den Rijn (ZH), Eindhoven (NB) en Blitterswijck (L), Wansum (L) en De Hamert (L). Hoewel de data doen vermoeden dat de Kroeskoppelikaan een algemene soort is, kunnen we dat ver van de werkelijkheid achten.

Kroeskoppelikaan Pelecanus crispus, Pijnacker (ZH), 30 maart (Arnoud van den Berg)

Na een duizelingwekkend lang aaneengesloten verblijf - vanaf 17 december 2024 - in het Natuurpark Lelystad, leek na 458 dagen de Dwergaalscholver voor het laatst te zijn gezien op 20 maart. In de Terugblik van afgelopen januari meldden we al dat we de kans dat de vogel een relatie zou krijgen met een partner in Natuurpark Lelystad op minder dan 1 op 16.000 mochten schatten. Kennelijk had de vogel deze wijze woorden slechts tijdelijk ter harte genomen. Tot de schrik van de mensen die het beste met de vogel voorhebben, bleek op 3 april het verblijf kennelijk toch nog even te worden verlengd.

Dwergaalscholver Microcarbo pygmeus, Lelystad (Fl), 14 maart (Thomas Pop)

Waders en wadertjes

April doet wat hij wil, maar Morinelplevieren in maart, die zijn het vermelden waard! Vanaf 28 maart was er eentje te zien bij Ouddorp (ZH).

Zeekoeten tot en met meeuwen

Een viertal Zwarte Zeekoeten werd nog gezien langs de Nederlandse kust: op 1 maart een aan Slag Maasmond op de Maasvlakte (ZH), een op het continentaal plat van Noord-Holland (NH) op 22 maart, een langsvliegende bij Nieuw-Haamstede (Zld) op 26 maart en een langs de Brouwersdam (ZH) vanaf 28 maart. De derdejaars Kleine Burgemeester van Westdorpe (Zld) hield het nog tot 11 maart vol. Een tweede-kalenderjaars vogel bij Camperduin en Petten (NH) werd daar ongeveer de gehele maand gezien: tot 29 maart om precies te zijn, op welke laatste dag er ook een langs Noordwijk (ZH) vloog. Een mooie adult werd op 14 maart op het strand van Ameland (Fr) gezien.

Kleine Burgemeester Larus glaucoides, Ameland (Fr), 14 maart (Marijn van Oss)

De Grote Burgemeester van Velsen (NH) werd nog tot 22 maart gezien. Op 23 maart werd op het strand van IJmuiden een tweede-kalenderjaars vogel gezien en op 28 maart aan de Hondsbossche Zeewering (NH) ook een. Ook op 30 maart werd er weer een gezien, noordwaarts vliegend langs Noordwijk (ZH).

Roofvogels

In de voor de Grijze Wouw rustigste maand sinds januari vorig jaar werd er slechts één doorgegeven, afgezien van nog een paar onduidelijke waarnemingen. Gelukkig kan het voorjaarse voorkomen van de soort alweer verwacht worden! Een overduidelijke ontsnapte en nogal tamme arend liet de kijkers een beetje ongewis of het nu een Steenarend of een Australische Wigstaartarend betrof. Toen eenmaal duidelijk was dat de vogel een ontsnappeling was, nam de belangstelling voor de identiteit van de vogel enorm af...

Zangvogels

Een prachtige Pallas' Boszanger bracht bijna de hele maand maart - vanaf 3 maart, om precies te zijn - door in Dinteloord (NB), waar de vogel was ontdekt door een vogelaar in zijn eigen tuin. Na enige tijd begon de vogel zelfs te zingen.

Pallas’ Boszanger Phylloscopus proregulus, Dinteloord (NB), 20 maart (Maurice van Veen)

De Humes Bladkoning van Beek (Gld) werd daar op 1 maart voor het laatst gezien, maar op 21 maart werd er een ontdekt in de binnenstad van Utrecht (U) en op 22 maart bleek die van Den Haag (ZH), die daar op 19 januari voor het laatst was gezien, toch nog aanwezig. De Roze Spreeuw die al sinds 12 december van het vorige jaar in Leiden verbleef, werd daar op 1 maart nog gezien. Op 13 plaatsen werden evenzovele Europese Kanaries opgemerkt. Dat leverde dan weer aantrekkelijke foto's op.

Europese Kanarie Serinus serinus, Heelsum (Gld), 27 maart (Jaap Gijsbertsen)

Overwinterende Dwerggorzen zijn al een tijdje niet meer de sensatie die ze ooit waren. Deze maand verbleef een enkeling bij Hengelo (Ovl) tot 2 maart, en de gehele maand waren twee vogels aanwezig bij Meppen (Dr).

Dwerggors Emberiza pusilla, Meppen (Dr), 20 maart (Eric Menkveld)

De ster van de maand was natuurlijk de eerste bezoekbare Maskergors van het land, die de hele maand trouw bleef aan de tuin aan de Pontweg op Texel (NH), waar deze op 13 december van het vorige jaar werd ontdekt.

Maskergors Emberiza spodocephala, Texel (NH), 19 maart (Marijn de Weijer)

Inmiddels elders in de WP

De start van de lente is altijd een blij moment, maar net als in februari komt in maart vooralsnog het meeste nieuws uit het zuiden van de WP. Mega’s en krakers, we nemen het ook deze keer weer met u door.

Azoren

De Zwaluwstaartwouw (Swallow-tailed Kite) was tot en met 8 maart aanwezig op Pico. Verder werden op de eilandengroep een Amerikaanse Bontbekplevier (Semipalmated Plover), een Amerikaanse Zwarte Eend (American Black Duck), een Amerikaanse Blauwe Reiger (Great Blue Heron), een Amerikaanse Kleine Zilverreiger (Snowy Egret) en twee Amerikaanse Zilvermeeuwen (American Herring Gull) gezien. De determinatie van de Empidonax op Corvo in september 2024 is op basis van DNA-onderzoek bevestigd als een Elzenfeetiran (Alder Flycatcher), het achtste geval voor de WP.

Britse Eilanden

Een Amerikaanse Roerdomp (American Bittern) liet zich moeizaam zien nabij Cork, Ierland, vanaf 18 maart. De bescheiden invasie van Oosterse Tortels (Oriental Turle Dove) van afgelopen najaar in Europa heeft deze maand ook Noord-Ierland bereikt. Het eerste geval voor het land werd goed bezocht vanaf 15 maart. De zevende Grote Tafeleend (Canvasback) voor het VK keerde terug in het zuidoosten van Engeland en liet zich goed zien vanaf 7 maart. Ook de Forsters Stern (Forster’s Tern) keerde dit jaar terug en liet zich fraai fotograferen langs de Engelse zuidkust van 28 februari tot en met 25 maart. De identificatie van de waarschijnlijke Aziatische Grote Zee-eend (Stejneger’s Scoter) in Schotland is inmiddels bevestigd met betere foto’s. Het betrof pas het tweede geval voor het VK, na de vogel in 2022-2024. De langverblijvers in Ierland betroffen de Amerikaanse Tafeleend (Redhead) tot en met 20 maart en de Harlekijneend (Harlequin Duck), Geoorde Aalscholver (Double-crested Cormorant), Amerikaanse Meerkoet (American Coot) en Amerikaanse Blauwe Kiekendief (Northern Harrier) tot het einde van de maand. Een populaire ‘goed aanvoelende’ Kokardezaagbek (Hooded Merganser) trok veel bezoekers in het zuiden van Engeland. Net als in Nederland is de Schildraaf (Pied Crow) van 2018-2019 niet aanvaard in het VK omdat de kans op ship-assisted aankomst dan wel ontsnapping (te) groot werd geacht. Na de Goudfazant (Golden Pheasant) en de Lady Amherstfazant (Lady Amherst’s Pheasant) is nu ook de Rosse Stekelstaart (Ruddy Duck) een C-blokker geworden. De populatie wordt door de BOURC niet meer beschouwd als zelfvoorzienend of is uitgestorven.

Scandinavië

De Amerikaanse Stormmeeuw (Short-billed Gull) was op 1 maart nog aanwezig op de Faeröer Eilanden. Pas de tiende Aziatische Grote Zee-eend (Stejneger’s Scoter) voor Noorwegen keerde terug nabij Trondheim op 8 maart. Een mannetje Amerikaanse Zwarte Eend (American Black Duck) werd gezien vanaf 24 februari op het afgelegen Longoya in het noorden van Noorwegen. De Bruine Lijster (Dusky Thrush) in Kopenhagen bleef de Deense vogelaars verblijden tot en met 20 maart.

Centraal-Europa

De Bandijsvogel (Belted Kingfisher) verbleef in Bretagne, Frankrijk, tot het einde van de maand. Eveneens in Bretagne werd een juveniele Amerikaanse Blauwe Kiekendief (Northern Harrier) gezien op 29 maart, het vierde Franse geval.

Oost-Europa

Na de vondst van meer dan 300 dode Yelkouanpijlstormvogels (Yelkouan Shearwater) langs de kust van Bulgarije werd gevreesd voor een vogelgriep-uitbraak. Na onderzoek bleek dat hier geen sprake van was en men gaat nu uit van verdronken vogels door vissersnetten. Ten zuiden van Kiev, Oekraïne, werd een Azuurmees (Azure Tit) gezien op 1 maart.

Zuid-Europa

De eerste Reuzenzwartkopmeeuw (Pallas’s Gull) voor Portugal werd gezien in het binnenland van midden-Portugal van 13-17 maart. De Zomertangare (Summer Tanager) was tot en met tenminste 21 maart aanwezig in een stadspark in Porto.

Zomertangare Piranga rubra, Porto, Portugal, 28 februari (Adrian Jordi)

Met 7000 broedparen in 2024 bevindt de grootste kolonie van Audouins Meeuw (Audouin’s Gull) zich niet meer aan de Middellandse Zee, maar in de Algarve, zuid-Portugal. Verrassend was een zingende Maskerzanger (Common Yellowthroat) nabij Huelva op 9 maart. Het betrof het vijfde geval voor Spanje.

Maskerzanger Geothlypis trichas, Huelva, Spanje, 9 maart (Juanjo Cipriano)

De Kelpmeeuw (Cape Gull) verbleef tot het einde van de maand in Laredo. De derde Zwartkeelheggenmus (Black-throated Accentor) voor Italië werd van 2-4 maart gezien nabij Sequels, in het noordoosten van het land.

Zwartkeelheggenmus Prunella atrogularis, Sequels, Italië, 4 maart (Matteo Cargasacchi)

Niet ver hier vandaan werd de eerste Aziatische Grote Zee-eend (Stejneger’s Scoter) voor de Middellandse Zee en voor Italië gezien nabij Triëst op 29 maart. Cyprus werd verblijd met een Kaspische Plevier (Caspian Plover), een Vale Woestijnvink (Desert Finch) en een Maskerduif (Namaqua Dove).

Noord-Afrika

Twee Maskergenten (Masked Booby) werden gezien op 5 en 10 maart in een kolonie Bruine Genten (Brown Booby) op Brava, Kaapverdië. Het betreft het vijfde geval voor de eilandengroep. Van de Witstaartkeerkringvogel (White-tailed Tropicbird), die hier eerder deze winter werd gezien, was geen spoor te bekennen. Helaas dus geen broedgeval dit jaar. Opvallend genoeg werd op een boottocht op 5 maart een Zwartkopreiger (Black-headed Heron) ontdekt langs de rotskust. Het bekende langverblijvende exemplaar van Sao Vicente was hier nog steeds aanwezig, net als de Zwarte Reiger (Black Heron) en een Roodbekwever (Red-billed Quelea). Op Boa Vista was de Westelijke Willet (Western Willet) nog aanwezig, terwijl het Afrikaanse Purperhoen (Allen’s Gallinule) nog aanwezig was op Santiago tot en met 2 maart. Nabij Raso werd op 15 maart een waarschijnlijke Ascensionfregatvogel (Ascension Frigatebird) gefilmd. Twee dagen later werden maar liefst acht Roodpootgenten (Red-footed Booby) geteld en pas de derde Bonte Stern (Sooty Tern) voor Kaapverdië gefotografeerd nabij Raso. Voor de WP sensu BWP-twitchers biedt Mauritanië in de late winter altijd wel enkele verrassingen, zo ook dit jaar. Op 21 februari vloog een Wahlbergs Arend (Wahlberg’s Eagle) langs Cap Blanc, Nouadhibou, in het noorden van Mauritanië. Het betrof pas het vierde geval voor de WP sensu BWP.

Wahlbergs Arend Aquila wahlbergi, Cape Blanc, Mauritanië, 21 februari (David Monticelli)

Eveneens in Nouadhibou werd de zesde Afrikaanse Kwartelkoning (African Crake) voor Mauritanië gevonden op 14 maart. Een exemplaar op 27 maart in Illizi betekende het tweede geval voor Algerije. Opvallend noordelijk in Algerije werd een Schildraaf (Pied Crow) gezien, nabij Ain Sefra eind maart. Op 21 maart werd weer eens een Kelpmeeuw (Cape Gull) gezien in Marokko. De plek was verrassend ver in het binnenland: Lac Dayet Srij nabij Merzouga.

Midden-Oosten

De eerste Driebandplevier (Three-banded Plover) in Turkije werd op 10 maart gezien bij de Hancağızdam, provincie Hatay, de bekende dwaalgasten-hotspot. Helaas bleek de vogel de volgende dag niet meer aanwezig voor de Turkse twitchers.

Driebandplevier Charadrius tricollaris, Hancagiz dam, Gaziantep, Turkije, 10 maart (Yakup Yener)

Niet ver van Hatay, in het dorpje Kırmıtlı, werden twee Maskergorzen (Black-faced Bunting) gevonden op 21 maart. Ook dit betekende een eerste geval voor Turkije. Nabij Haifa werd op 13 maart de vijfde Maskerkwikstaart (Masked Wagtail) voor Israël gezien. Het eerste geval voor Azerbeidzjan werd gezien op 24 maart nabij Kurdexani. Een onvolwassen Kleine Fregatvogel (Lesser Frigatebird) werd waargenomen voor de kust van Jizan, Saudi-Arabië op 13 maart. Helaas konden er geen foto’s gemaakt worden van de vogel. Indien aanvaard betrof dit het derde geval voor het land en het achttiende geval voor de grote WP. In de VAE werden op 13 maart minstens twee Koningsdrongo’s (Black Drongo) gezien in Mushrif Park, Dubai. In Salalah, Oman, werd een mogelijke Grote Textorwever (Village Weaver) gezien. Indien aanvaard als wild zou dit het eerste geval voor Oman betekenen. Langverblijvers in Salalah betroffen de Bruinrugklauwier (Bay-backed Shrike), Taigastrandloper (Long-toed Stint) en Zwarte Reiger (Black Heron).

Taigastrandloper Calidris subminuta, Salalah, Oman, 22 maart (Roman Kubacki)

Een mannetje Indische Koel (Asian Koel) bij Al Wafrah, Koeweit, die op 21 maart werd gemeld, bleek reeds op 2 maart aanwezig. Dit betrof het tweede geval voor het land én de WP sensu BWP, na een eerste geval in 2009. Gezien de toename van deze soort in de golfstaten zal het vast niet het laatste geval zijn.

De Glazen Bol

U kunt het al bedenken: "In maart loopt het nog niet zo'n vaart, maar in april is het werkelijk geen dag stil...!" Laten we dus allemaal hopen op een wilde maand, met soorten waarop u in uw stoutste dromen nog nooit had durven hopen. Geef niet op als het een dagje allemaal wat minder is. Zoals een bekende oudere Haagse vogelaar wel zei: "Meestal is het niks, maar soms is het geweldig...!" Het DB Terugblik-team wenst u, net als altijd, of het nu niks is, of juist geweldig, weer enorm veel zoekplezier!

We willen alle waarnemers en fotografen hartelijk bedanken voor hun bijdragen aan dit verslag. We would like to thank all observers and photographers for their contributions to this report.

Wim Wiegant & Eduard Sangster