Na een aardig drukke oktober werd het in november niet het gewone rustig dat we gewend zijn. Ten eerste zaten een heleboel zware jongens er gewoon nog, maar ook ging de influx van de Maskergors gewoon door, en dat resulteerde in maar liefst vier nieuwe gevallen, inclusief de eerste veldwaarneming van deze soort! Ten tweede, en iedereen weet het wel inmiddels: november is het nieuwe oktober! Laten we de zaak maar eens rustig gaan doorploegen...

Hoogtepunten

Brileider

Iedere dag kaviaar eten, na een tijdje gaat het vervelen, denken wij van het DB Terugblik-team. Het is overigens echt niet zo dat we vaak kaviaar eten! Maar in Nederland kun je wel - als je dat wilt - bijna iedere dag naar een Brileider kijken! Dat is bijna hetzelfde als iedere dag kaviaar eten. De uiterste zeldzaamheid zat gewoon de hele maand bij het Wagejot aan de kant van de Waddenzee op Texel (NH), en was vaak op zeer korte afstand te bezichtigen.

Brileider Somateria fischeri, Texel (NH), 9 november (Anco Euser)

Maskergors

Na al vier oude vangsten en een vangst dit jaar in Nederland, werd het tijd voor de eerste veldwaarneming van de Maskergors. Deze eer viel te beurt aan drie scherpe trektellers op telpost "De Punt" in Westenschouwen. Daarna volgden nog eens drie vangsten in de eerste helft van november, waarmee het aantal gevallen van deze soort in een paar dagen meer dan verdubbelde. Een en ander hing samen met een heuse influx van deze Oost-Aziatische soort in West-Europa dit jaar, met een flink aantal gevallen.

Maskergors Emberiza spodocephala, Westenschouwen (Zld), 5 november (Maarten Sluijter)

Stejnegers Roodborsttapuit

Een van de soorten waarvan de naam het moeilijkst is uit te spreken, de Stejnegers Roodborsttapuit - spreek uit: "steinegers", met de klemtoon op de eerste lettergreep - werd al voor de vierde keer waargenomen. Een betrekkelijk overtuigend geval deed zich voor op de Liesinger Plak op Terschelling (Fr).

Purperkoet

De derde Purperkoet van Nederland hield zich nog de gehele maand op bij Zevenhuizen (ZH). De uitermate fraaie soort liet zich met grote regelmaat goed zien en fotograferen.

Purperkoet Porphyrio porphyrio, Zevenhuizen (ZH), 29 november (Jibbe Boschma)

Overzicht

Eendachtigen

Vorige maand waren ze er nog niet, maar vanaf 17 november was "de Bende van Breskens", de groep aldaar overwinterende Witbuikrotganzen, weer present bij, jawel, Breskens (Zld). Eerst nog twaalf, maar later in de maand werden maximaal 15 exemplaren gezien. De grootte van de groep neemt wel ieder jaar af. Daarbuiten waren er alleen groepen van 1 of 2, en wel op Wieringen (NH) en Texel (NH). In elf uurhokken werden Zwarte Rotganzen gezien, waaronder twee tegelijk op Schiermonnikoog. Dit weinig schokkende nieuws zal waarschijnlijk in de komende vijf maandoverzichten nog herhaald gaan worden. Een van de minder verrassende soorten in Nederland, dat is wel de Roodhalsgans, spectaculair in uiterlijk, maar uitgesproken saai in voorkomen. We gaan er geen woorden aan vuil maken. Niet dat het met de Sneeuwgans veel beter is! Twee vogels werden niet direct als ontsnapt aangemerkt: eentje in Almelo (Ovl) van 2 tot 5 november en eentje in Vriezenveen (Ovl), die daar tot 17 november zat. Op 1 en 2 november werd de enige niet zeker ontsnapte Ross' Gans gezien, in de Ronde Venen (U), die overigens weliswaar ongeringd was, maar niet een bepaald schuwe indruk maakte, te oordelen aan de foto's. Het maximum aantal Dwergganzen in het Oudeland van Strijen (ZH) bedroeg deze maand 56, op 17 november. Nu alle superlatieven over de Brileider zijn opgebruikt, kunnen we eens rustig aandacht besteden aan de aantallen bezoekers van de vogel. Sinds de herontdekking van de vogel op 7 oktober hebben alweer meer dan 1.500 waarnemers de vogel bezocht. Hoewel de getallen niet zo astronomisch zijn als in het begin van het jaar, kan de Dwergaalscholver van Lelystad er alleen maar van dromen... Voorlopig begint de eend er alleen maar fraaier uit te zien. De vrouwelijke Buffelkopeend - waarom heet de vogel eigenlijk Buffelkopeend, terwijl de Amerikaanse naam, Bufflehead, Buffelkop dus, eigenlijk veel charmanter is? - die al geruime tijd in de Pampushaven bij Almere verbleef, was daar bijna de gehele maand te zien. De vogel zit er met een onderbreking van enige maanden nu al vanaf 23 februari. Tot 18 mei werd de vogel daar gezien, om na 21 oktober weer regelmatig te worden waargenomen. Ook de gehele maand november was de vogel nog te zien. Bij Biddinghuizen (Fl) werd op 15 november een mannetje Ringsnaveleend gezien, in een grote groep duikeenden en Meerkoeten, op exact dezelfde plek als waar er in 2019 ook al een zat. Een eerstejaars mannetje Siberische Taling, dat is een vogel die niet iedere dag wordt ontdekt. Op 30 november zwom er een tussen duizenden Smienten langs de pier bij Marken. Bij nauwkeurige bestudering bleek de vogel gaaf en ongeringd, maar helaas later onvindbaar.

Siberische Taling Sibirionetta formosa, Marken (NH), 30 november (Tim Langerak)

Aan dezelfde pier vanaf Marken naar het noorden werden enige tijd eerder, op 22 november, twee mannetjes Amerikaanse Smient ontdekt, waarvan één op geluid werd gevonden! Er zullen niet veel andere vogelaars in Nederland zijn die dat durven te beweren.

Gierzwaluwen, koeten, grote waders en aalscholvers

Viel het in oktober een beetje tegen met de Vale Gierzwaluw, dat werd in november helemaal goedgemaakt, met waarnemingen in 20 uurhokken, tot 12 november. Daarna waren er nog enkele "onbevestigde" waarnemingen, waarvan een van drie vogels over Noordwijk op 23 november. De Purperkoet gaat nu langzaam de weg op van de Dwergaalscholver bij Lelystad, zo betrouwbaar als een atoomklok, zo standvastig als een huis buiten Oost-Groningen! Net als de Dwergaalscholver is de vogel altijd aanwezig, maar daarmee is niet gezegd dat de vogel zich ook laat zien. Op 7 november vloog een Ralreiger langs de dijk van het Veluwemeer, om een dag later ook verblijvend te worden vastgesteld bij Biddinghuizen aan het Veluwemeer. De vogel werd daarna niet gezien tussen 9 en 17 november, maar van 18 tot 22 november liet de vogel zich opnieuw zien.

Ralreiger Ardeola ralloides, Biddinghuizen (Fl), 22 november (Henry van Houten)

Filosofisch intermezzo

Nu we het toch over de Ralreiger hebben, op 11 november werd een reigertje gefotografeerd aan de zeedijk in Waterland, die later een Indische Ralreiger bleek te zijn. Op 17 november werd deze Indische Ralreiger - die helaas ontsnapt bleek - opgepakt door een hond, en voorzichtig aan de baas overgeleverd; het krantenartikel kunt u hier lezen. De vogel heeft de behandeling door de hond in ieder geval overleefd, maar overleed de volgende dag. Het voorval roept een oneindig moeilijke vraag op: als de vogel wild was geweest, was de vogel dan ook “telbaar” geweest? U mag soorten die zijn gevangen natuurlijk niet tellen, in ieder geval niet tot er 24 uur voorbij zijn gegaan. Maar hoe werkt dat als het een hond was, in plaats van een ringer, die ons de zeldzaamheid aanleverde? Onbegrijpelijk dat de commissie die de telregels voor ons vaststelt - die overigens helemaal niet bestaat - daar geen superstrakke richtlijnen voor heeft…!

… en weer door …

De Dwergaalscholver van Natuurpark Lelystad zit er nu al meer dan elf maanden. Gaat de vogel het jaar volmaken? Het oudjaar van zijn verblijf valt op 16 december, dus in het volgende DB Terugblik-maandoverzicht kunnen we er antwoord op geven. Een van de regelmatige bezoekers van de vogel schept er eer in om altijd een knoepert van een foto te maken!

Dwergaalscholver Microcarbo pygmeus, Lelystad (Fl), 21 november (Eric Menkveld)

Waders en meeuwen

Van 12 tot 19 november was een Aziatische Goudplevier te zien bij Ouddorp (ZH). De vogel werd daar overigens al eerder gezien, vanaf 11 september tot 26 oktober, maar was kennelijk even ondergedoken. Een Kleine Geelpootruiter werd vorige maand al, op 27 oktober, ontdekt in het Harderbroek, in het gebied met de naam "Plan Roerdomp". Uit de naam blijkt niet meteen of het een "Plan" is dat toevallig "Roerdomp" is genoemd of dat het een plan is dat is gericht op het verbeteren van het leefgebied van de Roerdomp... De resultaten van het plan zijn ons nog niet bekendgemaakt. Wel zitten er op deze plek soms meer Tafeleenden dan in de rest van Nederland samen. Even terug naar de Kleine Geelpootruiter: de vogel werd op 27 oktober ontdekt, maar werd op 22 november voor het laatst gezien.

De Kleine Kokmeeuw die op 27 september werd ontdekt heeft de hele maand oktober vele Texel-gangers vermaakt en vermoeid. Je zou toch verwachten dat de vogel ongeveer tot in april zou blijven? Niets bleek minder waar, hij werd na 11 november niet meer waargenomen. Voor de liefhebbers die hoopten dat de vogel de hele winter achter de veerboot van Den Helder naar Texel zou rondslingeren, was dit een lelijke tegenvaller.

De gekleurringde Grote Burgemeester van Beverwijk en Velsen (NH) keerde daar voor het derde jaar terug om de winter door te brengen. Daarbuiten werd alleen nog een adulte gezien langs Camperduin (NH) op 10 november, die ook gewoon dezelfde vogel kan zijn geweest. Camperduin ligt maar zo’n 30 km benoorden Beverwijk; die afstand is een lachertje voor een grote meeuw.

Grote Burgemeester Larus hyperboreus, Beverwijk (NH), 28 november (Jan Verboom)

Roofvogels en uilen

Al heel veel Grijze Wouwen werden dit jaar in Nederland gezien, maar de soort deed er in november nog een schepje bovenop. Alleen al in november werd de soort in 18 uurhokken vastgesteld. In heel 2025 werd de soort tot nu toe in 109 uurhokken vastgesteld met enkele keren twee vogels tegelijkertijd. Van deze laatste voorvallen waren er twee op 10 en 12 november aan het Jan van den Boschpad in de Oostvaardersplassen (Fl).

Steeds vaker wordt bewijs in de vorm van foto's, video's of geluidsopnamen van belang geacht voor het documenteren van zeldzaamheden, of het nu vogels, zoogdieren, vlinders of wantsen betreft. Van alle te documenteren soorten mag de Grijze Wouw zich - buiten de ringvangst-soorten als bijvoorbeeld de Siberische Sprinkhaanzanger - wel zo ongeveer de best gedocumenteerde zeldzaamheid noemen. Van de eerste 74 gevallen van deze soort werd meer dan 90% van de gevallen gedocumenteerd met een foto. Een veel fotogeniekere zeldzaamheid kennen we niet in Nederland.

In november werden slechts in drie uurhokken Steppekiekendieven waargenomen, in Nijverdal (Ovl), bij Ommen (Ovl) en bij de Oostvaardersplassen (Fl). Toch was het aantal waarnemingen dit jaar niet speciaal lager dan in andere jaren. Nagekomen nieuws betreft een waarschijnlijk tegen een raam gevlogen Ruigpootuil, die op 31 oktober in Heerenveen werd gevonden. De vogel is een paar dagen later in een wildopvang overleden.

Zangvogels

De duizelingwekkend tamme Roodkopklauwier die een plekje tussen Triemen en Dantumadiel in het plaatsje Zwagermieden (Fr) vanaf 18 oktober als thuisbasis had gekozen, bleef daar nog tot 15 november. Op onderstaande foto kunt u het "tandje" zien, het hoekje in de snavel vlakbij de punt, dat klauwieren gemeen hebben met valken.

Roodkopklauwier Lanius senator, Zwagermieden (Fr), 9 november (Sebastiaan Koppelle)

Een vogelaar die bezig was met zijn werkzaamheden in Meijendel in Wassenaar (ZH) werd eerst verrast door een Vale Gierzwaluw, en anderhalf uur later door een Rotszwaluw. Enige dagen later, op 13 november, werden bij Heemskerk (NH) twee Rotszwaluwen ontdekt, die daar op 15 en 16 november door velen werden gezien en gefotografeerd.

Rotszwaluw Ptyonoprogne rupestris, Heemskerk (NH), 15 november (Roef Mulder)

Een bescheiden invasie van de ondersoort caudatus van de Staartmees, de Witkopstaartmees, leek ons land aan te gaan doen met vooral in de noordelijke en oostelijke helft van Nederland de nodige groepjes en eenlingen. De grootste aantallen betroffen de vangst van een groep van 11 exemplaren aan de Ooijse Bandijk (Gld) op 8 november, een groep van 12 over trektelpost De Puinhoop in Katwijk (ZH) op 10 november en groepen van 10 bij Emmapolder (Gr), in de Ooijpolder (Gld) en bij Hengelo (Ovl) op respectievelijk 20, 24 en 30 november. We hebben nog een leuke foto voor u!

Witkopstaartmees Aegithalos caudatus caudatus, Berlikum (Fr), 24 november (Andries Zijlstra)

Pallas' Boszangers werden nog gezien in 27 uurhokken, die natuurlijk vrijwel allemaal aan de kust lagen. Uitzonderingen waren vogels in het Rijsterbos aan het IJsselmeer (Fr) op 4 november, in Zaandam (NH) op 16 november, en in Berkel en Rodenrijs (ZH), van 24 tot 28 november. Een vogel op de Maasvlakte liet zich bloedstollend fraai fotograferen.

Pallas’ Boszanger Phylloscopus proregulus, Maasvlakte (ZH), 9 november (Wietze Janse)

Ook de Bladkoning hield niet op het volk te vermaken, in maar liefst 89 uurhokken werd de soort vastgesteld. Limburg was de enige provincie die het zonder de soort moest doen. Op 6, 7 en 8 november werden op elf plaatsen Humes Bladkoningen ontdekt, en daar kwamen er in de loop van de maand nog een paar plaatsen bij. De in totaal 16 vogels werden allemaal aan de kust gezien, op drie na, in Groningen, Friesland, de Flevopolder en in de Carnisse Grienden bij Barendrecht (ZH).

Humes Bladkoning Phylloscopus humei, Meijendel, Wassenaar (ZH), 25 november (Jacob Molenaar)

De mensen die een "dagje in de natuur" gingen varen op de Noordzee op 8 november, werden dit keer niet door een Kleine Kokmeeuw verrast, zoals gebeurde op 27 september, maar door een sensationeel bezoek van de altijd lastige Bruine Boszanger. Helaas voor de boszanger was er geen bos op de boot, en moest de vogel genoegen nemen met voor de soort ongebruikelijkere rustplaatsen. Buiten deze boot werden nog flink wat exemplaren op andere plaatsen gezien: in totaal in 31 uurhokken werd de soort vastgesteld, op vier na allemaal direct aan zee of de Waddenzee.

Bruine Boszanger Phylloscopus fuscatus, Noordzee, 8 november (Koen Stork)

Zeer late waarnemingen van Sperwergrasmussen betroffen een veldwaarneming in Duinkersoord op Vlieland op 1 november, en vangsten in de Eerste Kroonspolder op Vlieland op 2 november en in het Noordhollands Duinreservaat op 10 november. Een baardgrasmus die zeer moeilijk te herkennen was, verbleef op de Maasvlakte (ZH), vanaf 8 tot 11 november. Tot welke soort, Balkan, Westelijke of Moltoni's, de Baardgrasmus behoorde, dat was nog niet helemaal duidelijk. De meeste stemmen leken naar Balkanbaardgrasmus te gaan, maar hopelijk gaat een verzameld poepje, dat nog dezelfde dag in een vriezer belandde, op termijn uitsluitsel geven. 

Mogelijke Balkanbaardgrasmus Sylvia cantillans, Maasvlakte (ZH), 9 november (Nick Peeters)

De laatste jaren wil het niet zo met de Pestvogel. In zo’n 32 uurhokken werden vogels gezien, in totaal zo’n veertig. De meeste waren overvliegers langs de kust, maar vier vogels in Stroe van 4 tot 7 november en eentje in Amersfoort van 26 tot 30 november trokken nog aardig wat belangstelling.

Pestvogel Bombycilla garrulus, Amersfoort (U), 28 november (Jan Verboom)

Dit najaar was weer redelijk gevuld met Taigaboomkruipers van de nominaat-ondersoort. In zo'n 14 uurhokken, vooral op de Waddeneilanden, werd de soort gezien, en een populaire verbleef in Utrecht (U) van 16 tot 22 november. Het is het beste jaar voor de ondersoort sinds 2016.

Taigaboomkruiper Certhia familiaris, Den Burg, Texel (NH), 10 november (Ruud van Beusekom)

Tot 5 november hield zich nog een jonge Roze Spreeuw op bij Rolde (Dr) en daarna werd er een gezien in het Lauwersmeer (Gr) op 11 november, en vanaf 24 tot 29 november verbleef een jonge vogel in Tolbert (Gr). De vermoedelijke Stejnegers Roodborsttapuit die op Terschelling werd ontdekt op 31 oktober, werd nog tot 7 november gezien. De meeste determineerders hielden het op een Stejnegers Roodborsttapuit. Of de vogel als zodanig zal worden aanvaard is nog onduidelijk, net als het antwoord op de vraag of Stejnegers Roodborsttapuit dan nog als soort wordt beschouwd. Ook in dit geval gaat een verzameld poepje van de vogel waarschijnlijk wel uitsluitsel geven. 

Stejnegers Roodborsttapuit Saxicola stejnegeri, Liesingerplak, Terschelling (Fr), 5 november (Arie Ouwerkerk)

Op 21 november werd een tapuit gevonden in Katwijk, die de volgende ochtend in Noordwijk werd teruggevonden en een Woestijntapuit bleek te zijn!  Tot 29 november verbleef deze schitterende vogel in de duinen en op het strand van Noordwijk. De vogel was niet al te schuw en gaf fotografen mooie gelegenheid eens flink tekeer te gaan. Een van hen deed dat door 1.871 foto's te maken. In de tijd dat fotografen het - analoog - nog deden met fotorolletjes, zou het een uiterst kostbare dag zijn geworden... De resultaten waren er ook naar, kijk op deze site maar eens bij "Mozaïek" onder "zeldzaamheden".

Woestijntapuit Oenanthe deserti, Noordwijk (ZH), 25 november (Matthijs Molenaar)

In 18 uurhokken - want voor minder doet deze soort het niet - werden Siberische Boompiepers vastgesteld. Het waren niet eens allemaal overvliegers! Drie van deze uurhokken bevonden zich meer dan 12 km landinwaarts, de meest landinwaartse in Milsbeek (L), op minder dan 500 m van de Duitse grens. Er waren twee waarnemingen van Grote Kruisbekken: een van een wijfje in 't Horntje op Texel (NH), en een van een groepje van vijf over de Hemrikkerscharren in Opsterland (Fr). Nog in 18 uurhokken werden Dwerggorzen vastgesteld. Natuurlijk waren de meeste aan de kust, maar een vogel - op sommige dagen zelfs twee - op het Dwingelderveld (Dr) trok nog aardig wat belangstelling. Na een vangst in boswachterij Westerschouwen, op Westenschouwen (Zld), van de eerste Maskergors dit jaar op 31 oktober (het vijfde geval voor Nederland, volgend op vier ringvangsten in 1986, 1993, 2007 en 2011), volgde de eerste veldwaarneming voor Nederland middels een overtrekkende vogel over trektelpost Westenschouwen op 5 november. De drie gelukkige waarnemers legden de vogel knap vast met zowel geluid als foto's. Saillant detail is dat de eerste ringvangst in 1986 ook te Westenschouwen plaatsvond. De koek was echter nog niet op! Er was op 5 november ook nog een vangst van een vogel in de Amsterdamse Waterleidingduinen (NH), die de dag daarna doodleuk werd teruggevangen. En om het allemaal nog erger te maken, werd daar zowaar een nieuwe vogel gevangen op 10 november. Je zou je haast gaan afvragen wat de twee genoemde plekken zo aantrekkelijk maakt... De vijfde van het jaar diende zich vervolgens aan op 12 november, opnieuw in de vorm van een vangst, op het ringstation van Castricum (NH). De gehoopte twitchbare vogel hing zwaar in de lucht, maar liet zich helaas niet vinden. In heel West-Europa dreunde het van de Maskergorzen, en dat kunt u in het overzicht van de vogels buiten Nederland lezen.

Maskergors Emberiza spodocephala, Castricum (NH), 12 november (Dick Groenendijk)

Inmiddels elders in de WP …

De influx van Maskergors (Black-faced Bunting) duurde onverminderd voort in november. In totaal heeft het DB Terugblik-team 19 vogels geteld in Europa tot en met november: zeven in Groot-Brittannië, vijf in Nederland, drie in Frankrijk, twee in Noorwegen en telkens één in België en Zweden. Daarbuiten brengt november dikwijls mega’s naar Europa, maar het leek dit jaar meer op kliekjesmaand. In het Midden-Oosten ging het echter los in november, met name in Oman, waar het elk jaar drukker lijkt te worden met vogelaars én dwaalgasten.

Azoren

Ook in november kunnen de Azoren leuk zijn, gezien de zesde Lincolns Gors (Lincoln’s Sparrow) voor de WP, welke op 17 november werd ontdekt op Corvo. De Roodkroonhaan (Ruby-crowned Kinglet) verbleef nog op Corvo begin november, net als een Amerikaanse Blauwe Kiekendief (Northern Harrier), Brilparula (Northern Parula), Amerikaanse Ruigpootbuizerd (Rough-legged Hawk), Amerikaanse Watersnip (Wilson’s Snipe), twee Zwarte Eenden (American Black Duck) en een Amerikaanse Blauwe Reiger (Great Blue Heron). Op Faial werd eveneens een Amerikaanse Blauwe Reiger (Great Blue Heron) gezien alsmede een Amerikaanse Grote Zilverreiger (American Great Egret). Nabij São Miguel werden twee Zwartkapstormvogels (Black-capped Petrel) fraai gezien op 5 november. Op 24 november werd op het eiland een Geelkruinkwak (Yellow-crowned Night Heron) ontdekt. Een Amerikaanse Roerdomp (American Bittern) streek neer op Pico en een Amerikaanse Kleine Zilverreiger (Snowy Egret) verbleef op Terceira. Twee Amerikaanse Blauwe Kiekendieven (Northern Harrier) werden waargenomen op Flores.

Britse Eilanden

In Schotland werd een Boerenzwaluw (Barn Swallow) van de Amerikaanse ondersoort erythrogaster, waargenomen. Het betreft het eerste geval voor de Britse Eilanden, met eerdere gevallen in de WP op de Azoren en IJsland. De influx van de Maskergors (Black-faced Bunting) ging ook in november door met in de eerste week het zesde en zevende geval dit najaar op de Britse Eilanden. Een Wenkbrauwalbatros (Black-browed Albatross) vloog langs Norfolk op de eerste van de maand en aan het einde van de maand langs Cornwall. In Wales en Ierland werd een Killdeerplevier (Killdeer) gezien, ook bij onze westerburen een zeldzaamheid. Een Witkeelgors (White-throated Sparrow) vertrok met de RMS Queen Mary 2 op 31 oktober uit New York en kwam aan in Southampton op 7 november. De vogel bleef aan boord en werd de dag erna in Nederlandse en Deense wateren gezien en op 9 november gelogd in Noorse wateren. Het was geen verrassing dat de Bootstaarttroepiaal (Boat-tailed Grackle), die nabij Southampton verbleef vanaf 2 november, werd gezien als een ship-assisted vogel. Desondanks was de vogel populair en werd druk bezocht door vogelaars. Langs de Ierse kust vloog op 3 november de eerste Donsstormvogel (Soft-plumaged Petrel) voor Ierland, tevens het zesde geval voor de WP. Een extreem late Eleonora’s Valk (Eleonoara’s Falcon) werd op 12 november gezien langs de Schotse westkust. Ierse langverblijvers betroffen drie Amerikaanse Blauwe Kiekendieven (Northern Harrier), een Amerikaanse Grote Zee-eend (White-winged Scoter) en een Harlekijneend (Harlequin Duck). Ook de Geoorde Aalscholver (Double-crested Cormorant) dook weer op vanaf 22 november, na (onjuiste) geruchten geschoten te zijn.

Noord-Europa

De Bruinkopkoevogel (Brown-headed Cowbird) verbleef tot ver in november in de hoofdstad van IJsland. De vogel was mooi te combineren met de aldaar verblijvende Amerikaanse Grote Zee-eend (White-winged Scoter) en Baltimoretroepiaal (Baltimore Oriole). Ook in Noorwegen en Zweden werden Maskergorzen (Black-faced Bunting) gezien. De tweede Zwartkeelheggenmus (Black-throated Accentor) dit najaar in Finland werd ontdekt in Hanko. De bekende Aziatische Grote Zee-eend (Stejneger’s Scoter) is weer terug bij Hove, Denemarken.

Centraal-Europa

Ook bij onze zuiderburen was de Maskergors (Black-faced Bunting)-influx voelbaar, met in november nog eens een geval in België. In Frankrijk verbleef eveneens een Maskergors (Black-faced Bunting), alsook een Amerikaanse Blauwe Kiekendief (Northern Harrier) nabij Bordeaux tot het einde van de maand. Een Iberische Klapekster (Iberian Grey Shrike) nabij Nantes geeft hoop op een geval in de Lage Landen.

Oost-Europa

De tweede Zwartkeelheggenmus (Black-throated Accentor) voor Estland werd ontdekt nabij Sorve.

Zuid-Europa

De derde Mirtezanger (Myrtle Warbler) voor Spanje gezien nabij Vigo. De Kelpmeeuw (Cape Gull) was nog altijd aanwezig in de haven van Laredo.

Noord-Afrika

De Westelijke Willet (Western Willet) was nog steeds aanwezig op het zuidelijke strand van Boa Vista, Kaapverdië, waar op 8 november ook twee Amerikaanse Fregatvogels (Magnificent Frigatebird) werden gezien. De vierde Zwartkopreiger (Black-headed Heron) voor Kaapverdië werd ontdekt op São Vicente. De eerste Amerikaanse Waterpieper (American Pipit) voor de Canarische Eilanden werd ontdekt op La Palma. Op Fuerteventura werden een Sahelscharrelaar (Abyssinian Roller) en een Oostelijke Gele Kwikstaart (Eastern Yellow Wagtail) vastgesteld. Vanaf Tenerife werd op 13 november een Zwartkapstormvogel (Black-capped Petrel) gezien. Ten slotte werd op Lanzarote een Amerikaanse Bontbekplevier (Semipalmated Plover) opgemerkt. Een gezenderde Witruggier (White-backed Vulture) vloog van Spanje naar Marokko op 8 november.

Midden-Oosten

Het was weer een feestje in Oman in november. Vooral de Aziatische dwaalgasten deden het goed dit najaar. In het noorden werden diverse Eversmanns Roodstaarten (Eversmann’s Redstart) gezien terwijl een Indische Klifzwaluw (Streak-throated Swallow) verbleef in Muscat.

Indische Klifzwaluw Petrochelidon fluvicola, Muscat, Oman, 11 november (Eduard Sangster)

In het centrale gedeelte van Oman was de eerste Vale Oeverzwaluw (Brown-throated Martin) voor het land aanwezig bij Muqshin en Muntasar. De derde Sykes’ Nachtzwaluw (Sykes’s Nightjar) verbleef eveneens bij Muqshin.

Sykes Nachtzwaluw Caprimulgus mahrattensis, Muqshin, Oman, 24 november (Kris de Rouck)

Nabij Qatbit werd een Boomkwikstaart (Forest Wagtail) ontdekt. Iets verder noordelijk verbleef de zesde Rode Tortel (Red Turtle Dove) voor Oman bij Al Ghaftain.

Rode Tortel Streptopelia tranquebarica, Al Ghaftain, Oman, 24 november (Eduard Sangster)

Langs de kust werd de tiende Zwarte Roodborsttapuit (Pied Bush Chat) gezien bij Khawr Durf. Op Masirah – het Texel van Oman – werd een Oriëntaalse Pieper (Paddyfield Pipit) gezien op 26 november, een nieuwe soort voor Oman en het zesde geval voor de grote WP. In het zuiden van Oman verbleven de derde Zwarte Reiger (Black Heron) en een juveniele Waterhaan (Watercock) nabij Mughsail.

Waterhaan Gallicrex cinerea, Mughsail, Oman, 24 november (Eduard Sangster)

Nabij Salalah was de vierde Rosse Fluiteend (Fulvous Whistling Duck) voor Oman aanwezig, alsook een Taigastrandloper (Long-toed Stint) nabij Taqah. Een Indische Sperwerkoekoek (Common Hawk-Cuckoo) was lastig te vinden Ain Hamran. In Mirbat Park verbleef langdurige een fraaie Bruinrugklauwier (Bay-backed Shrike) en slechts enkele dagen een Boomkwikstaart (Forest Wagtail). Op de zeetrips vanaf Mirbat werd regelmatig een Chinees Stormvogeltje (Swinhoe’s Storm Petrel) gezien. Dit jaar waren opvallend veel Witborstwaterhoenen (White-breasted Waterhen) en Keizerarenden (Eastern Imperial Eagle) aanwezig in Oman. Bij de Ra’s Dibba Fish Farmes in de VAE waren op 1 november de Roodvoetgent (Red-footed Booby) en de Kleine Noddy (Lesser Noddy) nog aanwezig. Een Eversmanns Roodstaart (Eversmann’s Redstart) verbleef in Koeweit. In Qatar werd de vierde Langstaartklauwier (Long-tailed Shrike) gezien op 7 november. In Israël werd een Bergtjiftjaf (Mountain Chiffchaff) geringd op 10 november. De zevende Witoogbuizerd (White-eyed Buzzard) voor Iran werd op 26 november vastgesteld nabij Tiss. Maar liefst vier Himalayagieren (Himalayan Vulture) werden op 9 november gezien nabij Hendijan, Iran.

De Glazen Bol

Het zal u niet zijn ontgaan, het leven is veel voorspelbaarder dan je denkt! De Grijze Gors, die gaat er helemaal aankomen. De laatste jaren nemen de aantallen overwinterende vogels "enorm" toe in Noord-Frankrijk, dus wij kunnen niet achterblijven. Verder geloven wij dat de Maskergors nog bijna de hele winter een serieuze optie is. Als dat allemaal niet wil lukken, ga dan gewoon lekker naar buiten. Er is niemand die je zegt dat je iets moét vinden. Wij wensen iedereen die een poging gaat wagen voor het vinden van een grote of kleine zeldzaamheid, of anders bijvoorbeeld een Witkopstaartmees, net als altijd weer veel zoekplezier…!

We willen alle waarnemers en fotografen hartelijk bedanken voor hun bijdragen aan dit verslag. We would like to thank all observers and photographers for their contributions to this report.

Wim Wiegant & Eduard Sangster