DNA-fonds
29 december 2025 · Bestuur Dutch Birding Association & Ken Kraaijeveld · 1463 × bekeken
DNA-onderzoek
DNA-onderzoek is niet meer weg te denken uit de vogelwereld en ook zeker niet meer los te koppelen van onze Nederlandse 'lijsten'. Het speelt een steeds belangrijkere rol bij determinatievraagstukken, het vaststellen van hybriden en de onderbouwing van zeldzaamheden, en vormt daarmee een waardevolle aanvulling op veldkenmerken en documentatie. Denk bijvoorbeeld aan roodborsttapuiten, grasmussen, gele kwikstaarten, tjiftjaffen en vliegenvangers, maar ook eiders, braamsluipers en tapuiten. Jarenlang is dit onderzoek pro bono door Peter de Knijff uitgevoerd voor Dutch Birding waarvoor wij hem als goegemeente eeuwige dank verschuldigd zijn. Niet alleen voor het uitvoeren van het onderzoek zelf, maar ook voor het grijpbaar en 'populair' maken van DNA, het onderzoek daarnaar en het beschikbaar maken van de resultaten. Peter de Knijff is nu echter met welverdiend 'pensioen' (veel mensen werken na hun pensioen zo niet nog meer dan daarvoor), maar nu dreigde dus de DNA-molen vast te lopen...
Nieuw DNA
Gelukkig was daar Ken Kraaijeveld! Ken is werkzaam bij Hogeschool Leiden, evolutiebioloog, en is zelf ook erg geïnteresseerd in genetica. Door zijn werk is hij in de mogelijkheid om - samen met studenten - DNA-samples te analyseren, en dus ook voor Dutch Birding. Hij heeft al enig werk verricht ook, o.a. aan de Koningseider van Knokke en de aangespoelde Geelkruinkwak bij Ouddorp. Ondertussen hebben Dutch Birders natuurlijk ook niet stilgezeten en hebben al weer veel samples van andere gevallen verzameld. Een deel van de collectie die bij Peter/Naturalis lag is overgeheveld naar Ken in Leiden en Dutch Birding is Ken erg dankbaar voor het opvullen van het gat wat er dreigde te vallen. Nu willen we graag een serieuze samenwerking opzetten om DNA-analyse voor ons veilig te stellen voor de voorzienbare toekomst.
DNA-fonds
Dit kunnen wij nu ook doen, in samenwerking met Ken en zijn team van topstudenten, met behulp van een financiële bijdrage onzer zijde. Het bestuur richt omwille van de financiering daarom een DNA-fonds op. Met het DNA-fonds wil Dutch Birding waarborgen dat er genoeg financiële middelen beschikbaar zijn voor dit onderzoek. Met de huidige stand van zaken binnen DBA is er namelijk op dit moment geen ruimte om dit te bekostigen zonder de hulp van onze achterban. Het nut van het onderzoek zal voor geen enkele Dutch Birder, twitcher, veldvogelaar en zelfontdekker ter discussie staan; Kleine Sprinkhaanzanger stond anders bij niemand op de lijst, braamsluipers bleven specjes, sommige tjiftjaffen zouden nog steeds als Iberische te boek staan, en ga zo maar door.
Dutch Birding vraagt daarom aan iedereen die de 'club' een warm hart toedraagt, of alleen dit DNA-onderzoek, om een donatie te doen aan het DNA-fonds. Onderaan dit artikel vind je een link waarbij je zelf een bedrag kan invullen en dat rechtstreeks in het DNA-fonds kan doneren. Dit ziet eruit zoals een standaard betaalverzoek (let wel; wij moeten handmatig elke 30 dagen de link verversen, dus mocht er een dag zijn dat de link niet werkt, laat het dan gerust even weten indien wij het vergeten zijn).
Om een beeld te schetsen van de kosten: het analyseren van één DNA-sample (1 sample = 1 geval en kunnen dus bijvoorbeeld meerdere poepjes van een Grote Vale Spotvogel zijn) kost 100 euro. Samples worden geanalyseerd per batch, bestaande uit 24 samples. Het draaien van een batch kost dus 2400 euro.
Daarnaast beschikt Dutch Birding over een zogeheten ANBI-status. Dat betekent dat wij door de Belastingdienst zijn erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling. Dankzij deze status is je donatie (deels) fiscaal aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Zo draag je niet alleen bij aan het werk van Dutch Birding, maar profiteer je ook zelf van een belastingvoordeel. Kijk hier dus even goed naar, mocht je nog wat minder willen afdragen aan Vadertje Staat en meer willen afdragen aan Moedertje Dutch Birding!
Praktisch
Verder voor de praktische orde: het is van belang dat je vóórdat je een sample naar het adres van Ken opstuurt, dit eerst aan Ken laat weten. Dat kan via ken@kenkraaijeveld.nl. Bij 'goedkeuring' van Ken, stuur het sample dan op naar:
Breenstraat 10
3252 LC
Goedereede
Binnenkort zal er een los artikel worden gepubliceerd over het 'hoe en wat' over het verzamelen van materiaal en het juist verzenden van samples.
DB-Poepkit
DB lanceert namelijk ook binnenkort een heuze poepkit! Er zal een pakketje samengesteld worden met daarin alle benodigdheden om een poepje (of veertje) te verzamelen en deze zo goed en snel mogelijk bij Ken bezorgd te krijgen. De details zullen we binnenkort publiceren, maar het bestuur hoopt met deze merchandise ook extra inkomen te generen die rechtstreeks in het DNA-fonds gestort zullen worden. Op de Dutch Birding Vogeldag 2026 zullen de eerste poepkitjes verkrijgbaar zijn!
Discussie
Bestuur Dutch Birding
·
2 januari 2026 12:06, gewijzigd 2 januari 2026 12:06
Het bestuur is erg verheugd over de enthousiaste reacties en dus ook over het geld dat al is opgehaald dankzij jullie donatie.
In totaal is er nu al €725,- opgehaald! Het bestuur zal dit bedrag aanvullen met €1675,- zodat we op een totaal van €2400,- komen en gelijk de eerste 'batch' kunnen analyseren. Hierin zit o.a. de roodborsttapuit van Terschelling en we zullen uitgebreide verslaggeving doen van alle resultaten, op de website en in het tijdschrift.
Het bestuur wenst iedereen hier ook een geweldig 2026 toe, met veel vogelgeluk!
Arnoud B van den Berg
·
2 januari 2026 15:48, gewijzigd 2 januari 2026 18:09
Poepkit, je moet er altijd een paar op zak hebben. Geweldig initiatief en belangrijk!
Ik begreep bv van LL dat een monster van het veel getwitchte mannetje Boat-tailed Grackle dit najaar in Engeland (zie DB 47: 426, plaat 592), nu laat zien dat het een Great-tailed Grackle was, dezelfde soort als de bijna gelijktijdig aanwezige eerste voor de Azoren.
Gebruikers van het forum gaan akkoord met de forumregels.

