Dutch Birding jaargang 32 nummer 4, 2010

Artikelen / papers

229 White Wagtail and Pied Wagtail: a new look
Peter Adriaens, Davy Bosman & Joris Elst

Witte Kwikstaart en Rouwkwikstaart opnieuw bekeken

Dit artikel behandelt de herkenning van Witte Kwikstaart Motacilla alba en Rouwkwikstaart M yarrellii. Onderzoek toont aan dat de determinatie lang niet altijd eenvoudig is en dat \'intermediaire vogels\' regelmatig voorkomen. Aan de hand van statistische analyse van onderzoek aan balgen is een set criteria bepaald die het mogelijk maakt om de meeste Rouwkwikstaarten van Witte Kwikstaarten te onderscheiden (in ieder geval in zomerkleed). De grenzen van de variatie in beide taxa worden aangegeven. De set criteria is samengevat in tabel 3 en de relevante Kodak-grijswaarden worden aangegeven in de tekst.
In het artikel worden tevens de meest bruikbare leeftijds- en geslachtskenmerken besproken. Die kunnen in sommige gevallen helpen om een vogel correct op soort te brengen. Vooral in het voorjaar kan het erg moeilijk tot zelfs onmogelijk zijn een exemplaar correct op leeftijd en geslacht te brengen. Zo hebben sommige eerste-zomer Rouwkwikstaarten het hele voorjaar een erg adult-achtige vleugel en zien sommige vrouwtjes Witte Kwikstaart er net als mannetjes uit. Vogels die kenmerken van zowel Witte Kwikstaart als Rouwkwikstaart combineren, zijn tenminste in het voorjaar niet zeldzaam en kregen tot nu toe nauwelijks aandacht in de literatuur. Het verenkleed van dergelijke vogels is variabel maar twee typen lijken iets frequenter voor te komen dan andere: 1 exemplaren die er uitzien als mannetje Witte Kwikstaart maar met een zwarte stuit en soms ook enkele zwarte vlekjes op de mantel, die vaak nogal blauwachtig grijs is; 2 exemplaren met neutraal grijze bovendelen en stuit (als Witte Kwikstaart of iets donkerder) maar met variabele hoeveelheid zwart op mantel en/of schouderveren (als Rouwkwikstaart). Sommige vogels tonen een opvallend patroon van zwarte lengtestrepen op de mantel, wat Rouwkwikstaart normaal niet heeft. De meest voor de hand liggende verklaring is dat ten minste een deel van deze vogels hybriden betreft maar daarover bestaat geen zekerheid. Gemengde broedparen van Witte Kwikstaart en Rouwkwikstaart zijn niet zeldzaam en worden (vrijwel) jaarlijks vastgesteld in België, Denemarken, Frankrijk, Nederland, Noorwegen en Zweden (zie tabel 1). Andere mogelijkheden zijn dat het in sommige gevallen gaat om partieel melanisme (bij Witte Kwikstaart) of om kleedvariatie (bijvoorbeeld Witte Kwikstaart met ongewoon donkere mantel, Rouwkwikstaart met ongewoon bleke stuit etc). Het is zeker op plaatsen waar Rouwkwikstaart een dwaalgast is aan te raden een exemplaar alleen te determineren als de combinatie van kenmerken zoals vermeld in tabel 3 sluitend is.

Peter Adriaens, Volmolenstraat 9, 9000 Gent, Belgium
(peter.adriaens@dutchbirding.nl)
Davy Bosman, Stropstraat 176, 9000 Gent, Belgium
(bosmandavy@yahoo.com)
Joris Elst, Kalmthoutse Steenweg 46, 2990 Wuustwezel, Belgium
(joris.elst@dutchbirding.nl)

251 Flight call identification of White, Pied and Moroccan Wagtail
Magnus Robb, Arnoud B van den Berg & The Sound Approach
254 African Openbill at Luxor, Egypt, in May 2009
Benjamin Steffen

Afrikaanse Gaper bij Luxor, Egypte, in mei 2009

Op 26 mei 2009 werd een Afrikaanse Gaper Anastomus lamelligerus waargenomen op Crocodile Island in de Nijlvallei nabij Luxor, Egypte. De determinatie was eenvoudig op grond van de combinatie van typisch formaat en structuur van een ooievaar, geheel donker kleed en de kenmerkende massieve snavel met duidelijke opening tussen de snavelhelften. Sommige details van kleed en rui wezen mogelijk op een onvolwassen vogel. Deze waarnemig betreft de eerste Afrikaanse Gaper voor Egypte en de WP en is aanvaard door de recent opgerichte Egyptian Ornithological Rarities Committee (EORC). De dichtstbijzijnde broedgebieden bevinden zich op c 1000 km afstand in Centraal-Soedan.

Benjamin Steffen, Artillerieweg 29, D-26129 Oldenburg, Germany
(bensteffen@web.de)

257 Western Palearctic list updates: Denham\'s Bustard deleted
Marcel Haas & Pierre-André Crochet

Trends in systematics

258 Speciation in shades of grey: the great grey shrike complex
Jelmer Poelstra

Corrigenda

265 ??
??

Aankondigingen & verzoeken / announcements & requests

265 Rarities committee for Egypt
??

DBA-nieuws

265 Nieuwe voorzitter en medewerkers
??

WP reports

266 June–late July 2010
Arnoud B van den Berg & Marcel Haas

Recente meldingen / recent reports

277 Mei-juni 2010
Roy Slaterus & Vincent van der Spek
Feedback?

Ja, ik geef toestemming Dutch Birding is wettelijk verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken, en je te informeren over het gebruik daarvan op de site. Dutch Birding gebruikt cookies en soortgelijke technieken voor de volgende doeleinden: het optimaliseren van de website, het gebruik, beheer en gericht kunnen tonen van advertenties, de integratie van social media, het verzamelen en analyseren van statistieken.

Voor een aantal van bovenstaande punten is het vastleggen van bezoekersgedrag noodzakelijk. Ook derde partijen kunnen deze cookies plaatsen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij embedded video's van YouTube.