Dutch Birding

Variable Wheatear

Oenanthe picata

Variable Wheatear  ·  Oenanthe picata  ·  05-02-2026  ·  Arjan Brenkman

Datum 5 februari 2026
Locatie Tal Chappar, Rajastan, India
Fotograaf Arjan Brenkman
Bekeken 2207 ×

Discussie

Max Berlijn
 ·  14 maart 2026  21:40

Mooi Arjan, ik blijf het raar vinden dat anderen (op Hadoram en Co na) deze drie "vormen" niet als soort zien. Ze zijn immers volgens mij ook nog geografisch bepaald met voor elke vorm een apart geografisch gebied en tussen "vormen" zijn er nauwelijks. Hier de vorm capistrata

Arjan Brenkman
 ·  14 maart 2026  22:57

Dank Max, en eens, het zijn geografisch verbonden taxa die toch zo qua kleed onderscheidend voorkomen. Hadoram: "there can hardly exist a more controversial taxonomic case in W. Palearctic ornithology"

Jan Hein van Steenis
 ·  14 maart 2026  23:35

De bonte en zwarte tapuitentaxa verdienen net zo'n studie als de "blonte". Bij de laatste werd gevonden dat de aan- of afwezigheid van een zwarte keel binnen een soort te verklaren is door oude hybridisatie. De keelkleur heeft zelfs invloed op het fourageergedrag.

Ik kan me voorstellen dat zoiets ook bij de rouwtapuiten en Variable Wheatear aan de hand is. Is er invloed van (de voorlopers van) Humes, Witkap of Zwarte Tapuit? Is de af- of aanwezigheid van een vrouwkleed te verklaren? De kleur kan natuurlijk voordelen bieden in het biotoop (zie zeker de Basalttapuit). Helaas zijn de broedgebieden van de betrokken taxa niet bijzonder toegankelijk.

Arjan Brenkman
 ·  15 maart 2026  17:08

Mooi onderwerp voor een PhD project inderdaad, voor als de regio hopelijk ooit weer rustig wordt.

Dušan Brinkhuizen
 ·  16 maart 2026  02:43

Over variable gesproken... ik had er laatst eentje met rossige onderdelen.

Max Berlijn
 ·  16 maart 2026  07:48

@Dusan, Was dat die deze winter “beroemde” vogel waarvan men eerst dacht dat het een Cyprustapuit was?

Daan Drukker
 ·  16 maart 2026  16:08

Maar deze is toch niet identiek aan een basalttapuit? Die hebben van die mooie witte tekening op de armpennen.

Dušan Brinkhuizen
 ·  17 maart 2026  01:13

Hey Max, nee, volgens mij niet de "Cyprus Tapuit", want die had vage rossige wenkbrauw streep. Onze vogel was wel echt dichtbij de plek van de "Cyprus" (< 2KM). Ik zal later wel een foto uploaden.

George Sangster
 ·  17 maart 2026  10:05

Dit is een goed startpunt voor een modern vervolgonderzoek:

Panov, EN 1992. Emergence of hybridogenous polymorphism in the Oenanthe picata complex. Bull. Br. Ornithol. Club 112A: 237-249. (alternatieve link)

In 1992 was zijn idee dat polymorfisme in deze groep door hybridisatie zou kunnen zijn veroorzaakt best opzienbarend. Het zou leuk zijn als dat idee met modern genoomonderzoek kan worden getoetst (zoals hierboven al gesuggereerd door JHvS). Panov heeft in de jaren '70 veel specimens verzameld maar ik vrees dat hij geen weefselsamples heeft veilig gesteld.

Peter de Knijff
 ·  17 maart 2026  11:55

Let wel, Panov heeft 24 broedseizoenen lang dit complex bekeken voordat dit artikel kon verschijnen, en het is inderdaad een nogal revolutionaire studie (niet de enige van hem overigens). Helaas zijn de balgen (nu in Moskou en Sint-Petersburg) niet meer toegankelijk, dus zelfs een gedegen kwantitieve kleed-variatie studie is niet mogelijk. Mits toegangkelijk lijkt een genoomstudie weldegelijk mogelijk. Teenkussentjes bevatten (meestal) toch nog voldoende DNA voor zoiets, mits goed doordacht en een hoog kwaliteit genoom van een recent verzameld exemplaar beschikbaar is. Maar, wij gaan dat voorlopig niet meemaken vrees ik. Wellicht dat Andreas Helbig al wat had verzameld (dat is na te vragen) omdat hij met Hadoram al aardig wat tijd in had gestoken t.b.v. de Basalt tapuit.

Jan Hein van Steenis
 ·  17 maart 2026  14:20

Heel interessant George!

Wie had er in de jaren 70 kunnen bedenken wat er nu allemaal qua DNA mogelijk is?

Gebruikers van het forum gaan akkoord met de forumregels.

Feedback?