Klapekster

Lanius excubitor  ·  Great Grey Shrike

Datum 27 oktober 2020
Locatie Kennemerduinen, Bloemendaal
Fotograaf Han Buckx Han Buckx
Bekeken 4617 ×

Discussie

Max Berlijn  ·  27 oktober 2020  23:35, gewijzigd 27 oktober 2020  23:38

Northern Shrike uitgesloten? Die bannering op de borst past daar goed op 🤔

Han Buckx  ·  27 oktober 2020  23:53, gewijzigd 27 oktober 2020  23:56

Uiteraard wel bij stil gestaan, Max. Echter verwacht je juist dan een minder grote witte vleugelvlek en geen wit aan de armpennen. Ook heeft deze vogel teveel wit in de staart en niet echt een wittige stuit. Blijft echter lastige materie en is dit een leerzame vogel.

Dick Groenendijk  ·  28 oktober 2020  11:29

Echt uitsluiten van sibericus/borealis klapeksters is denk ik niet zo makkelijk, maar zoals Han aangeeft zou minder wit in de staart en een kleinere handpenvlek daarop beter passen (maar veel overlap vooral bij Russische vogels als ik het goed begrijp). De bandering viel in zoverre niet op in het veld, dat deze op afstand als een bruinige/geelrossige waas wegviel door de afstand. Op de foto's van Ruud Maaskant (PWN) is de bandering echter wel duidelijk te zien en ook vrij intens. Ikzelf ken dat maar slecht van nominaat excubitor. Maar zie daar ook eigenlijk nooit verse juveniele van. 

Max Berlijn  ·  4 april 2021  15:41, gewijzigd 4 april 2021  15:43

Misschien was het dus toch een Northern? De NL vogel uit 1906 is inmiddels middels DNA bevestigd (dank Justin voor het verhaal) toch blijven opletten met die Klapeksters.

Wim Wiegant  ·  4 april 2021  16:39, gewijzigd 4 april 2021  16:41

Uuhh, waarom staat die (ik bedoel de Lanius borealis uit 1906) niet op de Nederlandse lijst...? 

Jan van der Laan  ·  4 april 2021  16:48

Omdat eerst DNA-gegevens in GEN-bank moeten worden opgenomen , dan moet het geval beoordeeld en aanvaard worden door de CDNA, dan in een jaarverslag worden gepubliceerd enz. enz.

Jan van der Laan  ·  4 april 2021  16:50

En voor degenen voor wie het lezen van lappen tekst niet topprioriteit heeft, hier een plaatje met kenmerken.

Peter de Knijff  ·  4 april 2021  17:09, gewijzigd 4 april 2021  17:15

Wim, het DNA onderzoek van deze vogel is in november vorig jaar gestart en pas twee weken geleden afgerond.  De DNA sequentie heeft inmiddels een GenBank nummer, maar is nog niet vrijgegeven door GenBank (doen daar ruim een half jaar over). De CDNA wacht gelukkig niet op deze vrijgave. Of het geval inmiddels is ingediend weet ik niet. Daar weet Justin meer over. 

Wim Wiegant  ·  4 april 2021  23:09, gewijzigd 4 april 2021  23:11

Excuses, ik had geen idee dat het nieuws zo hot was...
1906 is toch een tijdje geleden. 

Justin Jansen  ·  5 april 2021  07:33

Vogel is enkele dagen geleden ingediend. Zie voor foto van de vogel hier

Han Buckx  ·  5 april 2021  10:09, gewijzigd 5 april 2021  10:10

@Max: inderdaad Max, vogel van de Kennemerduinen is zeker een interessante kandidaat!

We (: oa Dick, Martin Brandsma, Stephen Menzie en ik) zijn nog een tijdje bezig geweest met die vogel, echter is de determinatie in deze tijd zonder DNA waarschijnlijk niet 100% hard te maken. Bijvoorbeeld mtDNA van de geringde vogel (8 nov. 2020) van Falsterbo, met veel kenmerken van sibiricus, wees toch op excubitor.


In British Birds 114 van maart 2021 staat een zeer interessant artikel van Lehikoinen over determinatie van Northern Shrikes. Met gebruikmaking van zijn score model (tabel 2, blz. 152) kom ik voor de Kennemerduinen vogel uit op een score van +/- 11! Aardig in de buurt van een (westelijke) sibiricus (+/- 13) en ver af van onze nominaat (+/- 4) ! Overigens had Stephen Menzie de vogel vorig jaar al op een 9 gescoord a.h.v. de foto’s die ik had opgestuurd. Hierbij opgemerkt dat T6 erg wit was, echter bij nadere bestudering van de foto (zie ook deze site) lijkt dit wel mee te vallen en gaat het zwart op T6 schuil achter de bovenstaartdekveren.

Al met al dus een zeer interessante kandidaat ! Helaas te snel verdwenen en zonder achterlating van een DNA-spoor.


Arnoud B van den Berg  ·  5 april 2021  11:21, gewijzigd 5 april 2021  11:29

Met zo'n score zou je de vogel van 27 oktober 2020 niet als Klapekster Lanius excubitor moeten invoeren (contra waarneming.nl); zie ook https://britishbirds.co.uk/content/identification-northern-shrike-europe


Han Buckx  ·  5 april 2021  12:22

Eens, Arnoud.

Overigens kent Waarneming.nl geen klapekster sp. en ook geen L. borealis

Daarnaast aanvullend nog vermeldenswaard wat Lehikoinen in het abstract en introduction op pagina 148 (BB 114) aangeeft: 'Because some vagrants have shown intermediate characters, and mtDNA contradicted a seemingly obvious morphological Northern Shrike in Sweden (Oct. 2017), the Finnish Rarities Committee has opted not to accept records of Northern Shrike without DNA evidence.'


Wim Wiegant  ·  5 april 2021  16:22, gewijzigd 5 april 2021  22:40

Zo'n beoordeling aan de hand van de kenmerktoestanden (ik zeg altijd kenmerkentoestand, beide zijn -naar mijn smaak- een vorm van overtolligheid) lijkt heel aardig, maar het zou tot +heel veel punten voor de Amoerkwikstaart leiden.
Echter, één goed contrakenmerk (bij de Amoerkwikstaart: geluid, zou ik denken), en het hele kaartenhuis stort in.  Bij L borealis is de zaak voorlopig niet erg duidelijk, dunkt mij. 

Max Berlijn  ·  5 april 2021  16:38, gewijzigd 5 april 2021  16:43

of we blijken nog niet op de hoogte van de “rek in de variatie van de kenmerken” van de desbetreffende soort en uiteindelijk kan je hem toch opschrijven als de vermoede en gewenste soort (zoals op 04-10-16)... Ik vermoed een hoop claims komend najaar en winter 🤔

Arnoud B van den Berg  ·  6 april 2021  10:33, gewijzigd 6 april 2021  10:48

@Han: waarneming.nl volgt inderdaad een wat achterlopende taxonomie, die van IOC, waarin veel klapekstertaxa als ondersoort van L excubitor worden beschouwd.

Op deze website wordt voor de WP echter de taxonomie van CSNA gevolgd. Met verwijzing naar http://www.martinbrandsma.nl/lanius-borealis-sibiricus-in-western-europe/ moet je dan denk ik jouw foto's onder Noordelijke Klapekster (Lanius borealis sibiricus) plaatsen. 

Later is de foto dan makkelijk terug te vinden. De foto's van de Zuid-Hollandse Amoerkwikstaart staan ook onder die naam op de DB-website.

Jan Hein van Steenis  ·  6 april 2021  11:16

De vogel op de foto hierboven ziet er niet bijzonder spannend uit. Ik zou er in de Kempen (en ik ben me ervan bewust dat Nuenen daarin ligt) niet van opgekeken hebben. Irritant genoeg zie je bij gewone Klapeksters ook een behoorlijke variatie in de vleugeltekening: de donkerste vogels hebben minder wit... Daar heeft Frank Neijts al heel lang geleden een pagina op vogelsindekempen aan gewijd.

Christian Brinkman  ·  6 april 2021  12:39

Arnoud: "... moet je dan denk ik jouw foto's onder Noordelijke Klapekster (Lanius borealis sibiricus) plaatsen."

Waarom?

Jan van der Laan  ·  6 april 2021  12:42

Bij het IOC is borealis nog steeds een soort. Ook na het teruglumpen van pallidirostris in excubitor. Ze merken wel op dat de excubitor-groep gereviseerd moet worden, maar dat gaan de 60+'ers hier niet meer meemaken, net zoals de Braamsluiper-taxa., vrees ik.

Gebruikers van het forum gaan akkoord met de forumregels.

Feedback?