Wereld-soorten

Een spectaculaire endeem, die we langs de weg zagen baltsen (springend uit het hoge gras) en fourageren (met andere wevers en widowbirds op de grond). Met zo'n staart heb je wel last van de wind!

Oilbird is wat mij betreft een van de meest spectaculaire soorten van de planeet. Een soort die genetisch zo uniek is met nota bene echolocatie als speciale feature verdient wel absoluut de aandacht. Ik was eerder in Ecuador niet in de gelegenheid om een goeie cave te bezoeken dus ik was blij toen ik hoorde dat er een mogelijkheid was om deze soort te zien tijdens mijn week in Colombia. De mensen van Reserva Los Guachàros waren overigens niet erg toeschietelijk, maar via Wild About Colombia lukte het me toch om last minute wat te regelen.

Leuk aan deze plek is dat de olievogels bij daglicht te zien zijn. Het is een kwestie van afdalen in een rivierdal waarna je aan een harnas over een hangbrug naar een richel gaat waarvandaan de vogels te zien zijn. De plek is al erg sfeerverhogend, niet alleen vanwege de mooie omgeving, maar ook omdat ik daar zowel een badderend vrouwtje Cock-of-the-rock, een nestelend paartje White-capped Dipper en een paartje Torrent Duck zag.

Na al die bonussen leek het er even op alsof Oilbird mij niet was gegund want ze waren verdwenen van hun gebruikelijke roestplek, maar gelukkig vonden we er twee in het donkere gedeelte van de canyon. Voor mij was het erg leuke manier om deze soort eindelijk te zien. Op mijn website staan meer foto's!

Kort na de Crescent-faced Antpitta zag ik ook deze Ocellated Tapaculo bij Hacienda El Bosque. Soms zit het mee! Eerder zag ik deze geweldige soort al bij Paz de las Aves in Ecuador. Wel viel mij op dat deze vogel in de veren op de rug en buik opvallend veel bruin had. Eerst dacht ik dat dit te maken had met een andere ondersoort, maar ik zie het bruine ook niet terug op de foto's van andere vogels van Colombia op Ebird. De verklaring is wellicht dat dit een onvolwassen vogel is? Ik heb dat nog aangevinkt in het overzicht op Ebird, maar blijkbaar heeft nooit iemand een gefotografeerde als onvolwassen of juveniel ingevoerd...

Voor meer speciale vogels uit Colombia zie hier.

Dit betreft een zogenaamde ‘Magadan’ Sprinkhaanzanger, een Helopsaltes uit de populatie nabij Magadan, Noordoost Rusland. Deze populatie werd vaak beschouwd als Middendorff’s Sprinkhaanzanger – H.ochotensis. Vanwege hun intermediaire kenmerken in zowel verenkleed als lichaamsgrootte worden ze wel beschouwd als een mogelijke hybride tussen de Middendorff’s- en Siberische Sprinkhaanzanger. Genetische onderzoeken plaatst deze populatie echter in de clade van de Siberische Sprinkhaanzanger.

Onderzoek met light-level geolocators naar drie populaties van de Siberische Sprinkhaanzanger (incl. de Magadan populatie) toonde aan dat de Magadan populatie dezelfde trekroute volgde als de overige populaties, maar verder zuidelijker trok. Deze populatie volgde dus niet de oostelijkere route die de Middendorff’s Sprinkhaanzangers vliegen.

De Magadan populatie verschilt van de andere populaties van de Siberische Sprinkhaanzanger door hun grootte (vleugel 70-72,5mm) en ongestreepte stuit en bovenstaartdekveren. De vleugel van dit exemplaar was 71mm.

Ik heb hier gekozen voor de ondersoort rubescens omdat deze geografisch het dichtst bij de Magadan populatie voorkomt en er mogelijk zelf contact mee heeft.

Zie hier voor meer info over o.a. deze populatie.

Op basis van de locatie zou dit ssp cathemagmenus, de wel eens als mogelijke split behandelde "Tsavo Bushshrike" moeten zijn, maar daarbij vertoont het mannetje normaliter zwart rond de roze keel.

Deze vogel lijkt meer op de noordelijke ondersoortengroep, die tot in de omstreden, Afrotropische, maar door Egypte bestuurde Hala'ib-driehoek voorkomt.

Het is een algemene en opvallende soort in de drogere delen van Kenia.

Elk voorjaar trekken er drie soorten pittas door op Koh Man Nai. De Western Hooded Pitta maakte het mij erg lastig. Vrijwel iedereen had de soort tijdens het controleren van de netten al gezien, behalve ik. Op 16 mei zag ik eindelijk een glimp van deze soort. Een van mij afvliegende exemplaar welke ik ook nog eens door de struiken zag. Hoewel de determinatie zeker was, was het een vrij waardeloze waarneming. Ik had zijn kop niet eens gezien. De volgende dag was de laatste ringdag voor het team. Na 13:00 werden de netten weggehaald en alles werd ingepakt voor het vertrek de volgende dag. Ik was bang dat ik deze pitta niet meer zou zien. Dat bleek onterecht. Het enige vrouwelijke team vertelde mij dat ze een verrassing voor me had. In de enige grondval die er nog stond was een Western Hooded Pitta gelopen. Ik kreeg de eer om deze te ringen. beter dan dat zal ik ze waarschijnlijk niet meer zien.

Tijdens mijn verblijf op het eiland was deze pitta dagelijks te zien en te horen. In de eerste dagen zaten er zelfs 3-4 rondom het huis. Eén van de pittas was blijkbaar al gewend aan de activiteiten bij het huis en liet zich met regelmaat goed fotograferen.

Op 7 mei had ik eindelijk de kans om te gaan helpen met vogels ringen op Koh man Nai, Rayong, Thailand. Koh Man Nai is een klein eiland met zowel in het voor- als najaar een grote aantrekkingkracht op trekvogels. Vanwege de vrij oostelijke ligging worden hier regelmatig soorten gezien die elders in Thailand zeldzaam zijn, zoals Fairy Pitta en Black Paradise-Flycatcher (voorheen Japanese P-F)

Koh Man Nai is een beschermd natuurgebied en overnachten op het eiland is niet toegestaan, tenzij je toestemming hebt van het Department Marine & Coastal Research Centre. Het eiland is wel toegankelijk voor vogelaars en andere toeristen maar de boot naar het eiland vertrekt niet dagelijks. Meestal vertrekt de boot tussen 08:00 en 09:00 om vervolgens rond 16:30 weer naar het vaste land terug te varen. Een overtocht kost al gauw THB 3000,-- (c. € 80,--). Omdat ik toestemming had regelde het DMRC een boot voor mij. Meestal reis je dan mee met al een geplande boot. Zo voer ik op de heenweg met een groep koraal onderzoekers en op de terugweg met het vrachtschip van de aannemer die op het eiland aan de bouw voor o.a. een visitor centre werkt. Op het eiland mogen we gebruik maken van een verlaten DMCR-huis. Inmiddels is er hier nu de hele dag elektriciteit. Toen ik hier tien jaar gelden voor het eerst kwam was er slechts een generator die voor een paar uur stroom kon opwekken.  

Hoewel de grote piek al voorbij was kon ik toch nog leuke soorten verwachten, zoals Siberische Sprinkhaanzangers en Noordse- en Kamtchatka Boszangers. De eerste dagen van mijn verblijf werd ik enorm verwent door de aanwezigheid van minimaal drie Blue-winged Pittas en één Fairy Pitta. Sinds er op dit eiland regelmatig geringd wordt blijkt de laatste soort hier regelmatig door te trekken. Daar voor was er slechts één waarneming bekend vanuit Bangkok. Hoewel de Blue-winged Pittas zich redelijk goed lieten zien bleef deze Fairy Pitta liever op de achtergrond. Gelukkig trad hij soms ook meer op de voorgrond zodat ik hem goed kon fotograferen.

Vanwege een waarneming in Oman (in 1983) is deze voor sommigen misschien net wat interessanter dan een endemische wever.

We zagen slechts twee exemplaren: een vrouwtje in Tsavo East, gevolgd door dit heel wat spectaculairdere mannetje in Tsavo West. In vlucht is hij door zijn vrijwel geheel gele vleugels helemaal ongelofelijk.

In sommige jaren zijn de aantallen veel hoger, maar de regenval is vermoedelijk bepalend in welke aantallen hij in toegankelijke gebieden opduikt.

Tot voor kort stond deze vogel bekend als Clarke's Weaver en wist niemand waar hij broedde. De enige manier om hem te zien was door er in het beroemde Arabuko-Sokoke Forest tegenaan te blunderen.

Inmiddels zijn zes broedplaatsen bekend: kleine moerasjes in het Dakatcha Woodland, een behoorlijk toegetakeld gebied 50 km noordelijker. Ze zijn echter onvoorspelbaar en de afgelopen twee jaar werden ze er niet gevonden.

Een week voordat ik naar Kenia vloog, kwam er een melding op ebird dat de kolonie dit jaar gevonden was. Het bleek voor de lokale gids nog flink zoeken naar de plek, maar we zagen uiteindelijk zo'n 120 vogels.

De huidige naam is overigens gebaseerd op het gebied in Kenia waar de vogel voorkomt: toepasselijker dan een vernoeming naar de broer van de beschrijver (beide Britse militairen).

Amagusa is een prima plek om deze mooie Tanager van dichtbij te zien als ook de Moss- backed en de Glistening- green

Vlak bij net na de afslag naar Amagusa is Sacha Guatusa .Daar komt de Rufous- throated Tanager en ook de Orange fronted Barbet.

Na lang de roep gehoord te hebben waren deze twee er opeens voor een meelwormen lunch

White -throated Quail-Dove Geotrygon frenata.

staat niet in de lijst bij de Quail Doves

Female

In het kader van My Big Cat Year een trip gemaakt naar Mongolie, met name de Altai Mountains en de Margaz Mountains, op zoek naar de Snow Leopard. Laatste 2 dagen rondom het UVS Lake doorgebracht en daar was een 3-tal White-headed Ducks. Ook in Mongolie worden ze niet vaak waargenomen en al helemaal niet op de wijze zoals wij deze zagen. In een kleine plas, dichtbij het lake, en goed te fotograferen. Ook onze Mongoolse gids Yumchin had dit niet eerder zo mooi gehad.

Op de website staat ook een video opname; Wild Cat Big Year

Mbt de waargenomen mammals was het hard werken maar de Snow Leopard waargenomen, evenals de Corsac Fox, Mongolian Gazelle, Siberian Ibex, Asian Wapiti, Tarbagan Marmot, Long-tailed Ground Squirrel, Pallid Ground-Squirrel, Silver Mountain Vole en Mongolian Jird. Mbt de birds waren voor mij de highlights; Altai Snowcock, Palllas Sandgrouse, Saker Falcon, Stejneger's Scooter, Daurian Redstart, Red-throated Thrush en de Pallas Fish Eagle. En de bizar mooie landschappen waren natuurlijk een highlight!

De Big Cat Year draait niet alleen om het spotten van wilde katachtigen. Het gaat ook om behoud van habitat en wildlife. Het streven is om in elk bezocht land een project/organisatie te steunen, vandaar dat we een behoorlijke donatie hebben gedaan NATURAL HERITAGE CENTER OF MONGOLIA NGO voor de aanschaf van een 6-tal nieuwe Camera Traps.

Mvg, Marc Bozon

Dit is een prima tijd om pitta's te vinden in de stadsparken van Bangkok. Naast deze soort vonden we dezelfde dag hier ook een Blue-winged Pitta en zat een Fairy Pitta in een parkje verderop.

Speciaal voor Max. Onder een overhangende rots op een paar kilometer van Lama Camp hangt een grote honingraat. Toen we aan kwamen rijden hing de Honeyguide onverstoord te fourageren en liet zich een paar minuten lang bewonderen.

Mishmi Hills in het uiterste oosten van India is een schitterende plek met heel veel aansprekende soorten. Er komende veelal dezelfde soorten voor als in Eaglenest, maar ze zijn minder schuw en veel makkelijker te zien. De Barwing op deze foto is hier een mooi voorbeeld van.

Het succes van Eaglenest betaalt zijn tol. Er zijn veel groepen birders die met geluid de vogels proberen te zien. Vooral de fotografen hebben hier een handje van. Vogels worden 'doodgetaped' voor het nog iets perfectere plaatje.

De zeldzaamste gier van de oude wereld met de status Critical Endangered. Toen we aankwamen bij deze roosting boom, zaten er twee gieren. Even later kwamen er nog twee aanvliegen. De kenmerkende zwarte nek is duidelijk zichtbaar.

Een schaarse soort van Noordoost India die door velen gemist wordt. Ik kwam op Eaglenest een groepje tegen van maar liefst 6 exemplaren van deze schitterende Nuthatch.

In het kader van My Big Cat Year de meer dan 30 dagen durende trip naar India beeindigd en morgen op weg naar Mongolie voor het Snow Leopard, hopelijk de Pallas Cat en uiteraard alle andere bijzondere birds, mammals en habitat Op een van de laatste dagen in India eindelijk de white morph van de Indian Paradise-Flycatcher kunnen waarnemen in Tadoba NP. Uiteraard geen bijzondere soort maar op de een of andere manier was het nog niet gelukt om de white morph waar te nemen. Op de laatste dag plots een 4-tal stuks. Blijft bizar om zo'n sierlijke witte vogel in een dry arid forest omgeving te zien.

Al in al een geslaagde trip met zo'n 60 mammal species en 370 bird species. Highlights birds in no particular order; Painted Sandgrouse, Painted Francolin, Sarus Crane, Sirkeer Malkoha, Indian Skimmer, Blood Pheasant, Himalayan Monal, Bugun Liocichlia, Spotted Elachura, Temminck's and Blyth's Tragopan, Rufous-necked Hornbill, Ward's Trogon, Green Cochoa, Bengal Florica, Great Indian Bustard, Asian Emerald Cuckoo and Chestnut-headed Patridge.

Mammal wise; Tigers (7x), Leopards (4x), (Asiatic) Lion (5x), Jungle Cat (13x), Afro-asiatic Wild Cat (2x), Rusty-spotted Cat (1x), Sloth Bear (2x), Striped Hyeana (>10x), Indian (Grey) Wolf (4x), etc.

Op de site staan een ook de foto's en video footage in de gallery onder birds, zie Wild Cat Big Year

De Big Cat Year draait niet alleen om het spotten van wilde katachtigen. Het gaat ook om behoud van habitat en wildlife. Het streven is om in elk bezocht land minimaal een project/organisatie te steunen.

Band-rumped Storm Petrel 'St Helena'. Seen during the Atlantic Odessey 2026 from MV Hondius, St Helena.

Seen during the Atlantic Odessey 2026 onboard MV Hondius. Found in one of the breeding colonies of Red-billed Tropicbird near Jamestown, St Helena.

Een soort die je steeds vluchtig vermeld ziet worden in eender welk reisverslag naar Noord India, gezien ze nog steeds goed te doen zijn in sommige van de meest bezochte parken, maar eigenlijk is dit ding nu al bijna even zeldzaam als toch veel 'serieuzer genomen' megas als Greater Adjutant en Red-headed Vulture, soorten die toch veel meer in de belangstelling staan door hun scherpe afname. In 2017 al weer, werd Witbandzeearend op een globale populatie van slechts 1000-2500 adulte vogels geschat! De Kaspische populatie, en dus eigenlijk die dat op een eerder boreaal 'schema' zat (vogels van Kazachstan en Iran) is volledig uitgeroeid, en de soort broedt nu dus enkel nog op het Indisch subcontinent (vooral India, maar hier en daar ook wel een paartje in Pakistan en Bangladesh nog). Ik wist het niet, maar al deze vogels trekken in onze boreale zomer noordwaarts en 'overwinteren' dus in Mongolie en China. Wie daar dus vogels ziet tijdens een voorjaarsreis, is niet naar broedvogels aan het kijken maar pure migranten uit het zuiden, super interessant en iets wat je ook op een bepaalde manier ziet met Bald Eagle in het westen van Noord Amerika.

De vogel op de foto is een juveniel die samen met twee anderen zich goed liet bekijken nabij het ouderlijk nest in Kaziranga, en in enkele weken wellicht de Himalaya oversteekt richting China of noordelijker, om te profiteren van een vruchtbare zomer.

Ongelooflijk wat een gedoe deze reis met tragopans... In Eaglenest wilde het maar niet lukken een Blyth's te zien te krijgen, dus alle hoop was gevestigd op Mishmi, waar we dan met glans slaagden. Deze liet zich ongelooflijk mooi bekijken een beetje het bos in, en poseerde zelfs. Als gids toch wel een hele geruststelling wanneer deze binnen is voor de groep!

Het is me onduidelijk welke ondersoort er op de Mishmi vogels geplakt moet worden - molesworthi komt voor in AP maar Mishmi is dan in principe wel de overgang naar de nominaat te Nagaland en dus aangrenzende gebieden. Beetje vaag die ondersoorten anyway ;)

Leuke vondst, helemaal omdat de vogel in een groep Siberische zat. Ze hier zijn ze ook zeldzaam (tot nu toe één andere melding dit jaar). Onbewerkt beeld, rechtstreeks uit de camera (alleen gecropt).

Halverwege de middag zag ik vandaag de Indische Kwak weer door onze tuin lopen. Op 31 oktober 2025 had ik 'm hier voor het laatst gezien. Hij is dus samen met de moesson vertrokken en nu met de komst van de moesson ook weer gearriveerd. Het betreft waarschijnlijk een mannetje dus hopelijk krijg ik 'm ook nog eens te horen. De Chinese Ralreigers die zich regelmatig in onze tuin lieten zien zullen binnenkort dan wel weer verdwijnen.

In het kader van My Big Cat Year ook Little Rahn of Kutch bezocht en daar gisteren een aantal Barred Buttonquail's mogen waarnemen. Bleven rustig fourageren naast de weg en mooi kunnen zien. Daarnaast de Red-naped Ibis, Collared Pratincole (nog nooit zoveel kunnen zien bij elkaar) en Small Pratincole. Hoewel de migrants al weg zijn en het hele gebied ontzettend droog is, zijn er nog enkel grote plassen over waarop genoeg te zien is.

Was er met name voor de Mammals met de enige populatie ter wereld van de Asiatic Wild Ass. Verder kunnen waarnemen de Desert (Red) fox, Bengal Fox, Golden Jackal, Gray Wolf, Jungle Cat, Wild Boar, Nilgai, Indian Hare, Cutch Rat en Asian House Shrew. Op de site staan een ook de foto's en video footage in de gallery onder birds, zie Wild Cat Big Year

De Big Cat Year draait niet alleen om het spotten van wilde katachtigen. Het gaat ook om behoud van habitat en wildlife. Het streven is om in elk bezocht land minimaal een project/organisatie te steunen.

In het kader van My Big Cat Year ook Manas NP bezocht en met name de dag in Western Manas NP was waanzinnig, die dag geen enkel ander voertuig of mensen gezien. Een 2-tal keren op dezelfde lokatie een family of Asian Emerald Cuckoo's goed kunnen waarnemen. Verder nog een prachtige Grey-lored Broadbill en op de Grasslands stalen met name een aantal Bengal Floricans de show.

Met name mbt de Mammals was het op met ene groep Asian Elephants die we weg overstaken en in het woud verdwenen, een Yellow-throated Marten die zich goed liet zien, Crab-eating Mongoose, Red Muntjac, een 2-tal Gaurs die plots op het pad stonden, Malayan (Black) Giant Squirrel, etc.. Op de site staan een ook de foto's en video footage in de gallery onder birds, zie Wild Cat Big Year

De Big Cat Year draait niet alleen om het spotten van wilde katachtigen. Het gaat ook om behoud van habitat en wildlife. Het streven is om in elk bezocht land een project/organisatie te steunen, vandaar een behoorlijke donatie aan het Hornbill Nest Adoption Program, zie Hornbill Nest Adoption Program

In het 2e deel van de trip gaan we nog een of twee andere projecten/organisaties selecteren ten behoeve waaraan we een donatie gaan doen.

In het kader van My Big Cat Year de laatste 2 dagen doorgebracht in Desert National Park, dicht bij Jaisalmer te India. Na 2 dagen vandaag de Great Indian Bustard, vlak voor zonsondergang, toch nog kunnen waarnemen. Een vrouwtje met een jonge vogel. Ernstig bedreigd en ondanks de breeding programmes, etc, gaat het e.e.a. nog moeizaam begrijp ik. Gespot dicht bij de watching tower, in het vrije deel. Uiteraard op afstand gebleven maar toch nog behoorlijke foto's kunnen maken. Op de site staat ook wat video footage in de gallery onder birds, zie Wild Cat Big Year

Veel raptors waargenomen maar helaas de painted sandgrouse gemist. Qua mammals ook nog aardig wat species; afro-asiatic wild cat, indian desert hedgehog, indian long-eared hedgehog, chinkara antilope, nilgai, wild boar, desert (red) fox, indian desert jird, indian-hairy-footed gerbil.

De Big Cat Year draait niet alleen om het spotten van wilde katachtigen. Het gaat ook om behoud van habitat en wildlife. Het streven is om in elk bezocht land een project/organisatie te steunen, vandaar een behoorlijke donatie aan het Hornbill Nest Adoption Program, zie Hornbill Nest Adoption Program

In het 2e deel van de trip gaan we nog een of twee andere projecten/organisaties selecteren ten behoeve waaraan we een donatie gaan doen.

Mvg, Marc Bozon

In het kader van My Big Cat Year tezamen Vana Safaris een 30-daagse trip samengesteld voor India. De trip bestaat uit een deel Noordoost India en Noordwest India. De eerste 12 dagen zitten erop waarbij we Noordoost India hebben gedaan en dan met name Kaziranga NP, Manas Np, Eaglenest Sanctuary, Mandala en Sela Pass.

Focus op uiteraard op alle katachtigen maar ook op alle andere zoogdieren en vogels. Belangrijkste doelsoorten voor mij waren de Tijger, Mainland Leopard Cat, Jungle Cat, Rusty Spotted Cat, Mainland Clouded Leopard, Asiatic Golden Cat en de Marbled cat. Niet de makkelijkste dus. Ondanks een behoorlijk aantal nachten met thermals en spotlights in de weer te zijn geweest, tot op heden enkel nog de Tijger in Manas NP kunnen waarnemen en daarnaast een 26-tal andere zoogdieren en meer dan 250 vogel species. Bird highlights waren de Temminck's en Blyth's Tragopan, Rufous-necked Hornbill, Bengal Florican, Himalayan Monal, Blood Pheasant, Bugun Liocichla, Ward's Trogon, Green Cochoa, Yellow-rumped Honeyguide, Asian Emerald Cuckoo en Kalij Pheasant. Met name het verhaal rondom de Bugun is natuurlijk fascinerend, zie Bugun Liocichla: A Quest to See this Rare Gem of the Northeast

Voor een volledig verslag van dit avontuur, zie Wild Cat Big Year

De Big Cat Year draait niet alleen om het spotten van wilde katachtigen. Het gaat ook om behoud van habitat en wildlife. Het streven is om in elk bezocht land een project/organisatie te steunen, vandaar een behoorlijke donatie aan het Hornbill Nest Adoption Program, zie Hornbill Nest Adoption Program

In het 2e deel van de trip gaan we nog een of twee andere projecten/organisaties selecteren ten behoeve waaraan we een donatie gaan doen.

Mvg, Marc Bozon

Mantadia Forest! De volgende dag stond direct in het teken van een belangrijke zoektocht naar onze laatste van de vijf mogelijke endemische ground rollers, de verstopperige Scaly Ground Roller! Dit niet door toeristen overlopen stuk regenwoud (in tegenstelling tot de andere nog te bezoeken bossen in die regio) lag in mijn herinnering na het lezen van verslagen op ongeveer een uur rijden van Andasibe. Omdat de toegang tot het bos pas vanaf 07:00 was toegestaan misten we helaas wederom de eerste belangrijke uren van de dag. Via een ronduit slechte weg kwamen we even voor 07:00 bij een op slot zittende slagboom.

Tijdens het wachten kon Hugo weer wat aan zijn soortenlijst werken. Aan de rand van een klein moeras konden we twee Madagascar Rails van dichtbij bekijken, niet veel later gevolgd door een Madagascar Swamp Warbler. Terug bij de auto kwam de man met de sleutel van de slagboom met een brommertje stipt om 07:00 aankakken. De man was wonderbaarlijk op tijd!

Slagboom omhoog en gaan! Want het was nog een klein half uurtje rijden naar de plek voor de eerste poging voor de ground roller. Tijdens die rit begreep ik van de vogelgids dat een andere gids (de bekendste en meest ervaren vogelgids van de regio) enkele dagen daarvoor ook had geprobeerd de soort te vinden. “Did they see the bird?”, vroeg ik. “No, they only heard it, it didn’t show itself”.

Had ik het maar niet gevraagd… Na de frustratie dat de eerste anderhalf uur van de dag waren verloren kwam bij mij door het horen van dat antwoord de zenuwen bovendrijven. Ik had één GPS van de soort, van iets minder dan een jaar oud, in mijn aantekeningenboekje staan...

De eerste stop voor de soort was niet de locatie van mijn GPS. Na een half uur struinen hoorden we de vogel niet, laat staan dat we er eentje hadden gezien. “How many territories do you know of this species?”, vroeg ik. “Three”, was het antwoord. Shite… Dat maakte mij er niet geruster op…

We reden een kwartier door. Nabij de start van een trail liepen we een klein rondje door het bos. Zonder resultaat. Dat was territorium nummer twee. Nu was er dus nog maar één territorium bij de gids bekend. Daarvoor moesten we een een stuk het bos in gaan lopen.

Achter de gids lopend viel mijn oog plots op wat bewegende dode bladeren, net naast het pad. We bleven alle drie stilstaan, waar na een paar seconden ik tot mijn grote vreugde zat te kijken naar een Lowland Streaked Tenrec! Deze maximaal 17 centimeter lange insecteneter is de fraaiste tenrec van Madagaskar. Deze tenrecs zijn bijna endemisch voor het eiland, en sommige van die soorten zijn net als onze egel bedekt met stekels. Het zwart-gele diertje, scharrelend over de bosbodem, was niet alleen. In totaal waren drie exemplaren aan de wandel. Ze waren een stuk kleiner dan 17 centimeter, wat dus duidelijk maakte dat het jonge dieren waren. Tenrecs houden een winterslaap, en deze leken net wakker te zijn geworden. Wellicht was het de eerste keer dat de jonge dieren de wijde wereld aan het verkennen waren! Wat een mazzel, ik had deze soort echt niet verwacht aan te treffen! De drie tenrecs verdwenen even later in hun winterverblijf, een holletje aan de voet van hun boom. Voor de gids was het ook de eerste waarneming van het seizoen!

Wat hoorden we nu in de verte roepen? Een Scaly Ground Roller! Rap liepen we daarop in de richting van het geluid. Ik had inmiddels die één jaar oude GPS locatie van de soort in mijn telefoon gezet. Al snel leek het te gaan om hetzelfde territorium! Het was ook nog eens geen bekende plek voor de gids!

Het pad leek ons vrij dichtbij de roepende vogel te brengen. In plaats van de Malagassische manier van de vogel in onze richting opjagen deden we het op de reguliere manier. Mondjesmaat tapen en geduldig wachten of de vogel dichterbij zou komen. En dat leek te werken, hoewel de afstand tot de roepende vogel door de toon van de roep lastig was in te schatten.

Tot mijn warmtebeeldkijker weer zijn gewicht in goud waard was! Een witte stip in de dichte ondergroei trok mijn aandacht. Met veel moeite ontwaarde ik met mijn verrekijker tussen de vele stengels plots een sterk gebandeerde kop. Dat was er eentje! Zijn groene vleugels vielen ook op, maar over het algemeen was de vogel nog moeilijk te zien. We slopen met z’n drieën de struiken in. Ik had gezien dat de vogel naast een omgevallen boomstam stond, dus die werd goed in de gaten gehouden. Uiteindelijk zag iedereen de vogel redelijk goed, maar het kon beter!

Daarop besloot ik samen met Hugo de vogel vanaf de andere kant te bekijken. Daar aangekomen lukte dat even kort toen de vogel een open stuk overstak, nice! Het daaropvolgende half uur zagen we dat de vogel niet alleen was. Een paartje liet zich af en toe zien en horen, ook vliegend. Een foto zat er niet in, maar wat een opluchting! Alle vijf de ground rollers waren opgerold!

Deel 2:

De volgende dag was het nog steeds vrij nat. Het uiteindelijke doel was om kamp 2 die dag te bereiken. Het andere doel was om die dag in ieder geval de Helmet Vanga te vinden! Ook omdat die dreigende weersverwachting in mijn achterhoofd bleef ronddwalen. Het zou de daaropvolgende dagen alleen maar natter gaan worden.

Er waren enkele plekken alwaar de Helmet Vanga wel eens werd gemeld. Die meldingen waren dan vooral in het broedseizoen, wanneer de lokale gidsen een nest van de soort hadden gevonden. Buiten het broedseizoen, welke bijna was aangebroken, was de vogel waarschijnlijk in flocks te vinden.

De gids had het over een pad naar een waterval. Dat was het plan. Plots veranderde hij dat plan omdat hij het pad naar de ingang van het park eerst wilde checken. Maar daar waren we al doorheen gewandeld. En dan zouden we ook extra meters moeten maken door eerst weer via kamp 1 naar kamp 2 te wandelen. Ik draaide de plannen van de gids daarom weer terug. Eerst dat steile pad naar de waterval aflopen. Door de regen was het best een modderig pad. Het bos was ook door de donkere wolken nog best donker. De spanning zat er bij mij goed in. Langzaam, zo geruisloos mogelijk, liepen we door het regenwoud...

Een over de bosbodem foeragerende rat bleek later te gaan om de Lowland Red Forest Rat. Puur op naam gebracht door de hoogte, omdat de Eastern Red Forest Rat, door mij gezien te Ranomafana, blijkbaar in hogere gebieden gevonden kon worden.

En zo liepen we een half uur lang stilletjes door het bos. Plots was daar, aan de andere kant van een kleine vallei, een flock met vogels. De gevederde vrienden foerageerden hoog in een wat alleenstaande veelvuldig met klimop overwoekerde dode boom. De Helmet Vanga was volgens de gids meer een vogel welke tot op slechts enkele meters boven de bosbodem was te vinden.

Een forse vogel landde in een stel dode takken welke rechts van de klimop in de grijze lucht staken. Instinctief richtte ik direct in een flits mijn kijker op de vogel.

“HELMET VANGA, HELMET VANGA, HELMET VANGA, DODE TAKKEN, DODE TAKKEN, RECHTS!”, riep ik luid!

Hugo kon de vogel niet in zijn kijker krijgen. Toen vloog de vogel, net als veel andere vogels, naar rechts verder het regenwoud in. Die wegvliegende Helmet Vanga pikte Hugo nog wel met het blote oog op, maar veel zag hij er niet aan. Blijkbaar waren er drie stel uitstekende takken aan de rechterkant van de met klimop overwoekerde boom, en had Hugo naar de verkeerde lopen turen...

Shit, dacht ik! Ik kon maar moeilijk mijn pure euforie tonen, uit respect voor Hugo. Ik schakelde snel. “We moeten die flock terugvinden!”, zei ik, “we moeten snel het pad terug gaan volgen”. Hugo schatte de kans dat we de vogel zouden terugvinden klein in, maar ik was vrij hoopvol. Meer dan honderd meter verder zagen we langs het pad weer enkele vogels foerageren. We liepen een klein stuk van dat pad af om onder de foeragerende vogels bovenin de bomen te gaan staan. Ik speelde het geluid van de Helmet Vanga af. Een antwoord, recht boven mijn hoofd! Ik keek in de kijker waarop ik de vogel direct op een tak zag zitten. “HUGO, HIERHEEN!” Hugo stapte mijn richting op. SCHIET OP GAST, dacht ik bij mijzelf, STRAKS VLIEGT DIE WEER WEG!

Maar Hugo zag de vogel gelukkig even later ook zitten. Wat een feest! Bird of the trip! En dat op de eerste ochtend van die vier dagen, zo voor die mogelijk zeer natte weersverwachting! De vogel vloog vervolgens weer in de richting waar we net vandaan waren gekomen. Een korte sprint later zagen we in mooi licht zelfs twee exemplaren op ooghoogte zitten, wat een paar fraaie plaatjes opleverde!

In onze nopjes zijnde liepen we weer de steile modderige helling op. In kamp 1 werd wat thee gedronken (het moest immers gevierd worden) alvorens we de uren durende wandeling naar kamp 2 gingen inzetten.

Deel 1 verhaal:

Vanaf Antananarivo waren Hugo en ik in noordoostelijke richting gevlogen. De landing vond in de stad Sambava plaats. Ons uiteindelijke doel die dag was om Marojeji National Park binnen te wandelen. Daar hadden wij een vierdaagse expeditie op touw gezet. Of eigenlijk had Patrick Richard dat voor ons gedaan. Mijn aandeel was alleen zo van, “Hé Patrick, regel het ff, want er zitten daar een paar gave soorten.”

Waaronder de Helmet Vanga. De Heilige graal van Madagaskar, als je het mij vraagt. De soort is de grootste der vanga’s. Met 32 centimeter lengte is de Sickle-billed Vanga maximaal net twee centimeter langer, maar alleen maar omdat die soort een lange sikkelvormige snavel heeft. De overwegend blauwe dikke snavel van de Helmet Vanga is een stuk korter. Het verenkleed van de Helmet Vanga is overwegend pikzwart, met kastanjebruine schouders en bovenrug. Een gele iris geeft de soort karakter. Los van dat de vogel er gewoon keigaaf uitziet is die ook nog eens zeldzaam. Endangered, met een geschatte populatie van 6000-15000 exemplaren. Hoe stom zeldzaam zijn voor een organisme ook is, het doet vaak meer adrenaline vrijkomen als je de soort dan ook daadwerkelijk mag zien...

Een vergelijkbaar park was Masoala National Park. Dit park ligt een paar honderd kilometer ten zuiden van Sambava, gelegen op een schiereiland vol regenwoud. Zo een groot aaneengesloten natuurgebied is op Madagaskar tegenwoordig een zeldzaam fenomeen. Het park biedt de beste kans op het vinden van soorten als Helmet Vanga en Bernier’s Vanga. Ook is het de enige plek voor de Red Ruffed Lemur, een erg gave soort. Ik had van tevoren erg mijn best gedaan het park in mijn schema te laten passen. Maar door de (onbetrouwbare) data voor de vluchten, de dure vaartocht naar de dure lodges (alles samen had mij dat zo rond de 1500 Euro extra gekost) en het feit dat ik alles bij elkaar zeven dagen kwijt zou zijn geweest deed mij besluiten het park links te laten liggen. Sowieso geen Red Ruffed Lemur, dat deed een beetje pijn…

Slechts een paar jaar geleden was er door een Nederlander een nieuwe plek voor de Helmet Vanga en (de over het algemeen nog lastigere) Bernier’s Vanga opgedoken. Die plek was Iaroka Forest, nabij Andasibe. De Helmet Vanga kon daar in het broedseizoen makkelijk zijn wanneer er door de lokale gidsen een nest was gelokaliseerd. In de drukke periode betekende dat vaak een nummertje trekken om dat nest te mogen bezoeken. Maar ja, ik zat buiten het broedseizoen op Madagaskar…

Andasibe en omstreken had ik expres aan het einde van mijn vakantie gepland. Drie dagen struinen door Iaroka Forest was mij gegeven om de soort in augustus hopelijk te treffen. Iaroka was op anderhalf uur rijden van de plek waar je elke dag pas om 07:00 een ticket voor het bos moest kopen. Van tevoren een ticket kopen, zoals een dag eerder of zo, wordt niet toegestaan. Wat een idioterie! Een stel Belgen hadden in de maand augustus de Helmet Vanga pas na drie dagen struinen door het bos, meestal van het pad af, heuveltje op, heuveltje af enz. kunnen vinden. Ik had daar niet veel zin in, maar uiteraard hield ik die plek voor de Helmet Vanga als een soort backup plan in mijn schema.

Een derde meer traditionele plek voor de Helmet Vanga was dus Marojeji National Park. Om de één of andere reden wordt dat park ten faveure van Masoala National Park vaak niet aangedaan. De moeilijke wandeling de bergen op en de moeilijkheid om van het pad af te vogelen werden vaak als redenen aangedragen. Maar het park was in vergelijking met Masoala voor mij wel een flink stuk goedkoper.

Ken Behrens, een bekende bioloog/auteur/gids/natuurfotograaf, had op internet een mooi verslag van zijn bezoek aan Marojeji National Park gemieterd. Via Facebook kreeg ik van hem na vragen GPS punten voor enkele belangrijke soorten van dat park.

Kortom, mijn keuze viel dus uiteindelijk op Marojeji National Park. De drie dagen backup te Iaroka Forest, mocht ik de Helmet Vanga niet vinden te Marojeji, werd aan het einde van mijn reis ook nog in de planning gezet. Enkele weken daarvoor was ik al eens op enkele uren rijden van Sambava belandt. Maar dat was in juli. Ik schatte in dat ik eind augustus, wat dichter bij het broedseizoen, meer kans op de Helmet Vanga te kunnen maken. En zo plande ik het bezoek aan het park dus pas na het bezoek aan Ranomafana National Park in.

Naast de Coquerel’s Coua herbergen de droge bossen van Zombitse nog een andere grondbewonende coua, de Giant Coua. Met zijn maximale lengte van 60 centimeter met recht een giant onder die negen soorten coua’s (een groep koekoeken). De twee na grootste soort bereikt een maximale lengte van 49 centimeter terwijl de meeste andere soorten rond een lengte van 40 centimeter schommelen.

Ook voor de Giant Coua gold dat wij die soort tijdens onze reis alleen te Zombitse konden treffen. Het bericht dat de soort voor een coua niet schuw zou zijn werd gezien als een hoopvol gegeven. En zo waar, als laatste nieuwe vogel van de dag liep daar plots net naast het pad een joekel van een coua relaxt te foerageren. Dit bakbeest bleken we tijdens de wandeling vier keer tegen het lijf te gaan lopen. Die daaropvolgende ochtend zagen we echter nul coua’s! Het kan verkeren…

De Cryptic Warbler, een naaste verwant van de al eerder door ons waargenomen Rand’s Warbler, moest nog gevonden worden. Beide endemen brengen de meeste tijd van hun leven in de hoogste delen van bomen door. De Cryptic Warbler komt in vergelijking met de Rand’s Warbler vooral in hogere regionen voor. En dan vooral boven 1600 meter. Ranomafana lag lager, en er was qua hoogte overlap tussen beide soorten. De soort was te Ranomafana dan ook schaars te noemen. De naam Cryptic sloeg op het feit dat de soort pas in 1996 wetenschappelijk werd beschreven.

Ik had van de soort GPS verzameld welke iets verderop langs de weg in de buurt van de start van het pad lagen waar we de dag daarvoor o.a. de Rufous-headed Ground Roller hadden gevonden. Dat pad was volgens de gids DE plek voor de soort. We reden dus weer naar de start van dat pad alvorens in anderhalf uur zonder een Cryptic Warbler te vinden door het gebied gingen wandelen. Ik nam het heft daarop weer in eigen handen. Naar die GPS plek langs de weg en rap graag! Het bleek later dat we voor het bezoek aan het gedeelte van het park waar we de Brown Mesite hadden gevonden ook al dichtbij die plek waren geweest. Maar dan niet de GPS langs de kant van de weg, maar aan de andere kant van die berg. De Cryptic Warbler was toen ook ons doel geweest. Na de vruchteloze wandeling door het bos dwong ik de groep maar wel naar de precieze plek van de GPS te gaan.

Daar aangekomen speelde ik het geluid af. Patrick liep iets achter ons. “What’s that in that tree?”, vroeg hij plots. Ik richtte mijn verrekijker op de top van een boom waar een klein grijs vogeltje met een spits snaveltje mij liet beseffen dat ik naar een Cryptic Warbler stond te kijken! En wat bleek? Het was op de EXACTE GPS locatie welke ik in twee verschillende verslagen had gevonden. In tijd waren die waarnemingen slechts enkele maanden van elkaar verwijderd. Wat bleek? Het was ook precies de plek waar de vader van de vogelgids de soort te Ranomafana jaren daarvoor had ontdekt. Waarom waren we die vorige dag en deze middag dan voor de soort niet direct naar die plek gewandeld?

Mijn conclusie was dat die vogelgids die halve dag wilde rekken om meer geld te verdienen. Precies wat al in verslagen werd geopperd. Eikel. Ons voor noppes laten wandelen. Terwijl die elke dag voor Malagassische begrippen een bak geld vanjewelste binnenharkt.

Nu ja, de soort was binnen...

Die namiddag gingen we rond Andasibe naar een stuk bos met de naam Analamazoatra. Hoofddoel was een slaapplek van een soort nachtzwaluw, één van de twee endemische soorten welke Madagaskar rijk is. De Madagascar Nightjar is zeer algemeen, zo ook in steden en dorpen. Zo niet deze soort, de Collared Nightjar. Op een gegeven moment maande de gids ons langs het pad te wachten. Even later kwam hij terug, de vogels zaten op hun plek!

En zo zagen we even later een paartje van de Collared Nightjar op het pad, snoezig tegen elkaar aan gedrukt. Wat een gave vogel! Nog meer dan ik mij had voorgesteld! De soort deed mij erg denken aan de zeer zeldzame Satanic Nightjar van Sulawesi.

Brown Mesite (spreek uit mesait), was een nogal belangrijke doelsoort welke tijdens ons reisschema alleen was te vinden in Ranomafana National Park. Één van de slechts drie soorten mesites van de wereld. Die endemische familie welke een kruising lijken tussen een ral en een reuzenlijster. Twee soorten had ik al mogen zien tijdens mijn reis. De White-breasted Mesite te Ankarafantsika en de Subdesert Mesite nabij Ifaty. De Brown Mesite werd algemeen gezien als verreweg de moeilijkste van de drie. De verslagen welke ik uitgeprint had meegenomen vertelde een ander verhaal. Iedereen vond de soort met speels gemak.

Maar zo ging dat bij osn helaas niet. De eerste bekende plek voor de soort leverde niets op. We liepen redelijk snel door. Een andere plek was wellicht beter? Daar aangekomen verspreide de drie gidsen zich over het territorium. Hugo en ik werd verteld te wachten op een vaste plek, om af en toe het geluid af te spelen. Not really my cup of tea. Zitten en niets doen. Minder dan een half uur later kwamen de drie gidsen stilletjes terug druipen...

Tussen de twee plekken voor de niet gevonden Brown Mesite in blunderden we tegen een roepend edoch in de dichte ondergroei verstoppend vogeltje aan, de White-throated Oxylabes. Het kostte derhalve enige moeite, maar zijn roestbruine verenkleed en zijn opvallend witte keel konden uiteindelijk niet ontkomen aan een blik door de verrekijker. Het bleek de enige van de reis te zijn!

We liepen terug naar de bamboe vlakbij de ingang van het park, voor poging vier voor de Short-legged Ground Roller. De warmtebeeldkijker werd weer uit de tas gehaald. Maar dat bleek onnodig! De spotter had de vogel gevonden! WAAR!? Zenuwachtig volgde ik de man, tot die met zijn vinger het bos in wees.

Op een tak zat een groot plomp beest om zich heen te staren. Een zwaar kastanjebruin gebandeerde vogel met een enorme kop zorgde voor heel wat dopamine in onze bloedbaan. Dit was een soort welke, net als elke ground roller natuurlijk, hoog op ons verlanglijst had gestaan!

Het missen van de Brown Mesite werd volledig naar de achtergrond geduwd. Die soort zouden we immers ook de volgende dag op een andere plek gaan proberen. Have faith!

Ranomafana, dag vier. Nog één keertje dan. De vogelgids werd weer ruimhartig overladen met Malagassische troepies (zoals Hugo de plaatselijke valuta noemde). Maar omdat de eerste dag de man al een extra halve dag met ons was opgescheept geweest, met de prijs voor een hele dag, zorgden wij ervoor dat hij deze dag voor een halve dag zou worden betaald. We gingen weer (veel te laat naar mijn idee) pas na het openen van het park om 07:00 de wijde jungle in. We hadden nog een appel te schillen met de Brown Mesite (spreek uit mesaait). Die soort welke behoorde tot de slechts uit drie soorten bestaande endemische familie van de mesites. Die kruisingen van een enorme lijster en een ral. Wat ik begreep was dat die openingstijd pas na de coronaperiode was ingevoerd. Had het missen van dat eerste belangrijke uur van de dag invloed op de kans van het zien van die Brown Mesite?

We liepen naar de plek waar we twee dagen daarvoor ook al een poging hadden ondernomen om de soort te vinden. Het was op een richel van een heuvel in het regenwoud. Rechts van het pad liep het redelijk stijl naar beneden, links lag een plateau. De tactiek was dat Hugo en ik weer werden achtergelaten terwijl de vogelgids en Patrick in twee richtingen uitwaaide om op zoek te gaan naar de familie vogels. Beide heren gingen af en toe tapen. Wij werden op het hart gedrukt om ook af en toe de tape af te spelen.

En daar zaten we dan. Want ik ging er even bij zitten. Of eigenlijk ging ik erbij liggen, midden op het pad. De vermoeidheid sloeg op dat moment weer even toe. In de verte hoorde ik af en toe de tape. Af en toe speelde ook ik dan weer de tape af. En zo ging de tijd voorbij. Een klein half uur? Drie kwartier? Ik weet het niet meer. Maar er gebeurde niets Brown Mesitiaans.

De gidsen kwamen weer teruglopen. Ze droegen een uitdrukking op hun gezicht welke Hugo en mij al vertelde hoe laat het was. Ze hadden de soort niet gehoord, laat staan gezien. De tape werd echter weer gehoord.

De tape werd weer gehoord? Maar ik was het niet, en de gidsen waren allen weer wedergekeerd…Met de adem in luisterde de groep in stilte of niet iedereen waanideeën had gekregen. Natuurlijk niet, want daar riep de vogel weer!

Rap het pad volgend werden we even later gemaand wederom op dat pad achter te blijven. Drie man sprong vervolgens de dichte begroeiing in. De Brown Mesite zou richting het pad worden gedreven. Nee, ik wilde mee het bos in! Hugo zag mij de zenuwen nauwelijks onder bedwang houden. De controle weggeven, ik ben er nooit zo goed in. Mij werd verteld het geluid van de vogel af en toe te blijven afspelen. Een Crossley’s Vanga welke het pad overstak, een mooie waarneming van die mooie vogel, bood tijdens het wachten gelukkig even soelaas.

Minuten gingen zo voorbij. Kwam het geluid nu dichterbij? Nog niet… Nu wel, of stelde ik mij dat alleen voor? Maar toen bleek de vogel toch echt dichterbij te wandelen. Weer gingen een aantal minuten voorbij, tot ik in de verte Patrick hoorde roepen: “Get ready!” Met de camera in de aanslag hoorden we niet veel later in de ondergroei wat geritsel. De eerste levende ziel welke we zagen was de spotter van Patrick, snel gevolgd door de andere twee gidsen. De vogel zagen we nog niet, tot op enkele meters van het pad af opeens de dichte onderlaag begon te ritselen. En zowaar, enkele seconden later stak er vrij rap een Brown Mesite het pad over. Niet veel later kwam die weer terug het pad op. Midden op het pad bleef de vogel, uiteraard alert, om zich heen kijken. Niet de schoonste manier om een vogel in beeld te krijgen, dat opjagen. Toch was ik er maar wat blij mee...

Patrick vertelde me na de waarneming dat hij en de vogelgids eigenlijk eerst naar de andere plek, van de dag daarvoor, wilde gaan zoeken naar de Brown Mesite. Beiden hadden vooraf het gevoel dat de soort gemist zou gaan worden. Het traditionele vogelseizoen was nog niet begonnen, en de Brown Mesite was ten tijden van ons bezoek (tijdens het derde kwart van augustus) niet meer gemeld sinds de maand mei!

Onderweg naar het park liet Ebird mij een een aantal dagen oude waarneming van een Banded Kestrel in Zombitse National Park ontdekken. Spannend! Voor mijn vertrek naar Madagaskar dacht ik door mijn bronnen dat deze rete zeldzame endemische soort in augustus alleen was te vinden, en dan alleen als je mazzel had, in het uiterste zuidoosten van Madagaskar. Daar zou ik deze reis dus hoogstwaarschijnlijk niet naar toe gaan. Na een zielige poging te Ankarafantsika, eerder tijdens de reis, had ik de soort als gemist beschouwd. Bij aankomst wisten de gidsen van de waarneming van deze zeldzaamheid. Dwars door het park liep een snelweg, welke overigens als zeldzame uitzondering in goede staat verkeerde. Volgens de plaatselijke gids werd langs die snelweg in het bos soms een paartje Banded Kestrel waargenomen. In het laatste licht probeerde ik het nog, heen en weer lopend, maar zonder succes.

De volgende ochtend, na het vinden van Appert's Tetraka:

Terug manoeuvreren naar het pad bleek een kwartier of zo in beslag te nemen. Uiteindelijk bereikten we dan toch weer het pad. Doel was nu om naar een ander deel van het bos te lopen, alwaar een groep van de Verreaux’s Sifaka blijkbaar een territorium had. Onderweg werd het territorium van die zeldzame Banded Kestrel weer even kort doorkruist. Tapen leverde niets op. De ijdele hoop dat een vogel in de enkele wat hogere dode taken van bomen zou kunnen zitten hielp niet bij een goede afloop.

Aan de weg aangekomen bleek dat een redelijk aantal reguliere toeristen op doorreis ook het bos aan het verkennen waren. Die groepen hadden de sifaka nog niet gevonden. Oei, dat was wel even spannend…

We liepen achter de gids aan, om na een half uur op een bankje naast wat grote baobab bomen achtergelaten te worden. Madagaskar is onder reguliere toeristen erg bekend om die vreemde bomen. Dikke stammen met bovenop de stam een kroon van takken. Wel geinig die dingen. De gids zou ook flink hard zijn best gaan doen om de Verreaux’s Sifaka voor ons te gaan vinden.

“Wait here, sometimes the Banded Kestrel uses these baobad trees”, en weg was de gids. Hugo, Patrick en ik gingen even rustig op dat bankje zitten. Ik pakte mijn mobiel en box om eens te checken hoe die Banded Kestrel nu ook alweer klonk.

Maar voor ik iets kon beluisteren landde er een kleine roofvogel in de top van één der baobabs. “KESTREL”, riep ik uit. Het silhouette van de landende vogel deed mij het eigenlijk al direct beseffen. Dit was geen Malagasy Kestrel, die algemene soort van het eiland, dit was een Banded Kestrel! Het was tegenlicht, maar ik zag al snel de bandering op zijn onderdelen. “BANDED KESTREL”, riep ik uit! Hugo werd wellicht wat zenuwachtig, tot ook hij de vogel in beeld kreeg. Ook voor Patrick was de soort nieuw, hoewel zijn kennis van de vogels van Madagaskar nog in de puberschoenen stond. Wat hadden wij een ongelooflijke mazzel! Deze Banded Kestrel was een vrijwel zekere misser tijdens de reis, en daar zat die dan, in die baobab! Langzaam onder de boom sluipend kregen we de vogel in wat beter licht te zien, om ook enkele foto’s te schieten. Daarna vloog de vogel door, ons vol adrenaline achterlatend.

Het kleine bankje werd even later weer door ons bezet. “Never Lost” kwam een klein half uur later weer terug. “What’s this?”, vroeg ik hem terwijl ik de foto aan de achterkant van mijn camera aan hem liet zien! WOW, BANDED KESTREL! Hij sprong een gat in de lucht, wederom een teken dat de soort nauwelijks wordt waargenomen. Na ons bezoek zag ik thuis op Ebird in het midden van november in het gebied slechts twee andere waarnemers van de soort. En dat in de druk bezochte maanden oktober en november!

De boot moest ons naar Anakoa gaan brengen, een klein toeristisch dorp aan het strand van een groot schiereiland. De reden voor dat bezoek was één endemische vogelsoort. Maar een klein eiland tegenover het dorp herbergde een broedkolonie van de Red-tailed Tropicbird. Die was nieuw voor Hugo, maar ik had de soort enkele weken daarvoor al op Mauritius mogen zien.

Enkele speedboaten werden volgeladen met toeristen. Maar niet met ons erbij. Wij hadden een kleine veel goedkopere motorboot, uiteraard ook volgepropt, maar nu met lokalen.

“Hoe lang duurt de overtocht?” Een uur of zo, was het antwoord. Nou, u raadt het al. Het duurde een stukje langer. De boot kabbelde erg traag voort. Blikken op de kaart op de GPS van mijn mobiel deed mij al snel peentjes zweten. Duurde de overtocht drie uur, vier uur? Zoiets… De eerste plek waar wij gingen aanmeren bleek een ander dorp te zijn alwaar de lokale bevolking van de boot werd gezet.

De tijd begon nu echt te dringen. Ik werd er niet goed van, letterlijk! Hoofdpijn! De brandende zon, de vermoeidheid en het gebrek aan drinkwater deden mij de das om. We hadden alleen die namiddag voor de plek alvorens we de volgende ochtend in het donker weer de boot moesten nemen. De terugtocht zou wel met de speedboot gaan zijn. Hugo en ik begrepen in eerste instantie niet waarom we op zo een klein motorbootje waren gezet. Om geld te besparen? Dat klopte. Maar toen we de prijzen hoorden van een retourtje speedboot werd de keuze van Patrick Richard wel begrijpelijk. De prijs schommelde, als ik het mij goed kan herinneren, zo rond de driehonderd Euro!

Aangekomen nabij Anakao besloten we direct eerst naar Nosy Ve af te varen. Dat zou een half uur extra in de boot in beslag nemen. In totaal waren we dus tegen de vijf uur later op Nosy Ve terwijl op de terugweg de volgende ochtend de speedboot er iets meer dan een uur over deed… Snorkelen zat er in ieder geval niet meer in, een wat bittere pil voor mij. Op het eiland deden de vele aanwezige Red-tailed Tropicbirds, met de mooie fotogelegenheden van deze gave soort, de frustrerende rit met de boot gelukkig snel vergeten.

We gaven ons een klein uur op het eiland. Het was inmiddels na drie uur in de middag. De overtocht naar Anakao duurde een half uur. Patrick wilde op het strand voor ons eerst een hotel gaan zoeken. Hugo en ik besloten die zoektocht snel te staken en dat aan Patrick over te laten.

De Littoral Rock Thrush MOEST voor het donker gevonden gaan worden! Deze endemische soort was ook alleen in zuidwestelijk Madagaskar te vinden. De Littoral Rock Thrush was erg gebonden aan leefomgevingen nabij de kustlijn. De flinke omweg naar Anakoa was voor ons de enige mogelijkheid de soort hopelijk op het netvlies te krijgen.

Rotslijsters, zoals de Nederlandse naam van rock thrushes luidt, zijn een redelijk wijdverspreide tak van lijsters welke in zuidelijk Europa, Afrika en Azië gevonden kunnen worden. De meeste soorten zijn ook echt te vinden nabij rotsachtige gebieden. Echter, de rock thrushes op Madagaskar meestal niet. Daar vindt je de meeste soorten in bosrijke gebieden. Zo ook deze Littoral Rock Thrush. Nu ja, bosrijk was zijn habitat niet echt te noemen. Coastal scrub, wat inhoudt dat die vooral is te vinden in gebieden met droge struiken en lage kleine bomen langs de kust.

Ik was door de overtocht en het keiharde vogelen de weken daarvoor even helemaal naar de klote. Ik had last van hoofdpijn en ik voelde mij volledig uitgeblust. Maar ik kon en wilde niet opgeven! Ik mocht van mijzelf niet instorten voordat ik die Littoral Rock Thrush had gevonden!

Hugo en ik liepen langs enkele lodges aan het strand. Wat ik vooraf begreep was dat die vogel algemeen zou zijn. Na een half uur struinen hadden we echter nog geen lijster in zicht gehad. Ik was op dat moment echt een wandelende zombie. Rechts van mij zag ik bovenin een struik plots een vrouwtje Littoral Rock Thrush om zich heen kijken.

“Littoral Rock Thrush”, zei ik emotieloos om Hugo met dat heuglijke feit te verblijden. Madagascar Hoopoe werd daar ook nog door Hugo opgepikt. Wat later bleek zijn enige van de reis. Lekkah!

“Ik ga naar bed”, zei ik tegen Hugo, en ik strompelde verder. Een mannetje Littoral Rock Thrush zat enkele tientallen meters verder op afstand op een telefoondraad om zich heen te kijken. Dat was even fijn, want zo een bruin saai vrouwtje was eigenlijk niet genoeg geweest. Nee, dan dat mannetje, nogal rood-blauw, die was iets meer het aanzien waard.

Een Madagascar Buttonquail werd vervolgens door mij opgestoten. Dat was een lifer voor Hugo, welke hij volledig miste! Vele kleine kuiltjes in het zand onder de struiken liet mij aan Hugo vertellen dat de soort erg algemeen was in het gebied. Die kuiltjes waren namelijk door foeragerende buttonquails gemaakt.

Bij de hut aangekomen stortte ik mij op het bed. Ik was zowat knock-out. Hugo ging er met Patrick nog een uurtje op uit. Ze zagen nog Littoral Rock Thrush, een mannetje, welke door Hugo nog mooi op de gevoelige plaat werd gezet. Ook zag Hugo gelukkig ook een stel Madagascar Buttonquails. Dus dat lifertje had Hugo ook weer even ingehaald.

De volgende ochtend werd in het holst van de nacht de speedboot gebruikt om in anderhalf uur, als het niet minder was, weer terug naar de haven van “de bewoonde wereld” te geraken. De overtocht was een stuk relaxter dan op die bananenboot, welke die vorige dag met een slakkengang uren over de overtocht had gedaan… Ik was gelukkig ook weer wat meer uitgerust.

Deze soort staat nog niet in de gallerij. Ik begrijp van internet dat deze soort in 2014 is gesplit van de green-bellied hummingbird. Er zijn maar een handjevol waarnemingen van deze soort in Suriname. Wat betreft foto's die ik van deze soort op internet vind, is dit nu een van de beste (naar mijn mening ;-) )

De Yellow-crested Cockatoo is op grote schaal uitgezet op Java, In Hong-Kong en in Singapore. Vooral in die laatste twee steden doen ze het goed en zijn ze in voorkomen vergelijkbaar met onze Halsbandparkiet. In het wild is de soort echter Critical Endangered en komen ze alleen voor op een aantal Lesser Sunda eilanden. Omdat er op Komodo niet gejaagd wordt, zijn ze daar redelijk eenvoudig te doen. Op Komodo komt de ondersoort parvula voor. Overigens is de wetenschappelijk naam (Cacatua sulphurea) erg verwarrend, omdat je ook de Sulphur-crested Cockatoo hebt, die algemeen is in Australië en op Nieuw Guinea.

De Mees's Nightjar komt voor op Flores en Sumba, twee van de lesser sunda eilanden in Indonesie. Kenmerkend zijn de witte patches op zijn staart.

Een van de hoogtepunten van het noordwesten van Argentinië is deze kolibrie. De soort was verrassend algemeen in de droge valleitjes hoog in de Andes waar we op zoek waren naar de specialiteiten zoals Tucuman Mountain-Finch en Bare-eyed Ground-Dove. Dit mannetje kwam enkele keren terug naar de enige bloeiende struik in de directe omgeving.

En plots liepen we in een relatief korte tijd tegen meerdere coua’s aan. Wellicht werden ze wat later actiever? Nog meer Crested Coua’s en een Running Coua. In een boom, waar we naar de eerste Madagascar Cuckooshrike voor Hugo zaten te kijken, bewoog een coua door diezelfde boom heen. Ik zette de verrekijker op de vogel, waarop ik een geheel blauwe washuid kon waarnemen! Tegelijkertijd met Moosa riep ik “Green-capped Coua!” (toen de bij mij bekende naam van die toen nog als ondersoort bestempelde vorm) waarop Hugo ook snel zijn focus op die vogel legde. Maar dat deed Hugo eigenlijk net te laat. De details had Hugo niet gezien voordat de vogel gevlogen was. De in mijn ogen moeilijkste coua was in ieder geval gevonden, maar dat kon voor Hugo dus beter…

Plots werd mij verteld dat één der zonen van Moosa een soort tenrec had gevonden! WOW! Tenrecs behoren tot een endemische zoogdierenfamilie van Madagaskar. De tenrecs laten een bizar goed voorbeeld zien van convergente evolutie, waarbij twee ver van elkaar verwante soorten een zelfde lichaamsbouw laten zien. Dit ontstaat omdat in verschillende delen van de wereld de soorten zich dan richten op hetzelfde voedsel en in vergelijkbare omstandigheden (het milieu) leven (dat wordt een niche genoemd). De meeste tenrecs lijken op onze spitsmuizen, welke insecteneters zijn en niet dichtbij verwant zijn met de echte muizen. Die spitsmuizen bij ons staan op de stamboom van het leven dichter bij de egels dan bij de echte muizen. Egels zijn insecteneters vol met stekels.

De Lesser Hedgehog Tenrec is dus een knap staaltje convergente evolutie met die egels. Hedgehog betekent natuurlijk in het Engels egel. Net als egels houden ook de tenrecs een winterslaap. Ik zat in augustus in de zuidelijke winter, dus de kans op het zien van een tenrec was in mijn ogen nihil. Maar toch zag ik naast het pad, op een stuk boomschors, een bolletje stekels liggen. De Lesser Hedgehog Tenrec! Ik was er errug in mijn nopjes van. Het dier was echt een verbazingwekkende kopie van een egel. Op mijn buik liggend maakte ik wat foto’s van het dier. Daarna vroeg ik of de tenrec maar weer op zijn slaapplek gelegd kon worden. Daar was die overduidelijk vandaan gehaald. Wie weet hoe vaak in zijn winterslaap dat individu aan toeristen werd getoond. Hopelijk legt die daardoor niet het loodje… Een paar maanden later zag ik een foto van enkele vogelaars welke diezelfde (?) tenrec op in ieder geval hetzelfde stuk schors was getoond.

We moesten van de vijf belangrijkste soorten rond Ifaty nog één soort oppikken, de Archbold’s Newtonia. Geen zorgen, maande Moosa, we gingen nu pas naar de territoria van die soort wandelen. Onderweg werden we nog getrakteerd op een tweede Olive-capped Coua, welke zich een stuk beter liet zien! Op enkele meters van het pad en even kort in de top van een boompje.

Even later vonden we dan die nummer vijf der belangrijkste soorten. Een klein overwegend grijs vogeltje met een fel wit-gele iris met daaromheen een kastanjebruine oogrand. De Archbold’s Newtonia was wel wat vliegerig, maar uiteindelijk kon dat bijzonder vogeltje ook op de foto en film worden vastgelegd.

Na het zien van gave soorten als de Long-taied Ground Roller en de Subdesert Mesite rees daar de vraag: Waar bleven die coua’s toch? Die gekke koekoeken van Madagaskar, waar er rond Ifaty drie soorten van waren te vinden?

Eén daarvan, de Crested Coua, een vogel van boomkruinen, had ik al gezien te Ankarafantsika. De plaatselijke ondersoort had echter een roodbruine buik in plaats van de grijze buik van de noordelijke vogels. De tweede soort betrof de Olive-capped Coua, een recente split van de Red-capped Coua (al wist ik toen alleen dat het een potentiële split betrof). La Table, een andere plek in de buurt waar we later naar toe zouden gaan, was naar mijn kennis de enige plek waar we een kans maakten die vogel te vinden. Anderen hadden die daar echter gemist of waren de soort pas na uren in de hitte tegen het lijf gelopen. Moosa zei dat de Olive-capped Coua ook in zijn park was te vinden. Een verrassing voor mij. Kom maar op dan! De derde coua ging om de Running Coua, samen met de Olive-capped Coua vooral een grondbewoner. Deze kleinste van de coua’s kon ik alleen rond Ifaty tegenkomen. Ook een must have van die ochtend dus!

Nu hadden we inmiddels uren rondgelopen zonder ook maar één van de drie coua’s tegen te komen. Plots daar dan toch een Crested Coua in een boom. De belangrijkste twee soorten stonden daarna nog op de wenslijst.

Niet lang daarna werden we toen toch weer gemaand mee te gaan rennen met één der zonen van Moosa. Een Running Coua zat bovenop een struik om zich heen te staren. Ook deze vogel leek mij daar weer ingejaagd. In het zonnetje werd de in vergelijking met de Subdesert Mesite (die duidelijk een versnelde ademhaling had laten zien) een stuk relaxter Running Coua mooi op de film en foto gezet. Zijn langzaam sluitende ogen lieten merken dat die het zonnetje wel kon waarderen. Elke coua heeft een blauwe washuid rond de ogen, zo ook de Running Coua. Echter, een gedeelte van de washuid was bij deze soort ook roze, een detail die mooi bekeken kon worden. Na enkele minuten vloog de vogel de dichte struiken in.