Wereld-soorten

Een van de hoogtepunten van een trip naar India afgelopen oktober - twee tamme Crested kingfishers op de plek van de Ibisbill (die nog niet thuis was).

Afgelopen november hebben we met onze grote vriend Max van Waasdijk 12 dagen fantastisch gevogeld in Zuid-Afrika. De komende tijd zal ik af en toe een plaatje posten van de (fotografische) highlights van ons redelijk succesvolle tripje. Direct de eerste ochtend na 24 uur reizen en koud uit het vliegtuig maakten we in Marievale een tussenstop en daar lukte met wat moeite dit plaatje... Algemene soort, maar lastig te zien en Theo Admiraal schreef het al in 2016: nog lastiger te fotograferen!

https://www.dutchbirding.nl/gallery/detail/18799?page=0

Female

Een zeer zeldzame vogel welke bijna was uitgestorven. Sowieso was de soort eeuwen geleden waarschijnlijk ook op Réunion te vinden. Of het was een gelijkende soort. Maar ja, uitgestorven aldaar. We zullen het waarschijnlijk nooit gaan weten. Ook op Mauritius, zijn laatste toevluchtsoord, was de soort bijna verdwenen. In 1991 waren er nog maar 9 exemplaren over! Een verwoede poging de soort van de ondergang te redden resulteerde in een broedprogramma in gevangenschap. De populatie is daardoor gelukkig wel weer snel gaan stijgen. Hoewel die populatie flink in aantal tussen 300 en 500 exemplaren schommelt is de soort al jaren niet meer onder de 300 exemplaren geweest. De Pink Pigeon is door de IUCN van Critically Endangered via Endangered naar Vulnerable verplaatst.

Nabij Black River Gorges National Park is een feeding station alwaar de wilde Pink Pigeons worden bijgevoerd. Een kleine kilometer lopen vanaf de weg. In de stromende regen liep ik die kant op. Dit was ook het pad om die dag een grote kans te maken op Mauritius Fody. Maar ja, met die hoosbuien...

Ik kwam dichterbij de feeding station toen plots een flinke duif vanuit een boom een meter of twintig afstand wegvloog om vervolgens snel in een andere boom te landen. Pink Pigeon! Five down, three to go!

Langzaam richting de duif lopend zag ik rechts plots meerdere Pink Pigeons rond een kooi met daarin nog meer Pink Pigeons naast een paaltje met zaden vertoeven. Beetje een erg groot dierentuingehalte, maar beter dan een uitgestorven Pink Pigeon natuurlijk! De laatste overgebleven duif van de Mascarenen... De Dodo, Réunion Solitaire, drie soorten blue pigeons, twee soorten turtle-doves, allemaal verdwenen...

Een paar dagen later zag ik een ander exemplaar op Ille aux Aigrettes, voor de kust van Mauritius. Daar is deze foto gemaakt.

Ik parkeerde de auto voor de hekken van Black River Gorges National Park park en liep in de schemering in de richting van de oorspronkelijke vegetatie. Hoofddoel was de Mauritius Cuckooshrike, over het algemeen de moeilijkste van de overgebleven endemen van het eiland. Vulnerable, 600-700 overgebleven individuen (maar stabiele aantallen gelukkig) en alleen te vinden te Black River Gorges National Park en zijn directe omgeving. Een Spanjaard, welke ik een week voor vertrek via Facebook had gesproken, had de soort een maand voor mijn komst gemist.

De soort kon dus wel eens problemen gaan opleveren. Ik werd er zelfs een beetje onzeker van. Zou ik de soort buiten het broedseizoen wel gaan vinden? Op Ebird stonden vooral hoorwaarnemingen en ik las her en der "horrorverhalen" dat de soort buiten het broedseizoen erg moeilijk zou zijn. En het was natuurlijk hartje winter op het zuidelijk halfrond. Ga er maar aan staan.

Zo gauw ik in de juiste habitat kwam (kijkend naar mijn GPS informatie van waarnemingen van de soort) speelde ik het geluid af en toe af. Ook was ik gespitst op het vinden van flocks van vogels omdat de Mauritius Cuckooshrike schijnbaar in de wintertijd zich daarbij vaak aansluit. De omgeving werd al wat meer het aanzien waard. Ik liep in een bergachtig gebied met bemoste oorspronkelijke vegetatie van maximaal vier a vijf meter hoog. Eerst maar eens die Mauritius Cuckooshrike vinden. Het genieten van de omgeving kwam later wel!

De wolken werden grijzer en grijzer, voorbode van het voorspelde slechte weer. Oei oei oei. En vinden van dat beest na een uur? Ho maar!

En waar waren die rete algemene Mauritius Grey White-eyes? Die door de IUCN als Least Concern bestempelde (als in, maak je (nog) geen zorgen voor het voortbestaan van de soort)?

Eindelijk kwam ik daar een groepje van tegen, zo'n 50 meter wandelen van waar ik de laatste keer de roep van de Mauritius Cuckooshrike had afgespeeld. Mauritius Grey White-eye, onder de white-eyes, op zichzelf geen lelijke groep vogels, is een mooie variant. Dat komt waarschijnlijk ook wel omdat dit vogeltje er voor een white-eye er apart uitziet. Anders = vaak leuker.

Ik hoorde achter mij een roep van een vogel waarop ik mij omdraaide, de verrekijker in de aanslag. Ik zag wat door een boomkruin bewegen waarop ik direct iets spannends verwachtte. Verrekijker erop en al snel kwam daar de conclusie: MAURITIUS CUCKOOSHRIKE! De herkenning ging gepaard met een flinke dosis opluchting. De vogel liet zich prachtig bekijken vooraleer die verder trok met dus toch die flock white-eyes, iets waar ik al op gericht naar op zoek was geweest. Loon naar werken!

Tussen het Red-whiskered Bulbul-geweld kwam ik de ook zeer gewenste Mauritius Bulbul tegen. Een schaarse soort met ook op Mauritius een zeer beperkt verspreidingsgebied. IUCN: Vulnerable, schatting rond de 560 exemplaren, stabiele populatie. Daar benne er niet veel van!

Dit is een vrouwtje.

Vijf weken Madagaskar, Mauritius, Réunion en Rodrigues. Ik wist mijzelf wel weer te verwennen. Naast de vele vogels vond ik onder andere ook meer dan 50 soorten lemuren, bijna de helft van deze schitterende familie zoogdieren.

De vogel op de foto is tegenwoordig een endeem van Mauritius. Voorheen kwam deze Echo Parakeet, zoals de naam luidt, ook op Réunion voor. Een andere ondersoort, maar wie weet nu echt of het niet gewoon een aparte soort was?

De Echo Parakeet klinkt erg anders dan de halsbandparkiet, die als exoot algemeen op Mauritius rondvliegt. Naast enkele uiterlijke kenmerken een goed kenmerk dus. De Echo Parakeet is wat zwaarder gebouwd, maar op uiterlijk is de zwarte snavel van het vrouwtje het makkelijkste kenmerk.

Roepende parkieten deden al direct mijn oren spitsen, de Echo Parakeet! Niet veel later vlogen daar enkele exemplaren tussen de bomen door. Het duurde even vooraleer ik de soort mooi in de kijker kreeg. Two down, six to go! De soort staat nu bij de IUCN te boek als Vulnerable, met een geschat aantal van 450 (volwassen) exemplaren. Maar dat aantal is opgeklommen van een geschat maximum van 32 exemplaren in 1996! In drie generaties van de soort is die gelukkig aan het herstellen.

Dit is een mannetje.

Vijf weken Madagaskar, Mauritius, Réunion en Rodrigues. Ik wist mijzelf wel weer te verwennen. Naast de vele vogels vond ik onder andere ook meer dan 50 soorten lemuren, bijna de helft van deze schitterende familie zoogdieren.

De vogel op de foto is tegenwoordig een endeem van Mauritius. Voorheen kwam deze Echo Parakeet, zoals de naam luidt, ook op Réunion voor. Een andere ondersoort, maar wie weet nu echt of het niet gewoon een aparte soort was?

De Echo Parakeet klinkt erg anders dan de halsbandparkiet, die als exoot algemeen op Mauritius rondvliegt. Naast enkele uiterlijke kenmerken een goed kenmerk dus. De Echo Parakeet is wat zwaarder gebouwd, maar op uiterlijk is de zwarte snavel van het vrouwtje het makkelijkste kenmerk.

Roepende parkieten deden al direct mijn oren spitsen, de Echo Parakeet! Niet veel later vlogen daar enkele exemplaren tussen de bomen door. Het duurde even vooraleer ik de soort mooi in de kijker kreeg. Two down, six to go! De soort staat nu bij de IUCN te boek als Vulnerable, met een geschat aantal van 450 (volwassen) exemplaren. Maar dat aantal is opgeklommen van een geschat maximum van 32 exemplaren in 1996! In drie generaties van de soort is die gelukkig aan het herstellen.

Een endeem van Sulawesi en enkele nabijgelegen eilanden.

Na mijn bezoek aan Sumatra, Java, Bali, Flores en Komodo was het bijna tijd om huiswaarts te keren. Een bezoek aan Nantu Forest, in het noorden van Sulawesi, moest de laatste echte gave soort opleveren.

In 2009 had ik geen tijd om naar Nantu Forest te gaan. Daar baalde ik al jaren soms wat van, dus dat moest in de zomer van 2024 maar gaan gebeuren. En zo geschiedde. Ik contacteerde Bobby Lambaihang, een gids ik en Frank Derriks in 2009 al hadden ontmoet. Ik moest vliegen naar Gorgontalo, waarna een rit van ongeveer vier uur mij naar Nantu Forest zou brengen. Verslagen op mammalwatching.com lieten weten dat de accommodatie te Nantu bagger was. Maar je moest wat over hebben om de Babirusa te zien. Dat is de naam van dat bijzondere zwijn, die alleen op Sulawesi voorkomt. Een oerbeest. Schaars behaarde zwijnen, met twee normale slagtanden. Maar ook met twee slagtanden die door de bovenkaak groeien en in een boog naar de voorkop afbuigen. Schijnbaar sterven er wel eens Babirusa omdat de slagtanden de hersens ingroeien. Bizar… Nantu Forest is de enige betrouwbare plek voor die soort in de wereld. Een open plek in het oerwoud, die men vanuit een hut kon bekijken. Die Babirusa, maar ook Heck’s Macaque en Sulawesi Warty Pig, beiden ook endemen van Sulawesi, bezochten die modderige plek meerdere malen per dag. Ook de Anoa, een klein soort zeldzaam endemisch rund, bezocht de plek op zijn tijd.

Khaleb Yordan, wellicht de bekendste gids van Java, wenste mij via WhatsApp net voor vertrek vanaf Bali geluk. Een vriend van hem had alleen drie dode Babirusa gevonden. Ik schrok een beetje. Ik vroeg Khaleb of er wat aan de hand was. “I think it is because of the Swine flu”. Swine Flu? Ik wist van niets! Schijnbaar was die vriend er twee dagen geweest, precies het aantal dagen die ik ook in de hut zou gaan zitten.

Ik werd te Gorontalo door een vriendelijke lokale ranger opgewacht. Zijn Engels was goed genoeg. Na een tijdje in de auto vroeg ik met ietwat zorgen naar de situatie van de Babirusa in het bos. “You should have come last year, they were easy”. Dat wist ik wel, dat was al jaren zo. “Did somebody see them this year?”, vroeg ik. “I know of only one”, was zijn antwoord. “How many people have tried?”. “I don’t know”. IJzige stilte.

Na veertien uur stilstaan in die hut, in twee dagen, geen enkele Babirusa of Sulawesi Warty Pig. Laat staan een Anoa... Wel enkele Heck's Macaque en een oude bekenden van mijn reis in 2009. Waaronder de White-faced Cuckoo Dove, hier zonnend boven het kleine poeltje.

Scimitar babblers leven bijna altijd in (familie)groepen. Ze zijn vaak erg vocaal, niet in de minste plaats om contact te onderhouden met de groepsgenoten. Een groep liet zich te Mount Ijen al snel prachtig aan ons zien!

De Javan Scimitar Babbler is, zoals zoveel van zijn genus, best aardig om naar te kijken. Een felgele snavel, een zwarte kopkap met witte wenkbrauwstrepen, zijn felwitte onderdelen en kastanjebruine bovendelen zijn het aanzien waard. Ook deze soort lijdt sterk onder de praktijken van de vogelvangst, zodat de soort van schaars naar lokaal zeldzaam is geworden. Maar dit zijn eigenlijk nog loze beschrijvingen, aangezien de aantallen van deze alleen op Java en Bali voorkomende soort niet bekend zijn. De soort is nu te IUCN beschreven als Vulnerable, maar voor hoe lang nog?

Ik landde te Snow Mountains, om samen met Mehd een vijfdaagse trektocht te ondernemen, daar in dat afgelegen gebied van West-Papoea. Maar ja, hommeles tussen de Indonesiërs en de Papoeanen deed ons drie dagen zonder internet in een hotel wachten. Na die deceptie van de Snow Mountains was het dus vluchten naar Bali geblazen. Ik had nog anderhalve dag om er nog wat van te maken.

Mehd haalde in de buurt een geïmproviseerd ontbijt alvorens we na een klein tochtje aankwamen bij het hoofdkwartier van de rangers. De omgeving zag er droog uit, met vooral secundair bos. De rangers begroette ons vriendelijk. Naast het hoofdkwartier stond een kleine op het eerste gezicht nietszeggende kooi. Rond die kooi zaten echter een 20-tal Bali Starlings!

De Bali Starling, een moeilijk verhaal… Alleen voorkomend op het relatief kleine Bali en Critically Endangered. Dit komt door habitat verlies, maar ook door weer die rete irritante gewoonte van Indonesiërs om vogels in kooien te stoppen. En hoe zeldzamer de vogel, hoe meer rupiah die opleveren. Reden te meer om ook geweld te gebruiken om de vogels te pakken te krijgen. Sinds dertig jaar is een gedreven groep mensen begonnen met het fokken van de mooie spreeuw in gevangenschap. De fokstations zijn door de jaren heen meerdere keren overvallen door mensen met geweren en granaten.

Doel van de fokkers was om de vogels weer in het wild vrij te laten. Een eiland voor de kust van Bali had op die manier rond de 100 vogels in 2009. In 2015 waren daar nog maar 15 van over. Het grootste gedeelte van de populatie was waarschijnlijk weer gevangen door stropers. Het leek op dat moment een cirkel welke niet doorbroken kon worden. Vogels werden weer door stropers gevangen zo gauw ze worden vrijgelaten. Ook was de overgebleven habitat op Bali waarschijnlijk niet groot genoeg om een zelfstandige populatie te herbergen.

Nu was ik op een goed moment gekomen. Vrij recent waren rond de 100 (?) vogels vrijgelaten op Bali. De jong volwassen vogels hadden geen ringen om. Geboren in het wild. Eigenlijk niet te tellen, maar dichterbij dan tellen van de soort is niet mogelijk. Hij staat dus op mijn lijstje… Een klein aantal zat in de kooi. De “wilde” vogels werden nog wel aangetrokken tot de kooi, waar ze overigens niet meer in konden.

Later zag ik op twee andere plekken op Bali ook wat exemplaren rondvliegen. Het schijnt dat het op Bali anno 2025 wat beter gaat met de soort, maar afhankelijk van menselijke steun zal die pas blijven bestaan.

Hoofddoel was een soort die helaas door de vogelvangst Critically Endangered is. Een soort waarvan de populaties ter vervanging van de Bali Myna helemaal naar de knoppen was gevangen. Het ging mij om de Black-winged Myna. De Bali Myna is Critically Endangered, met de laatste telling voor de IUCN Red List daterend uit 2020. Toen was de schatting dat er van die soort er nog minder dan 50 in het wild op Bali over waren. Sindsdien is de soort door enkele herintroducties, naar omstandigheden, beter af.

Er waren tijden dat zelfs broedstations door stropers met AK-47’s werden overvallen. Het was duidelijk, de Bali Myna was in het wild bijna niet meer te vinden. Als reactie gingen de stropers zich extra richten op de Black-winged Myna. Deze soort had drie ondersoorten, verspreid over Java en Bali. Mogelijk behoren de drie ondersoorten tot twee of drie aparte soorten. Eén ondersoort, van centraal Java, is al in het wild uitgestorven. De twee andere ondersoorten komen nog voor in oost Java en op Bali. Naar schatting leven er nog 150-190 volwassen exemplaren in het wild, waarvan het leeuwendeel in Baluran National Park en Bali Barat National Park voorkomen. Stropers zijn stom.

Zittend achter een scherm naast een modderpoel duurde het niet al te lang voordat we enkele Black-winged Myna’s hoorden roepen. Blijkbaar waren ze in de grote boom boven de modderpoel geland. Heru had ze na een tijdje in beeld, waarop hij met mijn geleende camera een foto maakte voordat ik de vogels had gezien! Ik schoof langzaam naar rechts, tot ik één vogel kort in de top van de boom zag bewegen. Maar nu was het gewoon wachten, de vogels gingen heus wel een keer water drinken.

Een gek piepend geluid bleek afkomstig van een kikker die door een Indonesian Bronzeback, een soort slang, langzaam werd verorberd. Het was best fascinerend om de werkwijze van de slang gade te slaan. Hapje voor hapje verdween de kikker in zijn bek, wat ik mooi op de film heb gekregen.

Een stel Java Sparrows, door mij jaren daarvoor op Bali al gezien, gingen ook wat water drinken. Ook deze soort is door de vogelvang erg zeldzaam geworden. Door die praktijken is de vogel OOK al Endangered, met een schatting van 1000-1500 overgebleven vogels op Java en Bali.

Een stel Javan Deer kwamen even wat rondspartelen in de modder. Volgens Heru was dat goed nieuws, want die Black-winged Myna’s kwamen vaker water drinken wanneer de Javan Deer aanwezig waren. En Heru had gelijk, want even later kwam een vijftal Black-winged Myna’s vanuit de boom langs de rand van de poel landen. Nog voor officieel de vijf dagen met Heru waren begonnen had ik één van de belangrijkste doelsoorten in the pocket!

Een andere belangrijke doelsoort was wederom een redelijk zeldzame. De Javan Flameback, Vulnerable, die alleen op Bali, de Kangean-eilanden (ten noorden van Bali) en Java voorkomt. Het is niet zeker of de Javan Flameback ook naast oostelijk Java verder westelijk op het eiland voorkomt. Er zijn echter in zijn verspreidingsgebied weinig waarnemingen, al lijkt Baluran de beste plek te zijn de soort hopelijk te vinden. Dat komt wellicht ook omdat bezoekende vogelaars dezelfde plekken bezoeken, maar feit is wel dat die specht niet overal gemakkelijk tegen het lijf te lopen is.

Omdat Baluran National Park de achtertuin vormde van Heru wist die natuurlijk wel een plekje voor de soort. Na een kort ritje met de jeep wandelden we van de weg af. De tijd was schaars, maar relatief snel kregen we daar een roepende vogel. Die bleek echter niet makkelijk te zien, want verder dan een langsvliegende zwart silhouet kwamen we niet. Dat moest beter…

De volgende ochtend vroeg gingen we door de connecties van Heru eerder dan de openingstijd van 07:00 naar binnen. Die openingstijd is fijn om tijdens de gouden uurtjes van het vogels kijken het klootjesvolk uit het park te houden. Maar Heru vertelde dat het hem niet altijd lukte om toch eerder binnengelaten te worden…

Na het zien van enkele zwarte vogels werd de jeep aan de kant van de weg gezet. Het bleken twee exemplaren van een potentiële split, de Javan Spangled Drongo. Ach ja, heb je die ook alvast binnen…

Een andere potentiële split was dan wel sowieso voor mij een lifer. De Chestnut-capped Babbler komt naast Java ook voor boven Maleisië tot aan China en Nepal aan toe. De populatie op Java is dus best geïsoleerd, en helaas erg zeldzaam door (you guessed it) de vogelvangst. Te Baluran is de soort echter nog redelijk algemeen, en dat bleek ook. Meerdere vogels waren vanuit de dichte vooral dode struiken aan het roepen. Met enige moeite vonden we een vogel die zich even aan mij liet zien.

Maar daarop volgde een voor mij zeer onverwachte waarneming. Ik stootte een blijkbaar slapende Javan Warty Pig op uit de struiken. Met een sneltreinvaart rende een groot mannetje verder het bos in. Ik was wat verbaasd, want op de savanne liepen redelijk wat wilde zwijnen rond. Het bleek dat een jaar eerder een stel Javan Warty Pigs waren geherintroduceerd te Baluran. De soort is Endangered, en komt in een stuk of tien van elkaar geïsoleerde locaties alleen op Java voor. Helaas bleek in 2006 dat de soort sinds 1982 in 17 van de 32 subpopulaties waren uitgestorven of waren gedaald tot een zeer laag aantal…

De volgende stop, nog steeds redelijk vroeg, stond wederom in het teken van de Javan Flameback. Ook dit keer klonk de vogel erg ver weg. Maar na wat doorzettingsvermogen, even kort onderbroken door het kijken naar wat oude drollen van Wild Dog (Dhole), viel mijn oog op een langsvliegend mannetje. Even later landde een vrouwtje in een dode palmboom, waar het na wat getimmer een vette keverlarve ging verorberen. Een mooie waarneming van een zeldzame soort!

Niet de meest aansprekende soort maar wel een zelden gefotografeerde soort. Met maar 1 foto op observation, slechts 33 foto's op Ebird en 15 op iNaturalist. Inmiddels heb ik mijn foto's op observation geplaatst.

In dit agrarische gebiedje net ten zuiden van het dorp Nimbokrang bevinden zich ook nog Great-billed Mannikin en Chestnut-breasted Mannikin.

Voorheen redelijk algemeen ondanks eeuwen als kooivogel geliefd te zijn. Sinds de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw is die handel geëxplodeerd. Te Java en Bali wordt nu gedacht dat er nu nog rond de 1000-1500 exemplaren vrij rondvliegen. De soort staat nu geboekt als Endangered, de één na hoogste categorie... Te West Java werd bijvoorbeeld geschat dat rond 2005 jaarlijks bijna de helft van de volwassen vogels door stropers gevangen werd...

Overigens, het is geen mus (sparrow) maar een soort munia!

Black-capped Babbler. Een recent gesplitte soort. Bornean Black-capped Babbler was de enige van de drie die ik voor de huidige reis had gezien. De Malaysian Black-capped Babbler werd te Way Kambas op Sumatra gevonden. Nu restte alleen nog de Javan Black-capped Babbler.

Langs een wandelpad deden we pogingen de Javan Black-capped Babbler te vinden. Dat lukte in eerste instantie niet, waarop een kleine flock onze aandacht trok.

“What is this bird?”, vroeg Heru mij. Ik keek door de verrekijker, waarop ik een vogel van achteren op een liaan zag zitten. Zijn kop zag ik nog niet, maar het zag er interessant uit! Bruine vleugels en de grootte van een bulbul, en de vogel leek een witte keel te hebben? Gelukkig draaide de vogel even zijn kop naar rechts, waarop de witte keel inderdaad werd bevestigd. Sterker nog, een klein kuifje deed mij als donderslag bij heldere hemel beseffen dat ik naar een Brown-cheeked Bulbul stond te kijken! Ik had deze soort te Halimun alleen gehoord achter het biologisch onderzoeksstation, waarop na een steile klim door dichte vegetatie ik de achtervolging had moeten staken. Deze alleen op Java en Bali voorkomende soort dacht ik wellicht voor de rest van mijn leven op mijn frustratielijst te moeten laten, aangezien de soort wederom Endangered is. Wéér een soort die door de vogelhandel helemaal naar de klote wordt geholpen… Op voorhand werd mij door Heru, na het zien dat de soort als doelsoort op mijn lijstje stond, verteld dat het het vinden van die soort als kleine kans werd bestempeld. “Maybe Alas Purwo, but I don’t see that bird often”. De soort was tot vrij recent algemeen in de meeste, zo niet alle stukken bos op Java en Bali, maar is nu zeer moeilijk te vinden… Dat maakte de waarneming dan ook zeer onverwacht. Er bleken twee vogels kort aanwezig. Even later, na een korte wandeling, werd daarvan wellicht één exemplaar kort zittend op een liaan gezien.

Maar die Javan Black-capped Babbler? Die werkte niet mee. Nu had Heru een makkelijk backup plan. Een hide. Ach, laten we dat maar doen, was mijn gedachte. Dan kunnen we ook daarna lekker naar onze volgende bestemming.

En zo zat ik niet veel later voor weinig in een klein hutje. Javan Black-capped Babblers kwamen al snel op de meelwormen af, drie stuks. Twee Javan Banded Pitta, eerder door mij jaren geleden op Bali al waargenomen, kwamen ook even de show stelen. Kat in het bakkie.

Te Alas Purwo werd de soort ook waargenomen. Nu waren er ook veelvuldig vrouwtjes te zien, alsmede bijvoorbeeld ook een kudde Banteng, een wild soort rund. Naast Java komt de soort van noordwest Myanmar tot aan noord Maleisië voor, al is de soort in grote delen van dat verspreidingsgebied zeker tot hoogstwaarschijnlijk uitgestorven. Op de IUCN Red List staat de soort ook als Endangered te boek. Op Java komt de soort ook nog maar sporadisch voor.

Bij een waterpoel, verschuilend achter een scherm, waren meerdere exemplaren van één van de mooiste vogels in de wereld te zien, Green Peafowl! Nondeju, het leek wel of er duizenden kolibries van hun veren waren beroofd waarna die veren op een kale kalkoen geplakt waren! WAT EEN GAAF BEEST! Naast Java komt de soort van noordwest Myanmar tot aan noord Maleisië voor, al is de soort in grote delen van dat verspreidingsgebied zeker tot hoogstwaarschijnlijk uitgestorven. Op de IUCN Red List staat de soort ook als Endangered te boek. Op Java komt de soort ook nog maar sporadisch voor.

Bij een waterpoel, verschuilend achter een scherm, waren meerdere exemplaren van één van de mooiste vogels in de wereld te zien, Green Peafowl! Nondeju, het leek wel of er duizenden kolibries van hun veren waren beroofd waarna die veren op een kale kalkoen geplakt waren! WAT EEN GAAF BEEST! Naast Java komt de soort van noordwest Myanmar tot aan noord Maleisië voor, al is de soort in grote delen van dat verspreidingsgebied zeker tot hoogstwaarschijnlijk uitgestorven. Op de IUCN Red List staat de soort ook als Endangered te boek. Op Java komt de soort ook nog maar sporadisch voor.

Vooruit, nog eentje om de Indonesië-trend van Pieter voort te zetten...

De top ridge van de 'Madanga trail' bezocht maar de mythische Madanga die o.a. Sander Lagerveld en Leon Edelaar in dit gebied hadden gevonden helaas niet tegengekomen. Het verhaal gaat rond dat onderzoekers ze verzameld hadden op deze 'relatief eenvoudig' te bereiken piek van 1650 m, met helaas al een paar jaar geen records van deze specifieke site (zie eBird). Deze fraaie Geokichla was een fijne troostprijs samen met de honeyeater.

Deze soort had Pieter het kort geleden over. De term 'supertramp' werd in de ornithologie geïntroduceerd door Jared Diamond. Het gaat om soorten die kleine eilandjes gemakkelijk kunnen koloniseren, maar die op grotere of oudere eilanden juist ontbreken of zeldzaam zijn omdat ze de concurrentie daar niet goed aankunnen. Typische supertramps zoals Island Whistler en Olive Honeyeater waren dan ook aanwezig op het piepkleine Merpati.

Een soort die sporadisch in mangroven langs de kust van zuidelijk Borneo en nog sporadischer in mangroven van noordelijk Java gevonden kan worden. Of voor de meeste plekken, gevonden KON worden. De soort is Endangered, en dat terwijl de soort voorheen in die paar gebieden knetter algemeen was geweest. De grootste boosdoener? De vogelvang natuurlijk. Helaas schijnt de soort zeer goed op de tape te reageren, wat vooral in de laatste 10-15 jaar tot een schrikbarende daling in aantallen heeft geleid. De soort kwam tot een paar jaar geleden ook nog in de mangroven boven Java voor, maar is daar nu waarschijnlijk al uitgestorven. Ik had via een contact een GPS van de Javan White-eye, in de mangroven nabij de grote stinkstad Surabaya, gekregen.

En zo geschiedde, ik landde die namiddag te Surabaya, waar mijn plan om die namiddag alvast in de mangroven naar de Javan White-eye te gaan zoeken toch niet haalbaar leek. Dan maar alvast een taxi voor de volgende dag regelen, wat ik redelijk snel voor elkaar kreeg. Ik moest namelijk de volgende dag, na het bliksembezoek aan Surabaya, ver naar het oosten toe te Baluran geraken. Een hele omweg voor deze helaas zo bedreigde vogel…

De volgende ochtend bracht mijn taxi mij naar de rand van de mangroven. Vele dijkjes liepen dwars door een hele rits fishponds heen, met links en rechts nog stukken pure mangroven. Ik had mijzelf, om nog op tijd te Baluran aan te komen, vier uur gegeven de soort te vinden. Het gebied wemelde redelijk van de watervogels en steltjes. Een stel meerkoeten bleek later een zeldzaamheid te zijn, omdat de soort schijnbaar van Java was verdwenen. Hier en daar kwam ik weer een vriendelijke Indonesiër tegen. Het betroffen vaak vissers die tussen de muggen in kleine houten huisjes hun leven doorbrachten.

Af en toe speelde ik het geluid van de Javan White-eye af. Het af te lopen gebied bleek op Google Earth niet gering, maar de tijd was kostbaar. Op het punt van de GPS vond ik helaas geen white-eye, wat een snelle druk van de ketel af helaas in de weg zat. Kijkend naar Google Earth op mijn mobiel besloot ik maar verschillende hoeken uit te proberen. Ik liep eerst maar eens naar rechts. Alles zag er toch even kansrijk uit. Struinend over de dijkjes kwam ik wel meerdere flockjes tegen, met bijvoorbeeld soorten als Pied Triller, Malaysian Pied Fantail en Rusty-breasted Whistler. Een Freckle-breasted Woodpecker was ook wel leuk. Maar geen Javan White-eye.

Na twee uur wandelen was ik op de helft van mijn eigen gegeven tijd, waarin ik ook een half uur moest gaan teruglopen. Ik besloot maar weer terug te laten keren naar het GPS punt. Nu besloot ik links af te slaan. Zo liep ik langs een wat dikkere rij mangrovebomen toen plots mijn geluid van mijn tape wat drukker leek te worden. Dit was niet alleen die tape!? Een fractie van een seconde na dat besef landde er aan de andere kant van de kreek een klein geel vogeltje in de top van een boom. VERREK, JAVAN WHITE-EYE! Het bleek om drie exemplaren te gaan, en inderdaad reageerden ze nogal fel op de tape. Als ik een vogelvanger was geweest had ik ze zonder al teveel moeite in een kooitje kunnen proppen…

Als donderslag bij heldere hemel werd ik plots ook opeens ontdekt door een zwerm muggen. Na enkele minuten genieten en lijden door die bloedzuigers, trok ik de conclusie. Het was mooi geweest! En zo wandelde ik toch ruim op tijd weer in de richting van mijn taxi.

Tijdens de terug wandeling zag ik opeens een bruin beest op het zandpad zitten, Javan Mongoose! Wat leuk! Hoewel ik wist dat de soort in stedelijke gebieden zeer algemeen kon zijn, had ik zeker niet op die soort gerekend. Een mooie bonus! De soort is niet endemisch voor Java, maar komt ook in noord Sumatra tot aan zuidelijk China voor.

Na aankomst bij de taxi werd de lange naar het oosten rit relaxed ondernomen.

Deze soort is alleen te vinden op de Lesser Sunda-eilanden.

Ik had te Flores nog twee doelsoorten over, de Sunda Zebra Finch en de Supertramp Fantail. De eerste soort leek algemeen rond Labuan Bajo. Ik koos, via meldingen op Ebird, voor enkele fish ponds aan de grens met de stad Labuan Bajo. Voor de tweede soort leek Puarlolo de beste plek te zijn, maar er was nabij de fishponds ook een melding op Ebird van een maand daarvoor, van welgeteld één vogel.

De Sunda Zebra Finch en de Supertramp Fantail waren beide op nagenoeg alle eilanden van de Lesser Sundas te vinden, maar vooral de laatste leek juist op Flores erg schaars te zijn.

Enfin, daar kwamen we dan aan, bij die stinkende fishponds. Enkele logische soorten werden al rap na het uitstappen aan de Flores lijst toegevoegd. Little Black en Little Pied Cormorants, Common Sandpiper (oeverloper), Collared Kingfisher en White-bellied Sea Eagle. Enkele langsvliegende kleine vogeltjes bleken helaas om munia’s te gaan.

Langs de asfaltweg lagen enkele meters brede bermen waar hier en daar kluiten “onkruid” ontsproten. Ik volgde de weg in mijn eentje een stuk naar het zuiden. Het was bij zo’n kluit dat mijn oog op enkele kleine vogeltjes viel. Zebravinken! De Sunda Zebra Finch is vrij recentelijk van de Australische variant gesplit. De soort is gemiddeld kleiner en mist hier en daar strepen of heeft dunnere strepen.

Nu was er nog die Supertramp Fantail over! Ik nam afscheid van Mark en John. De reis was goed verlopen, en we hadden het gezellig gehad. Nu was het voor mij om nog voor een half uur naar de Ebird locatie te rijden waar de fantail enkele weken daarvoor was gemeld. Op Google Earth leek het op een klein bosje tussen de huizen. Op locatie viel dat tegen, er waren maar een paar grote bomen. Ik ging het toch maar even proberen. Het bleek dat ook hier meerdere groepen Sunda Zebra Finches rondvlogen. De soort bleek dus best algemeen te zijn. Ik stootte nog een Barred Buttonquail op, maar ik vond helaas geen Supertramp Fantail. Geen zorgen. Mocht ik ooit nog eens naar pak hem beet Sumba of Timor reizen, is de soort veel gemakkelijker te vinden.

Sumbawa en Flores behoren tot de enige twee eilanden in de wereld waar deze vogel is aan te treffen.

Poco Ndeki leek op voorhand verreweg de beste kansen op de White-rumped Kingfisher te geven. En na het missen van de alleen gehoorde vogel te Puarlolo diezelfde ochtend was ik er extra op gebrand deze nu wel in beeld te krijgen.

Na een klein half uur tapen kwam daar dan gelukkig een antwoord. Nu was het zaak de vogel nog in beeld te krijgen! En dat was makkelijker gezegd dan gedaan. Mark liep op een gegeven moment het bos in, waarop de vogel stopte met roepen, zonder dat die gezien werd. Mark kwam terug, waarop ik met de warmtebeeldkijker op ongeveer dezelfde plek het bos inliep. Ik zag echter ook niks. Maar opeens begon de vogel vanaf de andere kant van de weg te roepen! Mark liep ook daar het bos in, waar hij de vogel even later ook in beeld kreeg. De rest van de groep werd verwittigd, maar ik zag na aankomst de vogel alleen wegvliegen… Balen!

We besloten daarna een ander exemplaar te vinden. Dat lukte een klein kwartier later al, maar wederom bleef dat exemplaar uit beeld. Nu mocht ik, na minutenlang met de warmtebeeldkijker vanaf de kant van de weg te hebben gescand, als eerste het bos inwandelen. Maar ook midden in het bos was de White-rumped Kingfisher lastig te vinden. Sluipend werd gepoogd de vogel in beeld te krijgen. Gelukkig viel mijn oog uiteindelijk op een vogel met een knalrode snavel! De witte borst, zwarte kop en paarsblauwe bovendelen vielen minder op dan gedacht. Dit exemplaar bleef gelukkig wel lang zitten. Zo lang zelfs, dat we op een gegeven moment zelf maar wegliepen. “Walkaway views”, zoals zo vaak in reisverslagen van pak hem beet BirdQuest wordt beschreven.

Te Flores vroeg ik zo tegen het einde van ons bezoek aan het eiland onze lokale gids naar de mogelijkheid een bepaalde munia op de terugweg te gaan zoeken. Deze Five-colored Munia komt op bijna alle eilanden van de Lesser Sundas voor. Echter, de soort komt slechts lokaal voor en is over het algemeen schaars. De gids kende de vogel alleen van wat rijstvelden, die langs de route terug naar Labuan Bajo lagen. Hij had de soort echter niet vaak gezien, en door werkzaamheden aan de weg moesten we waarschijnlijk eerder vertrekken voordat ze de weg in de middaguren tijdelijk gingen sluiten. Later bleek dat we op een zondag terug gingen, dus was dat laatste geen issue geweest... Enkele waarnemingen van een groep van zes vogels in diezelfde rijstvelden, van ongeveer een jaar oud, waren te vinden op Ebird. Echter, op dezelfde website was ook een waarneming van slechts één vogel, maar wel in een rijstveld pal naast Ruteng.

De al wat op leeftijd zijnde Australische reisgenoten Mark en John wilden een middagdutje doen, maar ik wilde na de lunch een poging wagen. Ik werd na het eten nabij de plek gedumpt. Ik had iets meer dan anderhalf uur voor ze mij voor het middagprogramma weer gingen ophalen.

Er liep een stenen pad die langs een hotel richting enkele rijstvelden liep. De waarnemer van de Five-colored Munia had waarschijnlijk in datzelfde hotel geslapen. Aan het einde van het stenen pad zat een oud vrouwtje wat groenten te snijden. Ik liep haar tuin in en vroeg met gebarentaal of ik wat rond de rijstvelden mocht lopen. Dat mocht, en ik bedankte haar vriendelijk. Enkele mannen, werkzaam in de velden, begroette mij ook vriendelijk. Dat kan zo mooi in Indonesië. Als je zoiets doet in pak hem beet Brazilië of Madagaskar wordt je gevraagd wat geld neer te tellen. Het blijft een vriendelijk volkje.

Enkele Scaly-breasted Munia’s, verreweg de meest algemene munia in zijn grote verspreidingsgebied, zaten ietwat verscholen achter wat gras te snoepen van wat rijstkorrels. In een flits zag ik iets wat groter leek, een vogel met een spierwitte buik? De vogels zaten op een iets lager gelegen rijstveld, dus ik moest even dichterbij sluipen. Maar toen ik beter zicht had op de vogels werd het al snel duidelijk, er zat namelijk een Five-colored Munia tussen die kleinere Scaly-breasted Munia’s! De vogel had een kastanjebruine kop en bovendelen met scherp begrensde witte onderdelen, en was dus direct onmiskenbaar! Nu had ik dus bijna anderhalf uur over om naar die Five-colored Munia te kijken. En dat was geen straf, want ik zag er plots nog één, en nog één. Het bleek te gaan om een groepje van vijf, die ook in een net geoogst rijstveld rustig op de grond gingen foerageren. Net toen ik terug liep in de richting van de auto vloog zelfs een verzameld groepje van 15 Five-colored Munia’s pal naast het pad in een boom boven een klein huisje. Ik hoopte dat ze daar voor Mark en John lang genoeg bleven zitten.

Even later kwam daar de auto weer terug. Ik vertelde de beide heren het nieuws, waarop nu niet alleen een boomlange Nederlander, maar ook twee Australische heren en een ietwat iele Indonesische gids de rijstvelden inliepen. De vogels waren gevlogen uit de boom, maar met een minuutje speurwerk vond ik ze weer terug in het gras. Iedereen blij. We werden nu ook een soort van attractie, en een stuk of tiental kinderen van peuter tot puber kwam ons gedag zeggen. We lieten de kinderen door onze verrekijkers kijken en gaven wat high fives vooraleer we naar een nieuwe vogelplek reden.

Weet je waar ik als gids op Flores gek van zou worden?

Flores herbergt wel vier soorten van heleia's, die op taxonomisch vlak nogal wat voer voor discussie opleveren. Zijn het nu gek uitziende white-eyes of toch iets anders? Dat taxonomische duw- en trekwerk zorgde op Flores de afgelopen jaren sowieso bij veel soorten voor bizar veel naamswijzigingen.

Thick-billed Heleia, also known as Thick-billed White-eye also known as Flores White-eye.

Crested Heleia tegen, also known as Crested White-eye.

Wallace’s Heleia, also known as Yellow-ringed White-eye

Eyebrowed Heleia also known as Cream-browed Heleia.

De foto laat de laatste van deze vier soorten zien. EDe Eyebrowed Heleia is alleen op Sumbawa en Flores te vinden.

Wat een gaaf klein vogeltje, met de mengeling van wit, rood en zwart een fraaie verschijning.... Sowieso zijn minivets door hun actieve leefstijl leuk om te bekijken, en vaak leiden ze ook de flocks. Een soort die alleen op Sumbawa en Flores is te vinden.

Heerlijk genoten van deze soort vandaag tijdens het gidsen van een Central Peru tour. Goed gezelschap, flink gelachen op de boot, en absoluut geweldige views!

Het betreft een adult Fairy Tern ssp davisae/Sternula nereis davisae

Een van de zeldzaamste sterns

Waarom z'n Nederlandse naam Steltvorkstaartplevier is is duidelijk. Ik kwam deze vogel tegen toen ik noodgedwongen (auto kapot) 4 km in 40 graden terug moest lopen naar de cabins. Dit was een gelukje bij een ongeluk. Dat hij het ook heet heeft is te zien.

Deze soort kom ik nog niet tegen op de site. Tijdens een reis een dagje met een BirdingPal bij Darwin gevogeld waar we een o.a. een groepje Pied Herons zagen. Deze soort komt voor in het noordelijk deel van Queensland, the Northern Territory en Western Australia. Het is deels een standvogel, maar trekt ook weg richting het PNG en, Indonesië en Borneo

Alleen op de eilanden Flores en Sumbawa voorkomende uil, beide eilanden behoren tot de Lesse Sunda-eilanden.

We gingen na de schemering vol voor de tweede scops owl van het eiland, de alleen op Sumbawa en Flores voorkomende Wallace’s Scops Owl. De wijdverspreide Moluccan Scops Owl hadden we al een andere avond makkelijk gevonden.

Na zonsondergang begonnen vanuit meerdere richtingen Moluccan en Wallace’s Scops Owl te roepen. Aan uilen was er geen gebrek! De Moluccan leek echter een stuk algemener. Nadat we eerst een Wallace’s Scops Owl hoorden roepen, die niet in beeld te krijgen was, werden een tijd lang alleen meerdere Moluccan Scops Owls gehoord. De Wallace’s Scops Owl was voor een scops owl met zijn 27 centimeter lengte niet klein, en blijkbaar met doorzettingsvermogen goed te vinden. En dat bleek ook wel toen een tweede (of was het dezelfde?) Wallace’s Scops Owl iets dichter langs de weg begon te roepen. Met mijn warmtebeeldkijker kreeg ik de vogel nu vrij rap in beeld. Die was ook binnen!

Nu bleef alleen de verreweg moeilijkste van de drie scops owls op Flores over, de Flores Scops Owl, endeem van westelijk Flores. Maar die kon alleen hogerop in de bergen gevonden worden, nabij Ruteng. Die uil werd dus logischerwijs voor later bewaard. Deze Flores Scops Owl zien was een echt kat-en-muis spel. Verder dan een vliegende vogel in het licht van mijn zaklamp kwamen we niet.

Deze lijster heeft een wijds verspreidingsgebied, waarin de soort voorkomt op het Maleisisch Schiereiland, Borneo, een deel van Java en op enkele van de Lesser Sunda eilanden ten oosten van Bali. Onder andere door de vogelvangst is een schatting gemaakt dat de soort in 10 jaar tijd met 67 % is afgenomen. De soort word sowieso zeer sporadisch waargenomen ten westen van de Lesser Sundas. Op Borneo vroeg enkele jaren geleden de lokale gids, toen we enkele Bornean Banded Pitta aan het observeren waren, of ik het geluid van de lijster had. Die had ik toen nog niet, maar de gids dacht dat hij de lijster toen kort had gezien, never to be seen again...

Flores leek op voorhand de beste kans te bieden om de soort te vinden, maar ook daar is de populatie naar het schijnt ook hard achteruitgegaan. We hadden in ons reisschema sowieso slechts één plek waar we kans maakten de vogel te vinden. Rampspoed voor onze lokale gids en pech voor ons (twee Australische vogelaars hadden zich aangesloten voor mijn Flores deel van de reis). De broer van de gids was overleden en werd de eerste dag van onze tour begraven.

We gingen dus de eerste dag zelf vogelen. We konden onze borst dus natmaken, want door het huren van de gids had ik mij nou niet bepaald goed voorbereid... Gelukkig hoorden we na het eerste licht al snel Flores Monarch en Chestnut-caped Thrush zingen. Maar zien, ho maar! Een vreemd geluid bleek later een Flores Crow te zijn geweest, een schaarse endeem van het eiland... Die zagen we later tijdens de reis gelukkig nog.

Na het zien van de Flores Monarch, die op die plek echt gevonden moest worden, en een rits gave soorten die elders ook nog konden, bleef de lijster nog over.

Plots zag Mark een lijsterachtige laag vanaf de linkerkant van het pad overvliegen naar rechts. Het bleek dat we de vogel bij zijn maaltijd hadden verstoord, want langs het pad stond een kleine stengel, vol behangen met grote vijgen! Ai, ik had niets gezien! Maar mijn conclusie was dat dit wel eens een goede plek voor de Chestnut-capped Thrush kon zijn. En zo speelde ik het geluid van de vogel, die ik nu in tegenstelling tot mijn bezoek aan Borneo jaren geleden nu wel op mijn mobiel had zitten, gelijk af.

Ademloos keken drie mannen vanaf het pad om zich heen. Je had een speld kunnen horen vallen, ware het niet dat het pad bezaaid was met rottende zachte bladeren. Opeens zag ik vanuit mijn ooghoek een lijsterachtige van links naar rechts vliegen. Dat was er waarschijnlijk één! De spanning steeg! Het bleef een tijdje stil. Waren het minuten? Ik weet het niet meer. Wat ik wel weet is dat er opeens in lijn met het pad een vogel over ons hoofd vloog, waarbij de zwarte rug en witte buik kort opvielen. Bingo! Maar eigenlijk was het een bar slechte waarneming... Mark had de vogel beter gezien, en hij had ook de kastanjebruine kopkap van de vogel mogen waarnemen. We zagen daarna echter niets meer...

We vogelden verder, waarna Mark honger kreeg, dus ging hij terug naar de auto. John bleef hangen op een open plek in het bos. Ik dacht daarom maar terug naar de plek van de Chestnut-capped Thrush te lopen. Wellicht kon ik de vogel nog terugvinden...

En zo kwam ik enkele minuten later weer aan op de plek van de drie keer langs geschoten lijster. Enkele vreemde roepen deden mij flink afvragen wat ik nu eigenlijk hoorde. Het leek afkomstig van meerdere exemplaren, roepend vanuit de ondergroei. Ik zag hier en daar kort iets door de vegetatie schieten, maar ik kon er nog geen chocola van maken. Opeens leek een vogel op een open tak te landen. Mijn verrekijker deed mij kijken naar een zwart-witte vogel met een flinke kastanjebruine kopkap. Ik zat naar een Chestnut-capped Thrush te kijken! Opeens leken de vogels minder moeilijk, want ik kon er ook eentje aardig op de film zetten! Na enkele minuten dacht ik aan John, die sowieso nog niets had gezien. Ik liep dus terug en ik kwam hem op het pad tegen. John was al een stukje mijn kant opgelopen. We liepen samen terug naar waar ik de vogel, die op een gegeven moment op een dikke overhangende tak boven het pad ging zitten, mooi kon tonen. Toen John de vogel in beeld kreeg was ik nog blijer dan toen ik de vogel zelf eerder zo mooi had gezien!

Vogelen zonder gids is eigenlijk veel leuker...

De Javan Owlet, een endeem van Java, waarvan waarnemingen op Ebird zijn afgeschermd. De reden? Sinds Harry Potter, met zijn uilen, ook populair werd in Indonesië kwam er ook vraag naar uilen in kooitjes. En dus gingen de vogelvangers ook over op het vangen van uilen…

Dus ja, de Javan Owlet is moeilijker te vinden dan pak hem beet 20 jaar geleden…

Ik was tijdens dezelfde vakantie eerder met andere vogelaars al op Sumatra geweest. Daarna viel de groep uiteen en had men meerdere andere plannen. Ik ging naar Mount Citremai, maar een stel Groningers hadden sowieso minder tijd maar konden nog een paar dagen West Java bezoeken. Ze zagen te Kawah Putih Javan Owlet en Tawny-breasted Parrotfinch, waardoor ik na mijn bezoek aan Mount Ciremai die plek ook toe te voegen aan mijn reisschema. Op de plek waar de Groningers de Javan Owlet alleen hadden gehoord maande ik de auto te stoppen. Ik stapte uit en speelde het geluid wat af. En zowaar, na een minuut of twee kwam daar vanuit het bos een antwoord!

En zo rende ik dat bos in, gewapend met de warmtebeeldkijker. De vogel bleek af en toe te roepen. Maar wat ik ook probeerde, ik zag met de warmtebeeldkijker niets. Tijdens het zoeken zakte ik ook door een verrotte brug waarop ik bijna in een droge slootbedding met ietwat hoge en steile wanden viel. Door het veroorzaakte geluid vloog de vogel weg, want ik hoorde hem daarna vanuit een dieper deel van het bos roepen…

Met wat moeite stak ik de droge rivierbedding over om via een wat steile wand gestaag weer dichterbij de af en toe roepende vogel te komen. Maar ook nu vond ik de vogel weer niet in mijn warmtebeeldkijker. Toen hoorde ik wat kleine alarmerende vogeltjes, wat de locatie van de Javan Owlet iets duidelijker maakte. Ik moest mij langzaam door wat dichtere vegetatie wurmen, tot ik recht boven mijn hoofd de Javan Owlet zag zitten, KASSA!

Niet veel later vond ik ook de Tawny-breasted Parrotfinch, waardoor ik door kon reizen naar Gunung Gede.

Een van de weinig echt betrouwbare plekken voor deze endeem van Madagascar. Nadat we 's avonds nagenoeg het hele meer rondgevaren waren en hem al afgeschreven hadden, zagen we bijna bij het beginpunt toch nog deze vogel in een boom zitten. Rechtsom was sneller en minder stress-vol geweest.Een mooi eind van weer een geweldige vogeldag

Tijdens onze korte trip naar Desert National Park in NW India voor de Great Indian Bustard, dagelijks veel Steppe- en Savannearenden gezien. Deze Savannearend trok zich niets van ons aan en bleef rustig in de boom zitten.

Er zijn van die soorten die je gezien wil hebben. De Great Indian Bustard, een soort die met uitsterven bedreigd wordt, is er daar één van. Half maart een kort 6 daags tripje naar Desert National Park gemaakt met de Bustard als doelsoort. Met behulp van een lokale gids op de eerste twee dagen op grote afstand twee vogels binnen het omheinde gebied gezien, op dag 3 twee vogels dichterbij buiten het omheinde gebied.

Een algemene soort van de Lesser Sundas. Desalniettemin best fraai om in je kijkerbeeld te krijgen natuurlijk.

Een endeem van westelijk Java. Volgens de literatuur recent alleen op drie bergen aldaar te vinden. Citizen science vertelt via Ebird een ander verhaal. Ik tel zo snel acht bergen waar de soort wordt gemeld. Te Halimun zag ik de soort in twee dagen slechts één keer. Op Mount Ciremai komt de soort blijkbaar niet voor. Kawah Putih kan ook kansen bieden, maar ik zag de vogel daar in één dag niet, al richtte ik mij vooral op twee andere soorten.

Veel soorten zijn te Gunung Gede de laatste jaren door de vogelvangst moeilijker te vinden. Ik besloot de belangrijkste doelsoorten na een tip van plaatselijk ornitholoog Alex Berryman Mount Ciremai te verkennen. Dat betaalde zich flink uit. Ik zag in een wandeltocht van 3,5 dag de berg op en af alle belangrijke west Java bergsoorten, met uitzondering van Javan Woodcock, Javan Owlet, Javan Trogon en Tawny-breasted Parrotfinch. Die eerste soort vond ik nergens, de laatste drie soorten vond ik elders.

Er was te Gunung Gede een nest van de Javan Trogon bekend langs de trail. Dat maakte het bezoek aan Gunung Gede een twitch van een ochtend (klote keien op dat pad trouwens...).

Klaar met alle pitta's van de wereld verzamelen? Ga voor de 17 soorten island thrushes, dan kom je nog eens ergens. en het is goed voor je conditie wat ik je brom.

Deze Sundaic Island Thrush is van die zeventien soorten de meest wijdverspreide, want te vinden op Borneo, Sumatra en Java. Op Borneo kan je die blijkbaar bereiken door aan het einde van de asfaltweg die Mount Kinabalu beklimt een klein stukje te lopen voorbij de poorten van de wandeltocht naar de top. Dat wist ik niet toen ik daar in 2017 succesvol na uren posten mij tevreden kon stellen met soorten als Pale-faced Bulbul, Mountain Blackeye en Kinabalu Serpent Eagle.

Op Sumatra, in de zomer van 2024, kon je de soort ook vinden na een klim op Gunung Kerinci. Maar daar had ik daar geen puf voor, en eigenlijk ook geen tijd, want ik moest van mijzelf mij richten op Sumatran Cochoa (ik had mijzelf teleurgesteld door de vogel alleen te horen).

In west Java, op Mount Ciremai, had ik mijzelf de top bereiken als backup-plan gemaakt. Eerst maar eens die andere range-restricted soorten vinden, was het devies aan mijzelf. Dat lukte vrij rap, dus klom ik naar boven. Daar was de lijster vanaf kamp 3, wat zich nog tussen de hoge bomen bevindt, zoals verwacht algemeen.

Het betreft de . 'New Zealand Storm Petrel - Fregetta maoriana'

Omdat deze soort hier nog niet gedocumenteerd staat zover ik kan zien.

Het betreft de 'New Zealand Storm Petrel' - Fregetta maoriana

Een soort met een zeer bijzondere levenswijze. De vogel broedt alleen in grotten en rotsspleten op actieve vulkanen op slechts zes bekende locaties in west Java, tussen de 2200 en 3000 meter hoogte.

Vanaf camp 2 op Mount Ciremai was de klim al een stuk steiler geworden. De afstand tussen camp 2 en 3 was slechts een half uur, maar de klim van camp 3 naar de top zou wel twee tot drie uur in beslag nemen. Ik had er “zin in”. Het eerste gedeelte vanaf camp 3 liep ik nog door een bos, tot een vrij plotselinge grens waar het bos werd vervangen met struikgewas. De Sundaic Island Thrushes waren algemeen aanwezig, en waren een welkome afleiding wanneer ik weer na een paar meters hoogte winnen moest uitpuffen.

In een grot, langs de kant van het pad, op nog iets minder dan een half uur klimmen van de top, was geen enkele Volcano Swiftlet te bekennen. En dat was dus die laatste belangrijke vogelsoort. Natuurlijk was dat alleen een slaapplek, maar het betekende ook dat ik nu helemaal tot de rand van de vulkaan moest klimmen. En zo geschiedde.

Maar ik was gelukkig minder aan het puffen dan op Mount Kerinci te Sumatra. Mijn uithoudingsvermogen was iets verbeterd. Nu vogel ik in de bergen sowieso meer op doorzettingsvermogen om een soort te zien dan op uithoudingsvermogen, dus dat was ik wel gewend. Ik redde het gelukkig dus tot aan de rand van de actieve vulkaan. Stinkende gassen kwamen mij tegemoet. Ik had fantastisch uitzicht over de gehele rand van de vulkaan en de omgeving, maar er was geen Volcano Swiftlet in zicht.

Na een paar minuten vroeg ik aan Noval, de berggids, mij te waarschuwen wanneer die een swiftlet in beeld zou krijgen. “That one?”, vroeg hij mij direct na mijn vraag. Ik draaide mij om en warempel vloog er een Volcano Swiftlet over mijn hoofd! En nog één, en nog één! Er vlogen op een gegeven moment een stuk of vijf af en aan langs de kraterwand. Ik probeerde hier en daar wat foto’s te schieten, wat enigszins lukte.

Trouwens, te Kawah Putih, ook een vulkaan in west Java, is de soort op enkele minuten lopen vanaf een parkeerplaats langs de kraterwanden ook te vinden. Maar op dat moment wist ik nog niet of ik daar ook heen zou gaan. Dat bleek later wel, voor Sunda Owlet en Tawny-breasted Parrotfinch.

Een endeem van de bergen in westelijk Java. Een zeer gewilde soort voor vogelvangers. De laatste jaren wordt deze soort dus steeds zeldzamer. Gunung Gede, de gangbare vogelplek voor bezoekende vogelaars, biedt nog steeds kansen de soort te vinden. Maar het wordt rap lastiger de vogels daadwerkelijk daar te vinden. Bovenstaande slaat ook op de Spotted Crocias, die ik gelukkig ook op dezelfde berg vond.

De foto komt van een berg op Java die voor mij als uitstekend alternatief werd gezien voor Gunung Gede, genaamd Mount Ciremai. Veel soorten zijn te Gunung Gede de laatste jaren door de vogelvangst moeilijker te vinden. Ik zag in een wandeltocht van 3,5 dag de berg op en af alle belangrijke west Java bergsoorten, met uitzondering van Javan Owlet, Javan Trogon en Tawny-breasted Parrotfinch. Die soorten vond ik elders.

Deze bulbul is te vinden in de bergen van Sumatra, Java en Bali. Helaas is de soort vrij rap in aantal aan het afnemen door die vervelende vogelvangst in Indonesië.

De foto komt van een berg op Java die voor mij als uitstekend alternatief werd gezien voor Gunung Gede, genaamd Mount Ciremai. Veel soorten zijn te Gunung Gede de laatste jaren door de vogelvangst moeilijker te vinden. Ik zag in een wandeltocht van 3,5 dag de berg op en af alle belangrijke west Java bergsoorten, met uitzondering van Javan Owlet, Javan Trogon en Tawny-breasted Parrotfinch. Die soorten vond ik elders.

Een endeem van Java. Een andere nachtvogel, de Javan Scops Owl, wordt van beweerd dat die lastig kan zijn. Ik stond de eerste avond langs het pad op de berg op de schemering te wachten. Tot mijn verbazing riep er uit zichzelf een Javan Scops Owl enkele meters naast het pad zodat ik die binnen enkele minuten kon bekijken. Op de roep van de Javan Frogmouth reageerden direct drie exemplaren, waardoor ik na een kwartier al klaar was met het nachtvogelen op de berg.

Het kan verkeren...

De foto komt van een berg op Java die voor mij als uitstekend alternatief werd gezien voor Gunung Gede, genaamd Mount Ciremai. Veel soorten zijn te Gunung Gede de laatste jaren door de vogelvangst moeilijker te vinden. Ik zag in een wandeltocht van 3,5 dag de berg op en af alle belangrijke west Java bergsoorten, met uitzondering van Javan Owlet, Javan Trogon en Tawny-breasted Parrotfinch. Die soorten vond ik elders.

Cochoa's en ik, een moeizame relatie. Fruithunter, Purple en Green Cochoa. Allen pijnlijk gemist.

De eerste Javan Cochoa werd alleen gehoord, en ondanks verwoede pogingen niet door mij gevonden. De tweede toonde zich na wat inzet gelukkig wel. Nabij een kamp op de berg zag ik plots twee exemplaren zitten in een boom naast het kampement! De soort werd gedurende de tocht nog enkele keren gehoord, een monotone ietwat langgerekte roep, waarvan het moeilijk is de richting van de vogel juist te bepalen.

De foto komt van een berg op Java die voor mij als uitstekend alternatief werd gezien voor Gunung Gede, genaamd Mount Ciremai. Veel soorten zijn te Gunung Gede de laatste jaren door de vogelvangst moeilijker te vinden. Ik zag in een wandeltocht van 3,5 dag de berg op en af alle belangrijke west Java bergsoorten, met uitzondering van Javan Owlet, Javan Trogon en Tawny-breasted Parrotfinch. Die soorten vond ik elders.

Deze (onder)soort is een standvogel van bergachtige gebieden van Sumatra, Java en Bali. De Scaly Thrush van onder andere het Aziatische vasteland is een trekvogel (hoofdzakelijk?).

Wanneer niet een hut bezoekend is dit taxon het beste te vinden gedurende het eerste licht. Deze vogel kwam ik echter rond het middaguur tegen.

De foto komt van een berg op Java die voor mij als uitstekend alternatief werd gezien voor Gunung Gede, genaamd Mount Ciremai. Veel soorten zijn te Gunung Gede de laatste jaren door de vogelvangst moeilijker te vinden. Ik zag in een wandeltocht van 3,5 dag de berg op en af alle belangrijke west Java bergsoorten, met uitzondering van Javan Owlet, Javan Trogon en Tawny-breasted Parrotfinch. Die soorten vond ik elders.