DB-Actueel Online

Op gezette tijden wil de website aandacht besteden aan actuele ornithologische fenomenen. De Nederlandse vogelaars worden (gelukkig maar) nog regelmatig verrast. Door een influx van een bepaalde soort of bepaalde soorten, door een uiterst zeldzame soort waarvan de meeste vogelaars nog niet eens de juiste Nederlandse naam weten, door onverwachte determinatieproblemen en dergelijke. De kracht van dit medium is dat er direct en interactief ingegaan kan worden op deze spannende gebeurtenissen in het veld. Wat is er precies aan de hand? Wat is hier al van bekend? Is er al eerder over geschreven in Dutch Birding? Hoe denkt men in het veld hierover?

Siberische Grijze Ruiter: Mega op IJmuiden

29 juli 2010  ·  16633 × bekeken

Het is een van de zomerdagen in juli. De tijd voor Slangenarenden, Gestreepte Strandlopers en Lachsterns. Mijn DBAlert-alarm, als een van de beheerders, gaat regelmatig af. De waarnemingen worden doorgezet, heel veel afwisseling zit er niet in.

Totdat op woensdagmiddag 28 juli, op mijn werk, tijdens een HSE ronde, het alarm weer afgaat. Ik bekijk het bericht en mijn collega's (die me onderhand kennen) kijken me lachend aan en vragen: 'wat nu weer?". 'Siberische Grijze Ruiter' weet ik nog net te mompelen, eens kijken wie dat durft te claimen. De piep is van Roy Slaterus met de mededeling 'Zojuist foto ontvangen, gemaakt door Arno Piek eerder vandaag met de vraag wat het is. Zodadelijk foto op www.zuidpier.com . Heb even geen lit bij de hand maar wordt hier wel zenuwachtig van.' Hij was niet de enige die zenuwachtig werd en toen ik 2 minuten later zijn site checkte (wat zijn die huidige mobieltjes toch handig en een uitkomst!) en een knallende foto van de Siberische Grijze Ruiter over mijn scherm knalde, zat er nog maar een ding op: RIJDEN.

GR1
Siberische Grijze Ruiter Tringa brevipes Grey-tailed Tattler. Ijmuiden 28 juli 2010 (Arno Piek)

Mijn collega's hadden het al gezien en boden aan het laatste gebouw in hun eentje te doen zodat ik weg kon en even later zat ik in de auto op de A4 onderweg naar IJmuiden. Gelukkig vakantietijd, dus geen files, wel werd ik regelmatig gebeld. Vogelaars die net zo zenuwachtig als ik op weg waren en graag meer informatie wilden hebben. Helaas had ik ook nog niets doorgekregen en kon ze alleen melden dat ik onderweg was en zodra ik informatie mocht ontvangen dit zou doorgegeven.

Rond half 4 liep ik de pier van IJmuiden op en scande deze eerst af op vogelaars. Verspreid liepen ze over de hele lengte van de pier, maar nog geen spannende samenscholingen, dus begon ik maar rustig al zoekend de zuidpier op te lopen. Halverwege ontmoette ik de eerste groep en kreeg uitleg; hier hadtie gezeten, tussen de Steenlopers, de laatste waren aanwezig de gezochte vogel niet. Er werd gezocht en hopeloos naar de noordpier gekeken, zo dicht bij maar toch zo ver weg. Door de telescoop waren de daar aanwezige vogels stipjes en omrijden kost een half uurtje.

GR2
Siberische Grijze Ruiter Tringa brevipes Grey-tailed Tattler. Ijmuiden 28 juli 2010 (Arno Piek). En weg was-ie.

We besloten de (aanstormende) mensen in te lichten en te vragen om ook naar de noordpier te gaan. Rob Halff begon met tikken, maar Luuk Punt was hem net voor. Ook telefonisch werd aangeraden om de noordpier te gaan bezichtigen en even later zagen we de eerste mensen deze afzoeken. Helaas er werd niets gevonden. We besloten rustig en zoekend terug te lopen, toen we enig paniek op de noordpier ontwaarden. Een belletje, er bleek een spannend uitziend lopertje richting het forteiland te zijn gevlogen, ook daar werd helaas niets teruggevonden.

Zo kwamen we uiteindelijk weer bij het parkeerterrein aan. De snackbar bleek vol te zitten, en omdat het er gezellig was en de patat en pindasaus goed, toch maar even aangeschoven om wat te eten. Hierna nog wat rondgelopen en uiteindelijk maar opgegeven, het had zo mooi kunnen zijn ........

Wordt vervolgd?

De Siberische Grijze Ruiter is de eerste voor Nederland en zou indien aanvaard het 4e geval voor WP zijn. Een knallende soort dus die Arno Piek op de foto wist te zetten en van welke wij nog verder moeten blijven dromen.

Wietze Janse

Zoeken naar grijze ruiter
Zoeken naar Grijze Ruiter. IJmuiden, 28 juli 2010 (Luuk Punt)

Siberische Grijze Ruiter Tringa brevipes (Vieillot: Totanus) 1816 [Lippens & Wille 1986; Perrins (ed.) 1991]. In Siberië broedende, op de bovendelen overwegend egaalgrijze Ruiter, die deze laatste naam minder verdient omdat de "klassieke Ruiter" lange poten heeft: de Siberische Grijze Ruiter werd eerder ook wel Kortpootruiter genoemd [LW 1986]. De soort werd op 28 juli 2010 door Arno Piek gefotografeerd op de Zuidpier van IJmuiden (NH): eerste waarneming voor Nederland, en één van de zéér weinige in Europa.
Deze soort verschilt van de enige andere in het oude geslacht Heteroscelus, Tringa incanus (Amerikaanse Grijze Ruiter, Wandering Tattler) o.a. door het kortere neusgat op de bovenneb [Prater, Marchant & Vuorinen 1977].
Voor een etymologische bespreking van E/Am Tattler zie Taats [WNV]. @ 100729

Invoegen in WNV-1 (Eigenhuis 2004)
onder Register wetenschappelijke namen:
brevipes z. Tringa, Heteroscelus (p.661)
Heteroscelus stáát er al, p.664 (verwijst naar Taats)
incanus z. Tringa, Heteroscelus (p.665)
Tringa brevipes Siberische Grijze Ruiter
Tringa incana zie sub Taats
onder Register van in de tekst genoemde personen (p.645):
Piek Arnold Siberische Grijze Ruiter (p.647) - en verder ook nog:
Nieuwstraten Eddy Oosterse Vorkstaartplevier
Zekhuis Mark Oosterse Vorkstaartplevier

* Eigenhuis K J, 2004. Verklarend en etymologisch woordenboek van de Nederlandse vogelnamen. Amsterdam. [WNV]
* Lippens L & Wille H, 1986. Uitzonderlijke Vogels in België en West-Europa. I. Watervo­gels, Dagroofvogels en Steltlopers. [LW]
* Perrins C M (red.), 1991. Geïllustreerde Encyclopedie van de Vogels. Een compleet overzicht van alle vogelsoorten van de wereld. Weert.
* Prater A J, Marchant J H & Vuorinen J, 1977. Guide to the Identification and Ageing of Holarctic Waders. British Trust for Ornithology, Tring. [H.W.]

Klaas Eigenhuis

Discussie

Luuk Punt  ·  29 juli 2010  12:22

Arno Piek heeft me toch een blokker!

Ivo Meeuwissen  ·  29 juli 2010  13:42

Inderdaad, een basaltblokker...

Gijsbert van der Bent  ·  29 juli 2010  14:28, gewijzigd 29 juli 2010  14:29

Het was best gezellig op de pier in het uurtje dat ik er was, maar het voelde toch als een receptie zonder jubilaris, een bruiloft waarbij het bruidspaar reeds vertrokken is, een verjaardag zonder jarige etc. Zijn er in Nederland nog zoute ´mudflats´ af te zoeken?

Ben Wielstra  ·  29 juli 2010  15:10

Zie hier http://www.ortolaantje.nl/grijze%20ruiter.html een verhaaltje van Roy Slaterus

Ben Wielstra  ·  29 juli 2010  15:17

En op waarneming.nl een topic: http://forum.waarneming.nl/smf/index.php/topic,116855.0.html Niet iedereen is vooralsnog overtuigt van de ID. Ik denk dat het een Tureluur is, ongeacht wat de foto's tonen. Ik kan zo'n ontkenningsfase heel lang vol houden.

Arnoud B van den Berg  ·  29 juli 2010  15:31

Arno heeft zelfs de roep gehoord, een prima kenmerk. Ik vrees dat de vogel zich liet horen op het moment dat hij heel ver weg vloog: een troost dat hij er misschien maar eventjes stond. Ook de op de foto zichtbare witte bandering op de stuit/bovenstaartdekveren wijst op Siberische tatteleur. Dus ontkennen wordt lastig....

Guido Meeuwissen  ·  29 juli 2010  15:46

Op de site Vanuatu Birds Sounds is zowel de roep van de Grey Tailed als de Wandering Tattler te horen/aanklikken. Prima opnames! Handig bij het zoeken.

Teus Luijendijk  ·  30 juli 2010  12:21

Kijk uit, Ben; niet iedereen snapt jouw cynisme!

Ben Wielstra  ·  30 juli 2010  12:39

Ik snap het zelf niet eens! O.k., o.k., het is een Grijze Ruiter en wel een Siberische. Ik heb 'm gelukkig al in Azie...

Arnoud B van den Berg  ·  30 juli 2010  17:16, gewijzigd 4 augustus 2010  17:19

Ben Wielstra  ·  1 augustus 2010  10:41, gewijzigd 1 augustus 2010  10:41

Voor de liefhebbers, hier een artikel waaruit duidelijk wordt waarom de grijze ruiters tussen de Tringa's staan: http://www.bioone.org/doi/pdf/10.1650/0010-5422%282005%29107%5B0514%3AMGEFPE%5D2.0.CO%3B2

Rob Halff  ·  1 augustus 2010  10:47, gewijzigd 1 augustus 2010  10:47

Kijk hier kunnen we wat mee, thanks Arnoud! Inmiddels heeft Arno Piek gereageerd op zijn waarneming, http://waarneming.nl/waarneming/view/49197844 De vogel was nou niet bepaald 'ril' te noemen en had het daar prima naar zijn zin zo te lezen....extra pijnlijk dus voor ons, met de gedachte dat hij daar wellicht nog ergens in de buurt heeft gezeten...

Ben Wielstra  ·  1 augustus 2010  14:11

Ik heb er niet echt een overzicht van hoe intensief er nog gezocht is de dagen na de waarneming. Iemand een idee?

Rob Halff  ·  1 augustus 2010  15:48

Ikzelf heb de dag erna nog een uurtje (tussen het werk door) bij de sluizen en het begin van de Noordpier gezocht. Het was laagwater toen en er lagen erg veel geschikte plekjes voor hem. Ook veel Oeverlopers daar, had er ruim 15! Hoop wel dat er ook door anderen nog gezocht is, heb geen idee, maar lijkt mij van wel...?!

Ben Wielstra  ·  12 augustus 2010  18:34

Heej, is ie daar weer?: http://www.dutchbirdalerts.nl/report.action?id=22404

Guus van Duin  ·  13 augustus 2010  23:58

met erge terugwerkende kracht: ik heb de ochtend na de waarneming de zuidpier bezocht, vanaf 06.45 uur. tot het eind gelopen en de zaak afgezocht, en inderdaad ...
Feedback?

Ja, ik geef toestemming Dutch Birding is wettelijk verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken, en je te informeren over het gebruik daarvan op de site. Dutch Birding gebruikt cookies en soortgelijke technieken voor de volgende doeleinden: het optimaliseren van de website, het gebruik, beheer en gericht kunnen tonen van advertenties, de integratie van social media, het verzamelen en analyseren van statistieken.

Voor een aantal van bovenstaande punten is het vastleggen van bezoekersgedrag noodzakelijk. Ook derde partijen kunnen deze cookies plaatsen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij embedded video's van YouTube.