DB Actueel Online

Op gezette tijden wil de website aandacht besteden aan actuele ornithologische fenomenen. De Nederlandse vogelaars worden (gelukkig maar) nog regelmatig verrast. Door een influx van een bepaalde soort of bepaalde soorten, door een uiterst zeldzame soort waarvan de meeste vogelaars nog niet eens de juiste Nederlandse naam weten, door onverwachte determinatieproblemen en dergelijke. De kracht van dit medium is dat er direct en interactief ingegaan kan worden op deze spannende gebeurtenissen in het veld. Wat is er precies aan de hand? Wat is hier al van bekend? Is er al eerder over geschreven in Dutch Birding? Hoe denkt men in het veld hierover?

Big Day record - Gelderland

6 juni 2023  ·  Jorrit Vlot  ·  3003 × bekeken

Op zaterdag 13 mei hebben Jelle Aalders, Tim de Boer, Guus Jenniskens en Jorrit Vlot een poging gedaan om het Big Day Gelderland record te verbreken. Na een succesvolle regio Arkemheen Big Day vorig jaar door Guus, Jelle en Jorrit ontstond het plan om het wat groter aan te pakken. Het bestaande record van 150 soorten was in handen van o.a. Guus en Jelle uit 2018. Dit was eigenlijk een regio Arnhem Big Day maar omdat die zo goed ging hebben ze besloten het nog wat uit te breiden. Met een specifieke voorbereiding op heel Gelderland zou het dus moeten lukken om dit te verbreken. Tim de Boer werd erbij gevraagd, ook een fanatieke regio-vogelaar en actief in een andere hoek van Gelderland.

Goed voorbereid op weg
Afgelopen winter zijn we gestart met de voorbereidingen. Als eerste zijn we een avondje samen gaan zitten om een opzet van de route te maken en locaties van vogelsoorten op de kaart te zetten. In de maanden voorafgaand aan de Big Day volgden we nauwgezet alle waarnemingen en werden lokale vogelaars geïnformeerd. In de laatste weken en dagen werden de belangrijke gebieden en soorten ter plekke verkend door eenieder van ons.

Een goede voorbereiding is het halve werk

We starten de avond om 22:00 op een carpoolplaats in Barneveld en halen nog even wat bij de gele M voordat we op pad gaan. We starten zo ver mogelijk oostelijk in de provincie zodat we de grootste afstand in de auto in het donker kunnen afleggen. Zo staan we om 23:30 in het Wooldse Veen bij Winterswijk om de eerste nachtsoorten te scoren die we uiteraard pas vanaf 00:00 kunnen tellen. Het is een prachtige bijna windstille avond en omringd door glimwormen is een roepende Bosuil de aftrap van deze lange dag. Ook vliegt er vrijwel direct een roepende Nachtzwaluw rond. Houtsnip en Kwartel lieten zich helaas niet horen en later bleek dat we deze soorten de gehele eerste nacht niet gingen zien.

  1. Bosuil
  2. Blauwborst
  3. Waterral
  4. Sprinkhaanzanger
  5. Meerkoet
  6. Nachtzwaluw
  7. Grauwe Gans
  8. Wilde Eend
  9. Dodaars

Onderweg naar het volgende gebied maken we wat stops voor uilen en kunnen verrassend genoeg al een zingende Boomleeuwerik bijschrijven, en even later begint er een Kerkuil te schreeuwen.

  1. Boomleeuwerik
  2. Houtduif
  3. Kerkuil

De eerste nachtvogels worden gescoord. (Jorrit Vlot)

Eén van de redenen om bij Winterswijk te beginnen is de bekende Oehoe. Om er van te genieten kun je beter overdag gaan, maar door de meegebrachte nachtkijkers waren toch prima 3 pluizenbollen op de wand van de groeve zichtbaar!

  1. Oehoe

Steenuil bleek ook niet al te moeilijk in deze omgeving, uiteindelijk hebben we er heel wat gehoord.

  1. Steenuil
  2. Kievit

De volgende stop bij een veengebied was een beetje een gok. Hier lopen overdag wel eens Kraanvogels en we hoopten ze met de nachtkijker te kunnen zien. Dit hebben we echter niet voorbereid, dus of het lukt is maar de vraag. We proberen het op diverse plekken maar het is bijzonder stil, ook met andere vogels. Op de laatste plek staat echter een Kraanvogel te slapen in een plasje, wat een geluk! Ook vliegt hier een Ransuil rond en zien we wat slapende vogels in de nachtkijker.

  1. Kraanvogel
  2. Ransuil
  3. Gekraagde Roodstaart
  4. Blauwe Reiger
  5. Roodborst

Met een hele goede start koersen we naar het westen, tijd om wat moerasvogels te gaan proberen op diverse plekken in de Rijnstrangen. Dit scheelt allemaal weer zoeken midden op de dag. Vrijwel alle soorten werken snel en goed mee. We horen vanuit een rijdende auto een Nachtegaal zingen, en bij het uitstappen krast er vrijwel direct een Grote Karekiet. Ook horen we rond deze plek meerdere Roerdompen.

  1. Grote Karekiet
  2. Nachtegaal
  3. Cetti’s Zanger
  4. Rietzanger
  5. Roerdomp
  6. Kleine Karekiet
  7. Waterhoen
  8. Ooievaar
  9. Bosrietzanger
  10. Fuut

Ondertussen begint het al een klein beetje licht te worden. Het duurt niet lang meer voordat alles begint te zingen en we in korte tijd heel veel soorten kunnen bijschrijven. Rond dit tijdstip wil je het liefst in een bos lopen, overdag zijn dit vaak soorten die zich wat moeilijker laten horen. Onderweg naar het Deelerwoud stoppen we op een niet nader te noemen plek voor een Zeearend die rustig ontwaakt op z’n nest.

  1. Zeearend
  2. Tureluur
  3. Koekoek
  4. Zanglijster
  5. Merel

Onderweg naar het bos maken we wat korte stops die al erg productief blijken te zijn. Eindelijk kunnen de nachtkijkers opgeborgen worden en de verrekijkers weer tevoorschijn gehaald worden! Een bonus is een rondscharrelende Das.

  1. Veldleeuwerik
  2. Zwartkop
  3. Koolmees
  4. Graspieper
  5. Roodborsttapuit
  6. Fitis
  7. Pimpelmees
  8. Grasmus
  9. Buizerd
  10. Geelgors
  11. Kuifmees
  12. Vink
  13. Tjiftjaf
  14. Fluiter
  15. Boompieper
  16. Goudhaan
  17. Zwarte Specht
  18. Boomkruiper

Het Deelerwoud ontwaakt. (Tim de Boer)

De vroege ochtend
In het Deelerwoud hopen we een grote slag te slaan zodat we de rest van de dag het bos niet meer in hoeven. We hebben hier veel profijt van onze meegebrachte fietsen, zo kunnen we sneller door diverse types bos fietsen. Vrijwel alles lukt behoorlijk snel, Goudvink en Kleine Bonte Specht laten het echter nog afweten… We zien gelukkig wel wat Tapuiten, niet de makkelijkste soort meer half mei, en de Draaihals zit lekker te genieten van de zon in z’n nestholte. Ook vliegen er twee Staartmezen over het pad. Mooi op tijd, dit kan namelijk zomaar een hele lastige Big Day soort zijn!

  1. Grauwe Vliegenvanger
  2. Bonte Vliegenvanger
  3. Grote Bonte Specht
  4. Appelvink
  5. Gaai
  6. Grote Lijster
  7. Spreeuw
  8. Boomklever
  9. Vuurgoudhaan
  10. Zwarte Mees
  11. Winterkoning
  12. Glanskop
  13. Torenvalk
  14. Tapuit
  15. Staartmees
  16. Witte Kwikstaart
  17. Kauw
  18. Boerenzwaluw
  19. Zwarte Kraai
  20. Draaihals

De Draaihals werkt goed mee. (Jorrit Vlot)

We werpen nog een blik over vliegveld Deelen om de eerder gemelde Grauwe Kiekendief te vinden. Dit lukt niet en het vliegveld levert geen grote verrassingen op.

  1. Holenduif
  2. Putter
  3. Kneu
  4. Turkse Tortel
  5. Huismus

Onderweg naar het Rozendaalse Bos maken we een korte stop langs de hei waar Grauwe Klauwieren broeden. Het lukt direct om deze te zien; maar liefst drie vogels zijn gelukkig op tijd wakker en zitten al bovenop de meidoorns in het zonnetje.

  1. Grauwe Klauwier
  2. Braamsluiper
  3. Kleine Mantelmeeuw

Het Rozendaalse Bos hebben we vooral in de planning opgenomen omdat dit de enige plek op de route is voor Kortsnavelboomkruiper en Grote Gele Kwikstaart. Ook hopen we hier op wat bossoorten die nog niet in het Deelerwoud zijn gelukt. Grote Gele Kwikstaart vliegt direct een rondje boven ons als we de auto uitstappen, dat begint goed! Eenmaal in het bos roepen er direct meerdere Middelste Bonte Spechten, ook een soort waar we dachten moeite mee te gaan hebben! Door de dag heen blijkt deze soort zelfs bijzonder makkelijk met heel wat waarnemingen. Wat dieper in het bos beginnen we echter wat zenuwachtig te worden, de Kortsnavelboomkruipers hebben er geen zin in. We worden allemaal wat stil en willen hier vooral niet te veel tijd besteden, maar weggaan zonder deze soort is eigenlijk ook geen optie. Na een heel lang half uur begint er gelukkig toch één te zingen!

  1. Grote Gele Kwikstaart
  2. Kuifeend
  3. Heggenmus
  4. Kortsnavelboomkruiper
  5. Gierzwaluw
  6. Middelste Bonte Specht

Het wachten werd beloond, Kortsnavelboomkruiper! (Jorrit Vlot)

In de eerste voorbereidingen hadden we niet het plan om terug te gaan naar het oosten. Maar in de laatste week voor de Big Day hebben we dit toch nog ingepast. Zo is deze hoek veruit de beste in Gelderland voor Wielewaal, zwom hier al weken de enige Geoorde Fuut van de provincie rond en lijken beide wouwen ook redelijk te doen. Bij het voorbereiden van Hekenbroek zongen er direct twee Wielewalen bij het uitstappen van de auto, vandaag natuurlijk niet. We lopen een flinke ronde maar het blijft stil, al zitten hier wel weer meerdere Middelste Bonte Spechten. Bij de back-up plek een stukje verder rijden is het gelukkig wel direct raak!

  1. Aalscholver
  2. Boomvalk
  3. Knobbelzwaan
  4. Roek
  5. Wielewaal
  6. Huiszwaluw

De meegebrachte fietsen hebben hun waarde goed bewezen tijdens de dag. (Guus Jenniskens)

Bij Netterden gaan we op zoek naar de Geoorde Fuut die hier al een hele tijd rondzwemt. Hoe hard we ook zoeken, vandaag zit ie niet op de plas. Tegenvaller! Wel zien we eindelijk (10:30) allemaal een Ekster, grappig dat het best een tijd kan duren voor je zulke algemene soorten tegenkomt. Ook zien we een Sperwer, altijd een lastige op een Big Day, en zien we onze enige Stormmeeuw van de dag.

  1. Ekster
  2. Gele Kwikstaart
  3. Sperwer
  4. Brandgans
  5. Stormmeeuw
  6. Bergeend
  7. Oeverzwaluw
  8. Scholekster
  9. Groenling
  10. Visdief
  11. Raaf

We rijden vanaf hier dieper de Achterhoek in wat een goede keus blijkt te zijn. In korte tijd zien we zowel twee Rode én twee Zwarte Wouwen! Als kers op de taart zien we ook nog een overtrekkende Wespendief en zingt er bij een boerderij een Zwarte Roodstaart. Dat scheelt weer zoeken op industrieterreintjes!

  1. Wespendief
  2. Zwarte Wouw
  3. Rode Wouw
  4. Zwarte Roodstaart
  5. Grutto

Direct geluk met twee Rode Wouwen boven de auto! (Jorrit Vlot)

En ook de Zwarte Wouw laat zich snel zien. (Jorrit Vlot)

Hard werken in de middag
Voor de laatste rietvogels, eenden en steltlopers brengen we ook overdag nog een bezoekje aan verschillende gebieden in de Rijnwaarden. Inmiddels is de temperatuur aardig opgelopen en begint de vermoeidheid aardig toe te slaan. Gelukkig hebben we net een paar mooie mazzeltjes gehad en is de motivatie nog hoog. We starten bij het trekpontje bij Aerdt waar we vrijwel direct een Baardman horen. Op de plas zwemmen diverse eenden die we kunnen bijschrijven, vliegt de eerste Zwarte Stern rond en besluit de slapende meeuw gelukkig even een rondje te vliegen. Geelpootmeeuw!

  1. Rietgors
  2. Baardman
  3. Slobeend
  4. Tafeleend
  5. Kokmeeuw
  6. Zwarte Stern
  7. Krakeend
  8. Grote Zilverreiger
  9. Bruine Kiekendief
  10. Geelpootmeeuw

Onderweg naar de Rijnstrangen stoppen we nog bij een bekende Buidelmees, wederom een mooie bonus! Ook de overzomerende Kolganzen zitten keurig in hun weiland. Van Jillis Roos krijgen we een tip over een Matkop die hij die ochtend had tijdens een excursie. Een stukje lopen, dus we twijfelen even of we er voor moeten gaan midden op de dag. Gelukkig wel gedaan, na heel even wachten horen we hem al snel!

  1. Buidelmees
  2. Kolgans
  3. Tuinfluiter
  4. Matkop
  5. Ringmus

Bij de Rijnstrangen zit alles even mee, ondanks de warmte. We moeten even wachten tot de Grauwe Gors begint met zingen maar vinden wel onze eerste Zomertaling en Wintertaling. Opeens roept Jelle: Velduil! Wat een heerlijke bonus! Geen vaste prik in Gelderland en voor een nieuw record moet je het natuurlijk van dit soort waarnemingen hebben. Ook de Grauwe Gors begint te zingen bovenin een meidoorn. De hele dag staat al in het zo snel mogelijk binnentikken van soorten, maar hier pakken we toch even wat langer een genietmomentje.

  1. Zomertaling
  2. Wintertaling
  3. Velduil
  4. Lepelaar
  5. Zilvermeeuw
  6. Grauwe Gors
  7. Kleine Plevier

Eén van de grootste verrassingen van de dag, een Velduil. (Jorrit Vlot)

Zingende Grauwe Gors (Jorrit Vlot)

Onderweg naar Lingezegen maken we nog een korte stop bij de Hondsbroekse Pleij, hier zat eerder deze week nog een Casarca. Die zit er helaas niet meer, wel vliegt er een Witgat rond en zien we de eerste Oeverlopers. Bij de energiecentrale van Duiven probeerden we in het allereerste licht een Slechtvalk te scoren op de nestkast, zonder succes. Nu komen we weer langs en is het gelukkig direct raak.

  1. Witgat
  2. Oeverloper
  3. Slechtvalk

Bij Lingezegen voelt het alsof het grote sprokkelen begint. Zat afgelopen uren alles mee, hier lukt het even wat minder. De Kleine Zilverreiger die hier al weken rondhangt krijgen we niet te zien, terwijl een Big Day team van regio Arnhem de vogel een kwartier voor ons nog in beeld had. Gelukkig komen we tijdens het zoeken wel een IJsvogel tegen en hoeven we niet helemaal naar de hut te lopen/fietsen om de aanwezige Zwartkopmeeuw te zien, hij is net zichtbaar vanaf de weg. De Toendrarietgans hier vlakbij is ook in geen velden of wegen te bekennen. Ook hier weer dikke pech, het andere Gelderland Big Day team ziet de vogel een half uurtje later wel, liep toch waarschijnlijk net even in een kuiltje…

  1. Kluut
  2. Zwarte Ruiter
  3. IJsvogel
  4. Snor
  5. Bosruiter
  6. Zwartkopmeeuw

Op naar het Binnenveld bij Wageningen! Dit ligt er momenteel fantastisch bij voor stelten, al liggen de beste gebieden helaas (voor ons) net aan de verkeerde van het fietspad in Utrecht. Wel is dit onze beste kans op Patrijs, een soort die bij een voorbereidingsrondje bijzonder makkelijk lukte. Op een warme middag blijft dit toch wat lastiger en helaas vinden we niets. We missen nog Groene Specht, maar hebben hier een goede back-up plek waar ie met enige moeite wel lukt. We komen ook op een tijdstip dat we echt nog wat missers moeten gaan sprokkelen, zo missen we nog een Spotvogel op de lijst. Een snelle blik op waarneming.nl geeft een waarneming in de buurt, en een korte stop met de raampjes open levert gelukkig direct een zingende vogel op.

  1. Groene Specht
  2. Spotvogel

Het past allemaal net in de auto. (Jorrit Vlot)

Polder Arkemheen mag niet ontbreken tijdens zo’n dag, altijd een goede plek voor steltlopers en wat late overzomerende eenden. Helaas zaten er maar weinig echt leuke stelten afgelopen week maar de wat algemenere soorten werken gelukkig goed mee.

  1. Groenpootruiter
  2. Kemphaan
  3. Krooneend
  4. Bontbekplevier
  5. Pontische Meeuw
  6. Smient

Sprokkelen voor het record
Inmiddels is het 18:00 geweest en zitten we bijna op het oude record van 150 soorten met nog wat relatief makkelijke soorten te gaan. Met nog bijna 4u daglicht hebben we uiteraard goede hoop, maar er moeten nog wel heel wat kilometers gemaakt worden dwars de Veluwe over. We gaan eerst naar een Roodhalsfuut langs de randmeren die bij de voorbereiding goed meewerkte. Hij laat zich vaak niet zien maar is wel bijzonder vocaal. Dat merken we, we hoeven niet lang te wachten of we horen de vogel al ‘zingen’ uit het riet.

  1. Wulp
  2. Roodhalsfuut

Het record is geëvenaard! Guus houdt alles nauwkeurig bij op de streeplijst. (Guus Jenniskens)

Het record is alvast geëvenaard, nu verder uitbouwen! Op naar het Heerderstrand waar een Brilduiker op de plas zwemt. Hij zit net even in een hoek waar ie slecht zichtbaar is maar na even zoeken vinden we hem gelukkig wel.

  1. Brilduiker

Waren Steltkluten afgelopen weken erg makkelijk in Gelderland en op meerdere plekken aanwezig, deze dag zitten ze alleen nog maar bij de Empense en Tondense Heide. Hier hebben we weer groot voordeel van onze fiets want ze zitten best ver het gebied in. We zoeken op waarneming.nl nog snel wat plekken van Kleine Bonte Specht en Goudvink, die missen namelijk nog op de lijst. Kleine Bonte Specht is hier wel heel makkelijk, voordat we de juiste plek bereiken roept er al een vogel. De Steltkluut loopt gelukkig ook in z’n plasje en we genieten van een prachtige zonnige avond.

  1. Kleine Bonte Specht
  2. Steltkluut

We willen de avond afsluiten in het Binnenveld voor onder andere Kwartel en Porseleinhoen maar we missen ook nog Houtsnip op de lijst, die hebben we eerste nacht helaas gemist. Na wat zoeken op waarneming.nl lijkt er een betrouwbare plek te zijn langs het spoor in de buurt van Ede. Omdat we nog even tijd hebben lopen we hier rustig een rondje. Eerst stelen de Nachtzwaluwen hier de show, nog voordat het echt donker is vliegen ze prachtig langs ons heen. Gelukkig vliegt hier in de schemer ook een baltsende Houtsnip rond, goede keus!

  1. Houtsnip

In het Binnenveld gaan we op zoek naar de laatste ontbrekende soorten. Porseleinhoen lukt rond 22:30 direct, net als een baltstende Watersnip. Nog 1,5u om op zoek te gaan naar Kwartel en Patrijs! Na een uur scannen met de warmtebeeldcamera’s en luisteren bij de geschikte velden horen en zien we nog steeds niets. Inmiddels is het 23:30, wordt het koud en begint het harder te waaien en zijn we allemaal moe en dik tevreden met het record dat we hebben neergezet. We stoppen ermee!

  1. Porseleinhoen
  2. Watersnip

Samengevat: We kijken terug op een fantastische dag vogelen in de provincie. Ondanks dat we allemaal in Gelderland wonen hebben we alle vier nieuwe gebieden leren kennen en zijn we verrassende dingen tegengekomen. Uiteraard hebben we de nodige missers maar die worden gecompenseerd door een paar heerlijke bonussen! We hadden een dag met uitstekend weer, al liet de trek het helaas wat afweten. Ook zaten er deze dag weinig leuke steltlopers (bonussen) in de provincie. Met net wat betere omstandigheden moet de 160 zeker haalbaar zijn, de eerste voorzichtige plannen worden alweer gemaakt voor volgend jaar… We bedanken iedereen die heeft bijgedragen aan het neerzetten van dit record en de fantastische dag.

Jorrit Vlot

Discussie

Wim Wiegant  ·  6 juni 2023  01:28

Blauwborst staat als soort 2 en soort 30 genoteerd...

Edwin Schuller  ·  6 juni 2023  11:17, gewijzigd 6 juni 2023  11:18

Leuk stukje! Maar de telling in het rijtje van Rietgors klopt niet (11 ipv 11, 12 ipv 112, etc).  

Nick van der Ham  ·  6 juni 2023  12:25

Zwartkopmeeuw wordt wel genoemd in de tekst, maar niet in het lijstje?

Michiel Schoonderwoerd  ·  6 juni 2023  13:10

Nummer 95 mist en 106 staat er 2 keer. 

Jorrit Vlot  ·  6 juni 2023  13:58

Er gaat inderdaad iets niet helemaal goed met de telling. Ik check straks even waar het fout gaat. Maar doet niets af aan het record, 156 klopt. ;)

Folkert Jan Hoogstra  ·  6 juni 2023  14:22

Als het goed is klopt nu alles weer. 

Victor Eggenhuizen  ·  7 juni 2023  11:30

Leuk inderdaad om ook over andere Big Days te lezen welke afwegingen gemaakt worden (in de voorbereiding en gedurende de dag). Zo'n nachtkijker is wel een uitkomst als ik het zo lees! 

Diederik Kok  ·  22 juni 2023  22:35

Een Roodhalsfuut op geluid doen op je big day: gaaf! Mooi verslag, knappe prestatie. 

Gebruikers van het forum gaan akkoord met de forumregels.

Feedback?