AO/WPO-blog

Welkom op het BirdingBreaks.nl reisblog. Birdingbreaks.nl en Dutch Birding zijn in 2010 een nauwe samenwerking aangegaan. Een van de resultaten van deze samenwerking is dat leden van Dutch Birding aantrekkelijke kortingen krijgen op een select aantal reizen. Deze reizen zijn bijvoorbeeld vanwege hun bestemming extra interessant voor leden van Dutch Birding. Via dit blog doen wij verslag van deze reizen door middel van foto's, reisverhalen en nieuws uit het veld. Daarnaast vindt u op het blog reisverhalen van bijzondere reizen naar unieke, maar ook de meer bekende reisbestemmingen. Kortom allemaal plekken waar de reizende vogelaar kan genieten van geweldige vogels en prachtige natuur.

Update vanaf de West-Africa Pelagic: De Salvagen

12 mei 2013  ·  11973 × bekeken

[VOOR NILS' VOORGAANDE BIJDRAGE: KLIK HIER!]

11 mei

De nacht hebben we gebruikt om de afstand tussen de Canarische Eilanden en de Salvagen te overbruggen. In de vroege ochtend bereikten we de onbewoonde eilanden die nog weinig mensen bezocht hebben. De Salvagen bestaan uit een cluster van kleine vlakke eilandjes (Salvagem Piquena) en een grote, 100m hoge (Salvagem Grande). We zullen hier de hele dag blijven in de hoop de terugkomst van de broedvogels in de avond mee te kunnen maken. Bij Salvagem Piquena maken we een zodiac-cruise. Zingende Berthelots Piepers worden gescoord en her en der huppelen wat Bonte Stormvogeltjes over zee. Verder is er weinig aan leven te bekennen; pas 's nachts komen de meeste zeevogels hier aan land. De mussen zien het blijkbaar niet zitten om naar dit eiland te verhuizen.

In de middag bereiken we Salvagem Grande. De staf van de Plancius heeft onderhandeld met de opzichters en ze kregen te horen: aan land gaan is niet toegestaan. Maar even later: als er voor ieder bezoeker 2 euro wordt betaald en de opzichters mogen bij ons aan boord dineren, mogen we alsnog aan land ... Als we met de zwemvesten al aan klaar staan komt er andere spelbreker. De staf vindt de stap naar de zodiacs uiteindelijk toch te link in verband met de golfhoogte (een metertje op en neer). Met mijn landrottenverstand leek het me een kwestie van de stap goed timen. Maar ik snapte de beslissing, ze moesten uitgaan van de 'zwakste schakel'. Zeldzame kans gemist. Later bleek dat een wel doorgezette zodiaccruise inderdaad serieuze problemen had kunnen opleveren; de wind trok flink aan in de loop van de middag en de golfdiepte nam toe tot aanzienlijk meer dan een metertje. We bleven rondhangen op enkele honderden meters van het eiland vanwege de ondiepten. Ook dit eiland lonkte, het deed mij zelfs iets aan hun moedereiland Razo denken. Maar alle mussen bleven ook nu op het schip, misschien juist omdat het op hun moedereiland lijkt ...

Iago SparroDe onvermoeibare Kaapverdische Mus Passer iagoensis Iago Sparrow (Nils van Duivendijk/Birdingbreaks)

We bleven voor anker bij Salvagem Grande tot het donker werd. Een ornithologische gebeuren dat z'n weerga niet kent zou ons worden voorgeschoteld, zo was de heimelijke hoop. 'Slechts' een Kuhls Pijlen-demonstratie was ons deel. De 59000 paar leken zo'n beetje met z'n allen bij het eiland rond te hangen. In elk willekeurig geplaatst kijkerbeeld krioelde het van de Kuhls, een spectaculair gezicht, dat zeker, maar we wilden ook en vooral die Kleine (Barolo) Pijlstormvogels en 'Madeira-type' Stormvogeltjes, die ook met 1000den op het eiland broeden. Blijkbaar komen die in ieder geval bij dit eiland pas aan als het echt donker is; we zagen slechts een enkele Kleine Pijl en twee stormvogeltjes waarvan ik niet eens kon zien of het wel Madeira-types waren, zo donker was het al ...

Kulhs Pijlstormvogels
Kuhls Pijlstormvogels Calonectris borealis Cory's Shearwaters (Laurens Steijn/Birdingbreaks)

Nils van Duivendijk

DETERMINATIE ONDERWEG DEEL 4: KLEINE PIJLSTORMVOGEL

Kaapverdische Kleine Pijlstormvogel
Kaapverdische Kleine Pijlstormvogel Puffinus boydi Boyd's Shearwater (Laurens Steijn/Birdingbreaks)

De 'kleine pijlstormvogel' van Kaapverdië is eenvoudig te onderscheiden van Kleine Pijlstormvogel van de meer noordelijke eilanden zoals Madeira, de Salvagen en de Azoren. De onderzijde van de handpennen is geheel donker (door reflectie lijkt het hier ook lichter). De staart is langer en de snavel grijs met een donkere punt. De donkere oorstreek is variabel en sommige Kleine Pijlstormvogels hebben ook een donkere oorstreek, dus het koppatroon is niet beste verschilpunt. De langste onderstaartdekveren zijn donker, maar dat is vaak lastig te zien omdat ze tegen de donkere staart aan liggen. Bij Kleine Pijlstormvogel zijn de langste onderstaartdekveren ook nog volledig wit en reiken bijna tot aan de staartpunt waardoor van de donkere staart aan de onderzijde bijna niets zichtbaars overblijft, terwijl bij Kaapverdische Kleine Pijlstormvogel veel donker zichtbaar is mede door de langere staart.

Kleine Pijlstormvogel
Kleine Pijlstormvogel Barolo Shearwater Puffinus baroli (Laurens Steijn/Birdingbreaks)

De erg witte onderzijde van de ondervleugel die doorloopt tot op de handpennen is een goed kenmerk voor Kleine Pijlstormvogel. Op deze foto is ook de witte zijkop en het 'vrijliggende', in wit gelegen oog zichtbaar.

DETERMINATIE ONDERWEG DEEL 5: 'MADEIRASTORMVOGELTJE'

De nog veel gebruikte naam Madeirastormvogeltje is niet de beste Nederlandse naam. Naast dat het inmiddels duidelijk is dat het een soortencomplex betreft, komen er in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan al minimaal vier 'typen' voor, waarvan er slechts twee op Madeira broeden. Recentelijk hebben de vier 'typen' soortstatus gekregen door verschillende onderzoekers, waaronder Magnus Robb en The Sound Approach (zie Petrels day and night). Daarnaast komen meerdere populaties en dus mogelijk ook meerdere soorten 'Madeirastormvogeltjes' sterk verspreidt voor in de Pacifische Oceaan.
De vier Atlantische soorten zijn op zee niet met zekerheid uit elkaar te houden, maar locatie en ruistadium kunnen een sterke aanwijzing zijn voor een bepaalde soort. Er zijn winterbroedende en zomerbroedende soorten welke dientengevolge een andere ruicyclus hebben.

Kaapverdisch Stormvogeltje
Vermoedelijk Kaapverdisch Stormvogeltje Oceanodroma jabejabe Cape Verde Storm Petrel (Laurens Steijn/Birdingbreaks)

De vogels hierboven werden gefotografeerd nabij de Kaapverdische Eilanden en zullen alleen daarom al waarschijnlijk Kaapverdisch Stormvogeltje betreffen. Juist bij de soort van de Kaapverdische Eilanden helpt het ruistadium niet want de soort kan vrijwel het hele jaar door broeden of heeft twee sterk verschillende broedperioden. Timing van broed- en ruicyclus zijn normaal gesproken aan elkaar gerelateerd. Algemeen kan gesteld worden dat winterbroeders in het voorjaar/zomer ruien en zomerbroeders in de herfst/winter.
Algemene kenmerken van alle soorten 'Madeirastormvogeltjes' zijn de forse snavel met relatief grote haak, vrij opvallende lichte baan over de bovenvleugel, recht afgesneden of zwak gevorkte staart, grote donkere toppen aan de witte bovenstaartdekveren die vaak een gekartelde grens vormen met de witte 'stuitvlek', gehoekt gehouden vleugels en een min of meer evenwijdig brede, hoefijzervormige 'stuitvlek'.

Kaapverdisch Stormvogeltje
Vermoedelijk Kaapverdisch Stormvogeltje Oceanodroma jabejabe Cape Verde Storm Petrel (Laurens Steijn/Birdingbreaks)

Naast uiterlijke kenmerken geldt voor alle stormvogeltjes dat ze vaak bijzonder goed te herkennen zijn aan hun manier van vliegen, vooral tijdens het fourageren. 'Madeirastormvogeltje' is de meest stabiele en rustige vlieger van allemaal, maar er is natuurlijk veel ervaring nodig om die verschillen te leren. Een bijzonder goed hulmiddel daarbij zijn de dvd's bij het boek 'North Atlantic Seabirds, Storm-petrels and Bulwer's Petrel'

Discussie

Albert van den Ende  ·  15 mei 2013  09:30, gewijzigd 15 mei 2013  09:59

Tjemig ... "De 'kleine pijlstormvogel' van Kaapverdië is eenvoudig te onderscheiden van Kleine Pijlstormvogel" zegt ie ... Ik heb al moeite met deze foto's, laat staan als ie met windkracht 8 langs Camperduin komt suizen :-) Maar op deze foto's lijkt het wit op de ondervleugel bij de Kaapverdische toch veel verder door te lopen dan bij de Kleine, of zie ik nou verkeerd? Weer een erg leuk verhaal! Alweer een jaartje of wat geleden samen met Chris Winter en Nicole Nijhuis op beide eilanden mogen overnachten. Vooral het overweldigende geluid van de Kuhlspijlen 'snachts staat me nog goed bij.

Max Berlijn  ·  15 mei 2013  10:40

Volgens mij gaat het met de populatie van Barolo bijna net zo slecht als met Zino's, (ze zijn nagenoeg onmogelijk op Madeira, zijn moeilijker op de boot naar Gomera etc.) alleen niemand doet er wat aan...

Gebruikers van het forum gaan akkoord met de forumregels.

Feedback?