U heeft het vast in de krant gelezen: vogels kijken zou goed zijn voor het brein! De benodigde parate kennis, het gebruik van herinnering, de kennis van geluiden, het zou ons allemaal scherpe en goedwerkende hersenen geven. Helaas is de buitengewone scherpheid van het vogelaarsbrein de leden van het Dutch Birding terugblik-team tijdens hun aanwezigheid bij menige Nederlandse zeldzaamheid nog nooit opgevallen! Slimme of domme vogelaars, ons maakt het niet uit, als de waarnemingen maar goed zijn, zullen we maar zeggen. Laten we daarom de waarnemingen van februari maar eens gaan doornemen...!

Hoogtepunten

Maskergors

De Maskergors van Texel bleef de tuin waarin hij was ontdekt in december van het vorige jaar nog de gehele maand trouw. Hoewel de vogel niet altijd makkelijk te zien was, werd hij wel bijna iedere dag eventjes heel goed gezien.

Maskergors Emberiza spodocephala, Texel (NH), 20 februari (Anco Euser)

Zwemeenden

Deze maand mocht zich verheugen in de aanwezigheid van enige zeldzame "zwemeenden". Siberische Taling, Bronskopeend en Amerikaanse Smient, waren alle drie te zien.

Amerikaanse Smient Mareca americana, Purmerend (NH), 17 februari (Joep Heldoorn)

Dwergaalscholver

De twaalfde Dwergaalscholver van Nederland, in Natuurpark Lelystad (Fl) kan ons natuurlijk niet meer laten schrikken: de vogel zit er inmiddels al 14 maanden...

Overzicht

Eendachtigen

Kennelijk was er een schisma opgetreden tussen leden van de groep Witbuikrotganzen in zuidelijk Zeeland. Het merendeel verbleef nog bij Breskens (Zld), maar een deel van de groep verhuisde naar de zeedijk bij Westkapelle (Zld). Zoals gebruikelijk verbleven losse exemplaren nog op andere plekken, vooral langs de waddenkust. Een exemplaar bij Someren-Heide (NB) op 14 en 15 februari mag als uiterst curieus te boek worden gesteld.

Witbuikrotgans Branta hrota, Westkapelle (Zld), 24 februari (Niels Dingemanse)

Net als bij de Witbuikrotgans was er ook bij de Zwarte Rotgans een "vreemde gans in de bijt". Buiten de gewoonlijke vogels in Zeeland, Noord-Holland en Friesland was er namelijk ook een te zien in de Brabantse Biesbosch (NB), maar die was helaas ontsnapt.

Zwarte Rotgans Branta nigricans, Vlieland (Fr), 25 februari (Bart Vastenhouw)

In 85 uurhokken verspreid over het hele land werden Roodhalsganzen vastgesteld, met een groepje van acht bij Nes op Ameland (Fr), hetgeen mogelijk als een record kan worden gekenschetst. Kleine Canadese Ganzen werden weliswaar in niet minder dan 38 uurhokken vastgesteld, maar de ondersoort hutchinsii is de enige die mogelijk als wild kan worden gezien, en die werd alleen bij Ontwedde (Gr) serieus vastgesteld.

Kleine Canadese Gans Branta hutchinsii hutchinsii, Onstwedde (Gr), 19 februari (Rik Wever)

Het gehucht Denemarken (Gr), daar hadden wij vrijwel allemaal nog nooit van gehoord, totdat een Ross' Gans besloot het maar eens op de kaart te zetten, vanaf 17 februari tot het einde van de maand. In de Alblasserwaard (ZH) zat ook een Ross' Gans, en dat was dezelfde als de vogel die aan het begin van de maand in de Brabantse Biesbosch (NB) en bij Gorinchem (ZH) werd gezien. Het hoge noorden herbergde ook nog enige waarschijnlijke tot zekere Taigarietganzen, bijna alle in de buurt van Stadskanaal (Gr), op een bij Bruchterveld (Ovl) na. Het hoogste aantal Dwergganzen in het Oudeland van Strijen (ZH) bedroeg 28 in februari. Aangezien enige dagen voor het begin van de maand het aantal daar 52 was, moet een aantal van de vogels het oude land vaarwel hebben gezegd. En inderdaad, buiten de bekendste plek waren er nog vogels in 20 uurhokken te zien. De beste plek in Nederland voor de IJseend is tegenwoordig de Noordsvaarder op Terschelling (Fr). Meer dan 20 IJseenden hielden zich daar enige tijd op, op zee, gedurende de tweede helft van de maand. De soort werd daarbuiten nog in zo'n 20 uurhokken gezien; eentje daarvan, in de Pampushaven bij Almere (Fl), trok in de eerste helft van de maand nog aardig wat belangstelling. Op dezelfde plek was het wijfje Buffelkopeend nog de gehele maand aanwezig. In 19 uurhokken werden Witoogeenden gezien. Aan de verspreiding daarvan was geen touw vast te knopen, met uitzondering misschien van het Kromslootpark in Almere (Fl), waar nu al jarenlang vogels overwinteren. De hele maand hield zich een Siberische Taling op bij Oudkarspel (NH). Boze tongen beweerden dat het een mannetje in eclipskleed zou zijn, hetgeen rond eind februari als hoogst curieus mag worden bestempeld, maar later leek er consensus te bestaan dat het een adult wijfje betrof. Dat laatste maakt de aannemelijkheid van een wilde oorsprong iets groter.

Siberische Taling Sibirionetta formosa, Oudkarspel (NH), 14 februari (Kjell Nilsen)

Het is u misschien wel eens opgevallen dat een adult mannetje Bronskopeend in broedkleed een onbegrijpelijk, klein wit stipje net boven de snavel heeft. Het vraagstuk wat de functie is van dit kleine witte stipje in een kleed dat al helemaal bol staat van het spektakel, dat verdient nog wel enige aandacht van gespecialiseerde biologen. Het stipje, en de rest van de uiterst fraaie vogel, waren te bewonderen bij Zoetermeer (ZH), van het begin van de maand tot 23 februari.

Bronskopeend Mareca falcata, Zoetermeer (ZH), 21 februari (Jill Heeres)

De gehele maand was een Amerikaanse Smient te bewonderen in het Purmerbos bij Purmerend (NH). De minst opwindende van de Amerikaanse eenden die op de Nederlandse lijst te vinden zijn is wel de Amerikaanse Wintertaling. Die had het kwartet vol kunnen maken, maar werd helaas niet gezien. 

Kraanvogels tot zeeduikers

Op 25 februari passeerde een gezond aantal Kraanvogels het dorpje Wahlwiller (L); er werden er zo'n 28.000 geteld. De soort werd op die dag in niet minder dan 159 uurhokken vastgesteld, waarvan er slechts vier ten westen van de lijn Middelburg - Leeuwarden lagen. Bloemen verwelken en schepen vergaan, maar de Dwergaalscholver van Natuurpark Lelystad weet maar niet van wijken! Alweer een hele maand knoopte de vogel aan zijn verblijf vast, dat nu in de veertien maanden loopt. Ongeveer 12 tot 15 IJsduikers werden gezien in februari, vrijwel allemaal in de zuidwestelijke delta. Twee werden elders gezien: één bij Skûlenboarch (Fr) op 1 februari, en een in de Kroonspolders op Vlieland (Fr) op 12 februari.

IJsduiker Gavia immer, Skûlenborch (Fr), 7 februari (Marchel Stienstra)

Waders en wadertjes

Een van de vroegste of dé vroegste Griel ooit in Nederland, werd ontdekt door Duitse vogelaars in het Oudeland van Strijen op 7 februari. De volgende dag was de vogel onvindbaar. Tot 6 of 7 februari werd in de Eempolder nog een winterkleed Amerikaanse Goudplevier gezien. De vogel deed veel moeite om zich niet teveel te profileren. Geheel in lijn met de trend van de laatste jaren werd een Aziatische Goudplevier alleen op geluid gedetermineerd, bij het Landje Van Geijsel bij Ouderkerk aan de Amstel (NH) op 8 februari. De betrekkelijk diepzinnige analyse van de geluidsopnames is hier te vinden.

Zeekoeten tot en met meeuwen

Op 1 en 2 februari werd een Zwarte Zeekoet gezien langs de Brouwersdam (Zld). De vogel van Neeltje Jans, die al vanaf 28 november aanwezig was, verbleef daar nog tot 14 februari. Twee Kleine Burgemeesters werden zo ongeveer de hele maand gezien: een tweedejaars exemplaar rond en langs de Hondsbossche Zeewering (NH) tot 25 februari en een derdejaars vogel bij Westdorpe in Zeeuws-Vlaanderen (Zld) tot 23 februari. Een andere, dode, eerste-winter vogel werd gevonden op Ameland (Fr) op 23 februari.

Kleine Burgemeester Larus glaucoides, Petten (NH), 14 februari (Dirk Kooistra)

De adulte Grote Burgemeester van Velsen (NH) was daar de gehele maand nog te zien. Door dezelfde vogelaar die eerst een dode Kleine Burgemeester vond op Ameland, werd op 24 februari, een dag later, aan de andere kant van het eiland, een dode Grote Burgemeester gevonden.

Roofvogels

De Grijze Wouw is in zeer korte tijd uitgegroeid van een uiterste zeldzaamheid tot een vaste en betrouwbare kracht in de Nederlandse velden. Ook in de winter wordt de soort tegenwoordig gezien. Deze maand werden vogels gezien in de Oostvaardersplassen (Fl) tot 14 februari, bij Huis ter Heide (Dr) op 4 februari, bij Dishoek (Zld) op 14 februari, in de Plateaux vlakbij de grens met België bij Valkenswaard (NB), van 20 tot 23 februari, en op het Dwingelderveld (Dr) op 24 februari. Het omgekeerde van de Grijze Wouw, dat is de Ruigpootbuizerd. In 32 uurhokken werd de soort in februari vastgesteld, en dat lijkt iets meer te zijn dan vorig jaar, maar geen breuk in de neerwaartse trend van de laatste decennia.

Zangvogels

In 15 uurhokken werd de Bonte Kraai vastgesteld. Onze trouwe vrienden rond Den Haag (ZH) en op Schiermonnikoog (Fr) hoorden daar natuurlijk bij. Op vier na lagen alle uurhokken direct aan zee; de drie zuidelijke provincies, en in het midden Utrecht, Gelderland en Overijssel, moesten het zonder waarnemingen doen. Voor de topografisch geïnteresseerden: alle waarnemingen lagen ten noorden van de lijn Rotterdam - Emmen. Na bijna zes weken afwezigheid werd de Humes Bladkoning van Beek (Gld) opeens weer gezien. Het was niet alleen het enige exemplaar van deze soort in februari, het was ook de enige zeldzame loofzanger. Beduidend minder dan 20 Pestvogels werden deze maand gezien, waarvan slechts één in de drie zuidelijke provincies. Die werd gezien in Langenboom (NB). De jonge Roze Spreeuw, die vanaf 12 december van vorig jaar in Leiden verbleef en daar tot 2 februari werd gezien, werd opeens teruggevonden op 26 februari. De Grauwe Gors is inmiddels een knap zeldzame vogel, die maar op een paar plekken in Nederland wordt gezien. In februari waren het de bekende plekken bij Sibbe en Doenrade in Limburg, Saeftinghe en de Braakman in Zeeland en Buinen in Drenthe die samen zo'n 40 vogels lieten zien. Daarbuiten was het dromen van de soort. Verschillende Dwerggorzen overwinterden in Nederland. Van 11 tot 26 februari was er een aanwezig bij Hengelo (Ovl), en van 18 februari was er een - en na 22 februari twee - te zien tot aan het eind van de maand bij Meppen (Dr).

Dwerggors Emberiza pusilla, Meppen (Dr), 25 februari (Eric Menkveld)

Een van de grote verrassingen van vorig jaar, de Maskergors die op 15 december 2025 werd ontdekt in een tuin langs de Pontweg op Texel (NH), bleef geduldige kijkers de gehele maand nog vermaken. Helaas ruide de vogel nog niet naar het adult zomerkleed, omdat het een onvolwassen vogel betrof, maar niettemin was de soort spectaculair genoeg. De welwillige eigenaar van de tuin vertrouwde bezoekers toe dat het herstel van zijn tuin - waarvan delen best platgetrapt waren - zou gaan plaatsvinden zodra de vogel definitief verdwenen was.

Maskergors Emberiza spodocephala, Texel (NH), 7 februari (Arnoud van den Berg)

Inmiddels elders

Oman kende een vliegende start in februari. De rits mega’s bevestigde dat februari na november de beste maand is voor dit land. Ook in het zuidwesten van de WP was het interessant birden deze maand, net als op de Azoren, waar diverse zeldzame niet-zangvogels werden gezien. Tot slot kenmerkte februari zich door diverse langverblijvers. Laten we het samen rustig doornemen.

Azoren

Op Terceira werd een Kleinste Strandloper (Least Sandpiper) gezien van 6-27 februari. Bij Praia da Vitória werden maar liefst 21 Ringsnavelmeeuwen (Ring-billed Gull) geteld. Nog steeds op Terceira waren de Amerikaanse Kleine Zilverreiger (Snowy Egret) en de Killdeerplevier (Killdeer) immer aanwezig deze maand. De Amerikaanse Blauwe Reiger (Great Blue Heron) verbleef nog op Faial. Op São Miguel werd op 17 februari een Amerikaanse Roerdomp (American Bittern) gezien. Tevens op São Miguel werd op 27 februari wederom een Amerikaanse Koningsstern (Royal Tern) gezien, na eerdere waarnemingen eind december. Het absolute hoogtepunt vond plaats op Pico op 28 februari, toen een Zwaluwstaartwouw (Swallow-tailed Kite) werd gezien. Eerdere waarnemingen in de WP waren op Fuerteventura in maart 1993, welke eerst in categorie D was geplaatst en de Azoren in augustus 2008 en maart 2021. Een waarneming uit maart 2005 op Flores, Azoren, door een Braziliaan, is niet aanvaard, maar wordt wellicht herzien door de Portugese commissie.

Zwaluwstaartwouw Elanoides forficatus, Pico, Azoren, 28 februari (Pedro Silva)

Britse Eilanden

Groot-Brittannië vermaakte zich deze maand met een brede influx van misschien wel enkele tienduizenden Kolganzen (Greater White-fronted Goose). Waarschijnlijk lag de zware sneeuwval op continentaal Europa ten grondslag aan deze influx. Een mogelijke Aziatische Grote Zee-eend (Stejneger’s Scoter) in Schotland zou pas het tweede Britse geval zijn. Deze maand werden opvallend veel Amerikaanse eenden gezien op de Britse Eilanden, met naast de Amerikaanse Tafeleend (Redhead) meer dan zestig Ringsnaveleenden (Ring-necked Duck), meer dan twintig Kleine Toppers (Lesser Scaup) en Amerikaanse Smienten (American Wigeon), diverse Buffelkopeenden (Bufflehead) en enkele Kokardezaagbekken (Hooded Merganser). Beide Langstaarttroepialen (Great-tailed Grackle) verbleven deze maand nog in Engeland, net als een Amerikaanse Grote Zee-eend (White-winged Scoter) in Schotland en een Pacifische Parelduiker (Pacific Diver) in Cornwall. Tot slot een lange lijst met langverblijvers in Ierland: het vrouwtje Amerikaanse Tafeleend (Redhead), het schitterende onvolwassen mannetje Harlekijneend (Harlequin Duck), een Amerikaanse Zwarte Zee-eend (Black Scoter), twee Pacifische Parelduikers (Pacific Diver), de Amerikaanse Meerkoet (American Coot), de adulte Geoorde Aalscholver (Double-crested Cormorant), een Grijze Strandloper (Semipalmated Sandpiper), twee Amerikaanse Blauwe Kiekendieven (Northern Harrier) en de Schildraaf (Pied Crow) in Galway.

Noord-Europa

De Amerikaanse Stormmeeuw (Short-billed Gull) op de Faeröer Eilanden was sinds 25 januari niet meer gezien, maar werd op 1 maart herontdekt. Slecht weer en laag water zijn gunstige omstandigheden voor een succesvolle twitch van deze mega. De Azuurmees (Azure Tit) nabij Brekstad, Noorwegen, dook weer op vanaf 16 februari. De Amerikaanse Zilvermeeuw (American Herring Gull) was nog present in de Noorse haven Mandal. Nabij Blekinge, Zweden, werd een Bergheggenmus (Siberian Accentor) ontdekt op 6 februari. Exclusief de influx in 2016-2017 met 72 vogels betreft dit het twaalfde Zweedse geval. De Bruine Lijster (Dusky Thrush) en Aziatische Grote Zee-eend (Stejneger’s Scoter) verbleven nog altijd in Denemarken. Langverblijvers op IJsland betroffen twee Amerikaanse Grote Zee-eenden (White-winged Scoter) en de Baltimoretroepiaal (Baltimore Oriole). Geen zeldzaamheid op IJsland, maar wel een bijzondere foto (géén AI) betreft die van een hybride Koningseider x Eider (King Eider x Common Eider).

Centraal-Europa

Nog geen gevallen in Nederland, maar alweer het 25e en 26e geval in Frankrijk: vanaf 15 februari verbleef onder Bordeaux een Amerikaanse Zilvermeeuw (American Herring Gull). In dezelfde haven werden diverse leuke meeuwensoorten gezien deze maand. Die andere Amerikaanse Zilvermeeuw werd kortstondig op 26 februari gezien op Noirmoutier-en-l'Île, Bretagne. Franse langverblijvers betroffen de Bandijsvogel (Belted Kingfisher) en de Pacifische Parelduiker (Pacific Diver) in Bretagne, alsook het mannetje Amerikaanse Blauwe Kiekendief (Northern Harrier) nabij Bordeaux. Alle vogels verbleven tot het einde van de maand. De vierde Aziatische Grote Zee-eend (Stejneger’s Scoter) voor Duitsland werd op 20 februari ontdekt nabij Zingst, langs de noordoostkust van Duitsland, maar liet zich daarna niet meer zien. De Roodborstlijster (American Robin) die werd gemeld in België bleek fake news.

Zuid-Europa

Huisvrouw-hoax, ontnuchterende ontsnappeling of tuin-topvondst? Dat is altijd de vraag als foto’s opduiken van een superzeldzaamheid in een stadstuin. Zo ook op 19 februari, toen foto’s opdoken via een Nederlander van een adult mannetje Zomertangare (Summer Tanager), gezien op 1 februari in Porto, Portugal. Op 20 februari werd de vogel teruggevonden en deze verbleef tot en met het einde van de maand in Porto. De vogel vertoont geen sporen van gevangenschap en zal naar verwachting worden aanvaard als het vijfde geval voor de WP, met eerdere gevallen in Engeland (geringd september 1957) en Azoren (oktober 2006, 2010 en 2011).

Zomertangare Piranga rubra, Porto, Portugal, 22 februari (Klaus Drissner)

De Kelpmeeuw (Cape Gull) verbleef tot het einde van de maand in Laredo, Spanje. De vijfde Maskerkwikstaart (Masked Wagtail) voor Cyprus werd gezien op 21-23 februari.

Noord-Afrika

Op Santiago, Kaapverdië, werden op 19 en 20 februari levende Afrikaanse Purperhoenen (Allen’s Gallinule) ontdekt. Beide Geelsnavelreigers (Yellow-billed Heron) waren nog aanwezig op hetzelfde eiland. Ponta do Sol, Santo Antão, Kaapverdië in februari is de beste kans om de Zwartkapstormvogel (Black-capped Petrel) te zien in de WP. Langs dit uitkijkpunt werd deze maand vijfmaal een vogel langsvliegend gezien. De eilandhoppende Westelijke Willet (Western Willet) verbleef weer op Boavista deze maand. De onvolwassen Zwartkopreiger (Black-headed Heron), Zwarte Reiger (Black Heron) en Geelsnavelreiger (Yellow-billed Heron) verbleven alle nog op São Vicente, net als de Bruinruggoudmussen (Suden Golden Sparrow) en een enkele Roodbekwever (Red-billed Quelea). Op Madeira werd op 21 en 23 februari een Soraral (Sora) gezien. Een Kapgier (Hooded Vulture) werd gezien op Cap Blanc, Mauritanië. Misschien nog interessanter is de Groenstaartglansspreeuw (Greater Blue-eared Starling) die werd gezien in Banc d'Arguin. Precies op de WP sensu BWP- grens derhalve, waar het vasteland buiten die WP-grenzen valt, maar de zee erbinnen. Als deze vogel even over de zeereep is gevlogen, dan betreft dit - indien aanvaard - een nieuwe soort voor de WP sensu BWP. Zoals bekend valt Mauritanië buiten de grenzen van de grote WP. De eerste Oosterse Gele Kwikstaart (Eastern Yellow Wagtail) voor Marokko werd op 27 februari ontdekt in Boumalne Dades.

Midden-Oosten

Opzienbarend nieuws uit Oman, toen op 5 februari een waarneming van een Gebandeerde Ral (Slaty-breasted Rail) werd ingediend bij de Omaanse CDNA. De vogel was op 3 februari ontdekt in een hoteltuin in Salalah en betrof het eerste geval voor de WP! De vogel bleek gelukkig nog aanwezig en werd voor het laatst op 8 februari waargenomen.

Gebandeerde Ral Lewinia striata, Salalah, Oman, 3 februari (Romuald Cisakowski)

Op 4 februari landde een Roodpootgent (Red-footed Booby) op de - toch niet zo grote - boot van de vogelaars, die vanuit Mirbat hun pelagic deden. Het betrof pas het zesde geval voor Oman.

Roodpootgent Sula sula, Mirbat, Oman, 4 februari (Rik Vetter)

Een Gestreepte Pijlstormvogel (Streaked Shearwater) liet zich fraai zien op de Mirbat pelagics van 9 en 26 februari. Het betreft het vierde geval voor het sultanaat en pas het tiende geval in de WP.

Gestreepte Pijlstormvogel Calonectris leucomelas, Mirbat, Oman, 9 februari (Jonathan Janse)

Omdat het zo'n knaller is, hebben we nóg een foto voor u ...

Gestreepte Pijlstormvogel Calonectris leucomelas, Mirbat, Oman, 9 februari (Jonathan Janse)

Een skulky Afrikaanse Kwartelkoning (African Crake) werd op 11 februari gezien in Mirbat Park.

Afrikaanse Kwartelkoning Crecopsis egregia, Mirbat Park, Oman, 11 februari (Hans Zweekhorst)

In hetzelfde park was de Bruinrugklauwier (Bay-backed Shrike) nog aanwezig tot en met tenminste 25 februari. De Zwarte Reiger (Black Heron) die eerder bij Mughsail aanwezig was, werd vanaf 13 februari herontdekt in Salalah. Pas de tweede Amoerroodpootvalk (Amur Falcon) voor Saoedi-Arabië werd gezien op 4 februari nabij Jizan. Op 8 februari werd een Koningsdrongo (Black Drongo) gezien in Al Marmoom, VAE. Nabij Abu Dhabi werd op 22 februari een Roodkruinzwaluw (Wire-tailed Swallow) gezien. Waar overwinteren toch al die Perzische Rouwtapuiten (Iranian Wheatear)? In de zuidelijke golfstaten zijn er elke winter maar een handvol waarnemingen. De toekomst van de Basalttapuit (Basalt Wheatear) ziet er niet goed uit, met wederom géén waarnemingen deze winter in Israël. Het zal er niet beter op worden sinds dit taxon is gelumpt door de Avilist. Eind februari komt de voorjaarstrek al op gang in Israël, met spektakel in het weekend van 20 en 21 februari met 4000 Steppearenden (Steppe Eagle). Langs de Kaspische Zee werden deze winter hogere concentraties Witvleugelleeuweriken (White-winged Lark) gezien dan normaal, zoals een groep van 250 vogels in Azerbeidzjan en zelfs een groep van 1000 exemplaren in Kazachstan. Zou het dan dit jaar een keer gaan lukken buiten Scandinavië, de regio waar deze dwaalgast in de WP meestal wordt gezien?

De Glazen Bol

Maart staat nu niet bekend als de meest opwindende maand van het jaar, maar zeldzame vogels, die kunnen nu eenmaal altijd ineens aan uw deur kloppen! Met de grote groepen Witvleugelleeuweriken in Azerbeidzjan en Kazachstan in het op hol geslagen achterhoofd lijkt een volslagen verrassing niet helemaal denkbeeldig. Het zal natuurlijk wel weer wat anders worden, maar we staan weer overal voor open, van Steenheggenmus via Grijskopspecht tot Strandleeuwerik! Het DB Terugblik-team wenst u, net als altijd, weer veel breinversterkend zoekplezier...!

We willen alle waarnemers en fotografen hartelijk bedanken voor hun bijdragen aan dit verslag. We would like to thank all observers and photographers for their contributions to this report.

Wim Wiegant & Eduard Sangster