Het begin van het jaar liet ons veel oude bekenden zien, waar we veel plezier van mochten hebben. Af en toe was er ook nog wel wat reuring, zoals bijvoorbeeld een Witkopgors en een Caribische Troepiaal en dat alles gaan we nu allemaal rustig doornemen...!

Hoogtepunten

Maskergors

De Maskergors die op 15 december van het vorige jaar werd gevonden in een tuin aan de Pontweg op Texel (NH), bleef daar nog de gehele maand te zien. Vroeg aanwezig zijn, dat was wel het devies, want midden overdag kon de vogel wel eens heel lastig zijn.

Maskergors Emberiza spodocephala, Texel (NH), 14 januari (Wim van Zwieten)

Caribische Troepiaal

Een troepiaal van onduidelijke komaf in Capelle aan den IJssel (ZH) bleek na diepere studie geen Glanstroepiaal te zijn, maar een Caribische Troepiaal. Daarmee werd de kans dat de vogel op eigen kracht hier is gearriveerd wel heel klein. De determinatie kostte wel enige inspanning, maar uiteindelijk was er geen enkele twijfel meer over de determinatie.

Caribische Troepiaal Quiscalus lugubris, Capelle aan den IJssel (ZH), 27 januari (Wim van Zwieten)

Witkopgors

De eerste Witkopgors sinds 2020 werd ontdekt in een achtertuin in Eibergen (Gld), op 11 januari. Enige prachtige foto's werden gemaakt in deze toch al gebeurtenisvolle achtertuin - waarin soorten als Alpenheggenmus, Hop en Grauwe Gors al werden vastgesteld, plus een overvliegende Steenarend. Zo een tuin zouden we allemaal wel willen hebben...

Witkopgors Emberiza leucocephala, Eibergen (Gld), 11 januari (Roland Wantia)

Overzicht

Eendachtigen

De Bende van Breskens, die overigens over een substantieel deel van de zuidkust van de Westerschelde kan worden waargenomen, telde deze maand maximaal 38 Witbuikrotganzen. Dat is meer vogels dan er van deze soort - of ondersoort, zo u wilt of binnenkort gaat willen - in de rest van het land werden vastgesteld. Een “minibende” op Neeltje Jans telde vijf exemplaren, op`17 januari; verder betrof het vooral solitaire exemplaren, op de plekken die u allemaal wel kent. Zo goed als alle Zwarte Rotganzen werden gezien in noord-Noord-Holland en op de Waddeneilanden, met uitzondering van een of enige vogels op Schouwen (Zld) en Goeree (ZH). In 62 uurhokken werden Roodhalsganzen gezien, met groepjes van vier op Ameland (Fr) op 16 januari, bij Piaam (Fr) op 22 januari, vier bij Yerseke (Zld) op 25 januari en drie bij Ooltgensplaat (ZH), op 30 januari. Een Kleine Canadese Gans van de ondersoort Hutchins Canadese Gans, de ondersoort die in Nederland als "mogelijk van wilde herkomst" te boek staat, werd van 10 tot 12 januari gezien bij Kloosterhaar (Ovl).en waarschijnlijk twee dagen later bij Wierden (Ovl). De laatste Taigarietganzen die Nederland in de winter aandoen, doen dat altijd op plekken die voor normale Nederlanders bijna oneindig ver weg zijn - behalve voor de mensen die er in de buurt wonen, natuurlijk: rond Stadskanaal (Gr) en bij Assen (Dr). Waarnemingen elders waren minder duidelijk, of betroffen niet-wilde vogels. Maximaal 55 Dwergganzen werden deze maand gezien in het Oudeland van Strijen, en maximaal 25 nabij Petten (NH). Zoals we allemaal weten, mogen deze aantallen niet bij elkaar worden opgeteld, want het is bekend dat de vogels als gekken heen-en-weer vliegen. In slechts 23 uurhokken werden IJseenden gezien, zoals u zult begrijpen allemaal aan de kust of het IJsselmeer. Een groep van acht aan de Noordsvaarder op Terschelling op 11 januari vormde het hoogtepunt. Nu de Brileider er geen kans meer op maakt, is het tijd om ons weer te wijden aan de trofee voor de Eend van de Maand! Deze ging in januari zonder enige twijfel naar de Brilzee-eend die werd ontdekt naast de boot van Lauwersoog naar Schiermonnikoog. Helaas waren de foto's niet echt geschikt voor publicatie. De Buffelkopeend van Almere (Fl) bleek meestal lastiger dan gedacht. De vogel was wel de hele maand aanwezig in de Pampushaven, maar soms zeer moeilijk of helemaal niet te vinden.

Buffelkopeend Bucepaha albeola, Almere (Fl), 18 januari (Chris Busscher)

Een Bronskopeend in de Benthuizerplas (ZH), vast dezelfde als eerder in de Nieuwe Driemanspolder (ZH), mocht zich zeer goed bezocht noemen. De vogel was aanwezig vanaf 18 januari. Een andere vogel bij Vriezenveen (Ovl) bleek ontsnapt te zijn.

Bronskopeend Mareca falcata, Zoetermeer (ZH), 23 januari (Jürgen Rosemann)

Op 16 januari werd een Amerikaanse Smient gevonden in de Groene Jonker (ZH), maar de vogel in Purmerend (NH) bleek vanaf 22 januari tot het einde van de maand een echte publieksfavoriet. Amerikaanse Wintertalingen waren op 2 januari nog te zien in de Oostvaardersplassen - een vogel die daar al vanaf 7 december werd gezien en een langs de Oostvaardersdijk op 25 januari, die een andere vogel zou betreffen.

Amerikaanse Smient Mareca americana, Purmerend (NH), 25 januari (Thijs Glastra)

Aalscholvers

Een van de trouwste vrienden van deze rubriek, de Dwergaalscholver van Lelystad (Fl), verbleef nog maar weer eens een maandje in het Natuurpark aldaar. Om uit te rekenen hoe groot de kans is dat de vogel in het natuurpark een partner zal vinden, of beter, door een potentiële partner gevonden zal worden, dat is nog heel wat werk. Natuurlijk heeft het DB Terugblik-team zich daaraan gewaagd, en we kunnen wel zeggen dat die kans minder dan 1 op ongeveer 16.000 is. We adviseren de vogel om wat meer om zich heen te gaan kijken, tenzij de vogel ervoor kiest om vrijgezel te blijven, natuurlijk.

Waders en wadertjes

Pas de derde Amerikaanse Goudplevier van de provincie Utrecht werd op 26 januari gevonden in de Eempolders, waar de vogel tot het einde van de maand te zien was. De Aziatische Goudplevier op Goeree (ZH) was daar nog de hele maand te zien.

Amerikaanse Goudplevier Pluvialis dominica, Eemnes (U), 29 januari (Jaap Denee)

Zeekoeten tot en met meeuwen

Een Zwarte Zeekoet hield zich de gehele maand weer eens op in de haven op Neeltje Jans (Zld). Vanaf het zuidelijk havenhoofd van de haven van Scheveningen werd er op 11 januari een gezien, pas de vierde verblijvende daar, en aan de Brouwersdam (Zld) werd er ook een gezien, op 24 januari.

Zwarte Zeekoet Cepphus grylle, Neeltje Jans (Zld), 31 januari (Paul van Tuil)

Kleine Burgemeesters deden het aardig: een derde-kalenderjaars vogel bevond zich bij Westkapelle (Zld) op 3 en 4 januari, en een tweede-kalenderjaars exemplaar werd gezien langs de Hondbossche Zeewering (NH) van 8 tot 17 januari, en daarna mogelijk dezelfde vogel bij Julianadorp (NH) op 18 en bij Schoorl (NH) op 20 januari, en vanaf 22 januari weer langs de Hondsbossche Zeewering. Op 17 januari werd nog een tweedejaars vogel bij Lauwersoog (Gr) gezien, en op 18 januari langs de Brouwersdam (Zld) een derdejaars. Bij Westdorpe (Zld) werd nog een derdejaars exemplaar gezien vanaf 20 januari tot het einde van de maand. 

Kleine Burgemeester Larus glaucoides, Petten (NH), 23 januari (Marchel Stienstra)

Eerste-winter, of - met een knipoog naar de beheerders van waarneming.nl (zie het commentaar bij de eerstvolgende waarneming), tweede kalenderjaars - Grote Burgemeesters werden gezien op 3 januari bij Ternaard (Fr), op 5 januari in Meijendel (ZH) en op 8 en 9 januari in Bloemendaal (NH). Bij Scheveningen, 's-Gravenzande en Hoek van Holland (ZH) werd een tweedejaars exemplaar gezien tussen 10 en 14 januari. De adulte Grote Burgemeester van Velsen (NH) was daar de gehele maand nog aanwezig.

Roofvogels

Verblijvende Grijze Wouwen werden deze maand gezien in de Onlanden (Dr) en in het Fochteloërveen (Dr), bij Nijverdal (Ovl) bij Ossenisse (Zld) en in de Oostvaardersplassen (Fl). Zo'n 10 à 15 Ruigpootbuizerds verbleven deze maand in het land, allemaal ten noorden van de lijn Rotterdam - Arnhem, en met de meerderheid in de drie noordelijke provincies.

Zangvogels

Tussen vijf en tien Bonte Kraaien bevolkten het land nog, met in de noordelijke helft van het land alleen een vogel op Schiermonnikoog (Fr). Op 1 januari werd nog één Pallas' Boszanger gezien in de Maashorst (NB), maar nu zullen we waarschijnlijk tot half oktober moeten wachten voordat we een nieuwe vogel kunnen bijschrijven. Vrijwel dezelfde zin als de vorige is ook voor de Bladkoning toepasbaar: op 1 januari werd nog er nog één gezien in de Maashorst (NB), maar nu zullen we waarschijnlijk tot september moeten wachten voordat we een nieuwe vogel kunnen bijschrijven. Na een druk najaar voor de Humes Bladkoning waren er in januari nog steeds zeven exemplaren te vinden in het land, in Beek (Gld), Den Haag (Zld), bij Petten (NH), de Noordduinen van Noordwijk (ZH), Weert (L), Alblasserdam (ZH), en Delft (ZH). Na 20 januari waren de waarnemingen zo'n beetje op, met uitzondering van de vogel in Delft, die tot 23 januari werd gezien. Waar is de tijd dat flinke tot zeer flinke groepen Pestvogels helemaal niet zo zeldzaam waren in de winter? Daarvoor moeten we flink in ons geheugen graven. De jaren 2012 en 2016 waren de laatste met flinke aantallen. Pestvogels doen het de laatste jaren zeer matig, en deze winter is het - tot op heden - niet anders. In 17 uurhokken werden vogels vastgesteld, maar niet in de drie zuidelijke provincies. Vogels in Alkmaar (NH) en Huissen (Gld) bleken vrij populair.

Pestvogel Bombycilla garrulus, Alkmaar (NH), 31 januari (Kevin Scharroo)

Een fantastische Witkopgors werd in een achtertuin in Eibergen ontdekt, en wel door dezelfde vogelaar die al eens een Alpenheggenmus in dezelfde tuin, die van zijn moeder en oma, vond. Dit was pas de eerste Witkopgors sinds de stortvloed van 19 vogels tussen 2015 en 2020.

Witkopgors Emberiza leucocephala, Eibergen (Gld), 11 januari (Roland Wantia)

De Maskergors, onze Nederlandse trots van december, bleef nog de gehele maand te bezoeken aan de zuidkant van Texel (NH). De vogel was daar meestal in de ochtend gedurende korte tijd goed waarneembaar, maar garantie was er niet.

Maskergors Emberiza spodocephala, Texel (NH), 24 januari (Martijn Verdoes)

De Glanstroepiaal is een van de meer algemene vogels van de oostelijke Verenigde Staten, zodat een geval in West-Europa ons niet eens heel erg zou doen schrikken. Sterker nog: op 8 april 2013 vloog er een langs de Kamperhoek (Fl). Een troepiaal in Capelle aan den IJssel (ZH) maakte velen van ons dus zeer zenuwachtig, maar het bleek om een Caribiche Troepiaal te gaan, die geen trekvogel is en daarmee dus geen substantiële vagrancy potential - in het Nederlands: "dwaalpotentieel" - heeft. Die komt dus echt niet op de Nederlandse lijst.

De rest van de WP in januari 2026

Het jaar begon stormachtig in het noorden van de WP, met knallers in Noorwegen en op de Faeröer Eilanden. Later in de maand trok Ierland de aandacht en werd er volop gevogeld in het Midden-Oosten. Tot slot was er deze maand opvallend nieuws uit Zwitserland en Kroatië. Laten we een en ander snel samen doornemen!

Azoren

De Amerikaanse Kleine Zilverreiger (Snowy Egret) en Carolina-eend (Wood Duck) waren nog steeds aanwezig op respectievelijk Terceira en Sao Miguel.

Britse Eilanden

Deze maand gebeurde het vooral in Ierland, met de vijfde Ierse Amerikaanse Meerkoet (American Coot) die op 5 januari werd ontdekt nabij Tacumshin. Een mogelijke Vegameeuw (Vega Gull) werd door een enkele waarnemer op 18 januari gezien in Galway, westelijk Ierland. De foto's zien er goed uit voor de soort, maar het cruciale vleugelpatroon is niet vastgelegd, wat aanvaarding niet waarschijnlijk maakt. Eveneens in Galway werd vanaf 20 januari een Amerikaanse Zilvermeeuw (American Herring Gull) gezien, alsook een Schildraaf (Pied Crow). Iets zuidelijker werd op 24 januari een vrouwtje Amerikaanse Tafeleend (Redhead) ontdekt op Lough Yganavan, waar tevens maximaal elf (!) Ringsnaveleenden (Ring-necked Duck) verbleven. Uit analyse van foto’s bleek dat de vogel - die verbleef tot het einde van de maand - hier mogelijk al op 25 oktober 2025 aanwezig was. Het betreft het tweede geval voor Ierland en pas het zevende voor de WP. Nog een goede tip van de ontdekker, die probeerde de ID rond te krijgen: “When googling 'female Redhead' it is best to include the word 'duck'…!” Een mogelijke Amerikaanse Roodhalsfuut (Holboell's Red-necked Grebe) was vanaf 28 januari aanwezig in Somerset. De lange, scherpe, gele snavel en het donkere gezicht zijn goede indicatoren voor deze ondersoort. Een Killdeerplevier (Killdeer) van 21-27 januari nabij Southampton, Engeland, werd fraai gefotografeerd. De Langstaarttroepiaal (Great-tailed Grackle) was nog steeds aanwezig nabij Southampton, terwijl in Liverpool een tweede exemplaar werd ontdekt. Ondanks de ontelbaarheid werden beide vogels druk bezocht.

Langstaarttroepiaal Quiscalus mexicanus, Holbury , VK, 31 december (Hendrik Beukelman)

Noord-Europa

Op de Faeröer Eilanden werd de tweede Amerikaanse Stormmeeuw (Short-billed Gull) van de WP gezien 4-5 januari in Miðvágur. Op 14 en 25 januari werd de vogel waargenomen in Sørvágur. De Faeröers hadden met deze vogel de primeur van de eerste internationale twitch ooit op de eilandengroep. Hier een stuk over de ontdekking van de vogel en de herkenning van de soort. Het eerste geval in de WP werd gezien op de Azoren in februari-maart 2003.

Amerikaanse Stormmeeuw Larus brachyrhynchus, Miðvágur, Faeröer Eilanden, 5 januari (Silas Olofson)

En, omdat het zo'n nuttig studiemateriaal is, hier nog een foto van dezelfde vogel.

Amerikaanse Stormmeeuw Larus brachyrhynchus, Miðvágur, Faeröer Eilanden, 5 januari (Silas Olofson)

De eerste Azuurmees (Azure Tit) voor Noorwegen werd op 5 januari ontdekt nabij Brekstad. Deze duizelingwekkende vogel trok veel belangstelling en verbleef tot en met 11 januari, toen de dooi inviel.

Azuurmees Cyanistes cyanus, Brekstad, Noorwegen, 9 januari (Terje Kolaas)

De Amerikaanse Zilvermeeuw (American Herring Gull), die in 2022 voor het eerst werd gezien, is op 4 januari wederom teruggekeerd in Mandal, het uiterste zuiden van Noorwegen. Het betreft nog steeds het tweede geval voor het land. In Denemarken liet de Bruine Lijster (Dusky Thrush) zich de gehele maand fraai zien in Kopenhagen. Een Amerikaanse Zwarte Eend (American Black Duck) werd gezien op 17-18 januari bij Vesterenge.

Centraal Europa

Pas de eerste Pacifische Parelduiker (Pacific Loon) voor Frankrijk werd op 17 januari ontdekt nabij Penvénan, Bretagne, en verbleef er tot het einde van de maand. Nabij Montpellier werd op 3 januari een Afrikaans Purperhoen (Allen’s Gallinule) dood gevonden. Het betekende het vijfde geval voor Frankrijk. Een Sneeuwvink (White-winged Finch) in Le Havre op 10 januari geeft hoop op een eerste geval in Nederland. De Bandijsvogel (Belted Kingfisher) liet zich de gehele maand fraai zien in Bretagne, alsook de Forster’s Stern (Forster’s Tern) tot en met tenminste 17 januari. De Amerikaanse Blauwe Kiekendief (Northern Harrier) was tot en met tenminste 28 januari aanwezig nabij Bordeaux. Een puntgave en ongeringde Baers Witoogeend (Baer’s Pochard) was sinds 17 januari aanwezig op het Neuchâtelmeer, Zwitserland. Er wordt gedroomd van een wilde afkomst, maar dat lijkt onwaarschijnlijk omdat deze soort zeldzaam is en best veel wordt gehouden. Aan de andere kant is de populatie de laatste jaren verdubbeld, zit er op hetzelfde meer een aanvaarde Kleine Topper (Lesser Scaup) en hebben we gekkere dingen gezien. Indien aanvaard zou dit het eerste geval in de WP betreffen.

Oost Europa

De Azuurmees (Azure Tit) en de Langstaartroodmus (Long-tailed Rosefinch) zijn, als je er eenmaal bent, eenvoudig te zien in Yekaterinburg, Rusland, wat net binnen de WP-grenzen ligt. De laatste soort lijkt zich westwaarts uit te breiden, met sinds 2023 reguliere waarnemingen in het westelijker gelegen Izhevsk, zo ook deze maand. Déze waarneming in Kazachstan valt net buiten de WP, maar biedt inspiratie voor meer gevallen binnen de WP-grenzen.

Zuid-Europa

Is het nog vermeldenswaardig dat de Kelpmeeuw (Cape Gull) ook deze maand aanwezig was in de haven van Laredo, Spanje? Een mogelijk Heines Kortteenleeuwerik (Turkestan Short-toed Lark) op Mallorca sinds 21 december zou een nieuwe soort voor de Spaanse lijst betekenen. Normaal gesproken zijn de Afrikaanse Purperhoenen (Allen’s Gallinule) die in Europa worden gezien dood of bijna dood, maar de vogel nabij Barcelona kon opgelapt worden en is weer vrijgelaten. De Sardijnse vogel eind januari in Italië was overleden, maar de vogel die op Nieuwjaarsdag werd ontdekt op Sicilië zag er voor de verandering wél gezond uit. Deze vogel werd tot en met 6 januari waargenomen. Een ander exemplaar werd gezien op Gavdos, een eilandje ten zuiden van Kreta, Griekenland. Belangrijkste nieuws uit Kroatië betrof de toelating van de Blauwe Pauw (Indian Peacock) tot de officiële lijst, uiteraard in de C-categorie. Dit zorgde bij de WP-twitchers direct voor de discussie of C-soorten nog wel geteld zouden moeten worden. De discussie werd echter al snel beslist door één doorslaggevend argument: “juist de C-soorten zijn een goed excuus om in een buitenlandse stad een weekend bier te drinken”.

Noord-Afrika

Voor het derde achtereenvolgende jaar is een Witstaartkeerkringvogel (White-tailed Tropicbird) aanwezig in de kolonie van Roodsnavelkeerkringvogels (Red-billed Tropicbird) op Ilhéu de Cima, nabij Fogo, Kaapverdië. Op 17 januari waren maar liefst drie Kleine Geelpootruiters (Lesser Yellowlegs) aanwezig in één plasje op Sal. De lang verblijvende Westelijke Willet (Western Willet) had het strand van Boavista weer eens ingeruild voor Sal, waar de vogel verbleef van 4-28 januari, om vanaf 1 februari weer neer te strijken op Boavista. De Zwartkopreiger (Black-headed Heron) en Geelsnavelzilverreiger (Yellow-billed Egret) waren nog steeds aanwezig op São Vicente, waar op 25 januari ook een Zwarte Reiger (Black Heron) werd ontdekt. Na enig zoeken werden ook de Bruinrugmussen (Sudan Golden Sparrow) en een Roodbekwever (Red-billed Quelea) teruggevonden op het eiland. We blijven nog even in Kaapverdië, waar op Santiago op 13 januari een Maskerduif (Namaqua Dove) werd gezien in de Tarrafal sewage ponds.

Midden-Oosten

Op 22 januari was de Grijskopspreeuw (Chestnut-tailed Starling) nog steeds aanwezig in Hili Archaeological Park, VAE. Indien aanvaard als wilde vogel betreft dit het eerste geval voor het emiraat. Op de Ajban Farms werd op 25 januari een Roodkruinzwaluw (Wire-tailed Swallow) gemeld. De Oriëntaalse Pieper (Paddyfield Pipit) was tot en met 18 januari aanwezig op de Wamm Farms. Op 10 januari werd tijdens de maandelijkse pelagic de Roodvoetgent (Red-footed Booby) weer eens gezien bij de Dibba Fish Farms, langs de oostkust van de VAE. Nabij Tanomah, Saoedi-Arabië, werd op 4 januari één (van de eerder drie aanwezige) Donkere Zanghaviken (Dark Chanting Goshawk) gezien. Op 17 januari werden twee Amoerroodstuitzwaluwen (Eastern Red-rumped Swallow) gemeld boven de East Khawr, Salalah, Oman. Nabij Salalah waren de Zwarte Reiger (Black Heron) en de Bruinrugklauwier (Bay-backed Shrike) aanwezig tot het einde van de maand. De Taigastrandloper (Long-toed Stint) verscheen hier ook weer vanaf 27 januari. Muscat werd verblijd met het achtste geval van de Kleine Flamingo (Lesser Flamingo) vanaf 29 januari. Diverse Evermanns Roodstaarten (Eversmann’s Redstart) waren nog aanwezig, zoals in Koeweit, VAE en Oman. Verse Boomkwikstaarten (Forest Wagtail) werden ontdekt in de VAE en Oman. Ooit was de Kleine Veldleeuwerik (Oriental Skylark) vrijwel elke winter te zien in Israël, maar de laatste jaren lijkt deze soort nog maar weinig gezien te worden in de WP. Deze winter was beter, met waarnemingen in Qatar, VAE en Oman. Siberische Waterpiepers (Siberian Pipit) worden steeds vaker opgemerkt in de WP in de winter, met deze maand vogels in de VAE en het tweede geval in Saoedi-Arabië. Indische Klifzwaluwen (Streak-throated Swallow) werden waargenomen in de VAE, twee vogels langs de Saoedische noordkust en een exemplaar op Masirah, Oman. Eind januari waren de Iraanse websites weer online. Het belangrijkste vogelnieuws betrof twee Witvleugelleeuweriken (White-winged Lark) die werden waargenomen bij Taleghan op 28 januari.

De Glazen Bol

Februari, dat is nu niet de tijd dat de hoogste verwachtingen gekoesterd mogen worden, maar toch… Een Azuurmees zou de Nederlandse vogelaarsgemeenschap flink door elkaar schudden. De soort kan in Noorwegen, dus waarom niet in Nederland?

Azuurmees Cyanistes cyanus, Brekstad, Noorwegen, 9 januari (Terje Kolaas)

Maar een van de andere witte vogels, de Sneeuwuil, zou een heleboel mensen ook zeer charmeren. Over wit gesproken, een groepje Witkopstaartmezen zou ons ook zeer bekoren!

Witkopstaartmees Aegithalos caudatus caudatus, Mastenbroek (Ovl), 23 januari (Mick van der Toorren)

Wat het ook wordt en waar het ook zit, we wensen u weer allemaal veel plezier op uw zoektochten naar uiterst zeldzame, matig zeldzame, weinig zeldzame of gewoon leuke vogels…!

We willen alle waarnemers en fotografen hartelijk bedanken voor hun bijdragen aan dit verslag. We would like to thank all observers and photographers for their contributions to this report.

Wim Wiegant & Eduard Sangster