Dutch Birding

De Commissie Systematiek Nederlandse Avifauna nadert na 53 jaar haar einde

1 september 2026  ·  Dutch Birding Association & Nederlandse Ornithologische Unie  ·  1711 × bekeken

Dutch Birding Association (DBA) en de Nederlandse Ornithologische Unie (NOU) zullen met ingang van 2027 AviList volgen als basis voor de taxonomie in hun publicaties. Dit is in lijn met eerdere vergelijkbare beslissingen van organisaties als  Ardea en de British Ornithologists’  Union, en het speelt in op de huidige brede behoefte aan één wereldwijde referentie voor de taxonomie van vogels. De ranking, zoals gepubliceerd op dutchbirdalerts.nl, en de taxonomie van de (in wording zijnde) Nederlandse avifaunistische Lijst zullen ook vanaf 2027 gestoeld worden op AviList.

Hiermee komt een lange periode ten einde waarin werd aangesloten bij de taxonomie zoals opgesteld door de Commissie Systematiek Nederlandse Avifauna (CSNA). De CSNA heeft gedurende tientallen jaren een invloedrijke rol gespeeld binnen de Nederlandse en de internationale ornithologie.

Juist daarom onderkennen we dat deze overgang vragen kan oproepen. De keuze voor AviList dient nadrukkelijk niet te worden gezien als een diskwalificatie van het werk van de CSNA of van de mensen die zich daar jarenlang met grote deskundigheid en toewijding voor hebben ingezet. Integendeel: wij spreken onze grote waardering uit voor alles wat door hen is opgebouwd en wat ze hebben betekend voor de (inter)nationale vogelwereld.

In aanloop naar deze overgang hebben DBA en NOU met de CSNA gecommuniceerd dat zij graag het belangrijke werk van de CSNA gewaarborgd zien binnen AviList, direct of indirect. De CSNA heeft daarop laten weten dat zij graag de vrijkomende tijd  anders willen besteden. Wij respecteren die keuze, met als consequentie dat de CSNA per 1 januari 2027 ophoudt te bestaan.

De overstap naar AviList past binnen een bredere internationale ontwikkeling richting mondiale harmonisatie van vogeltaxonomie. AviList is niet simpelweg een nieuwe lijst, maar de eerste gezamenlijk ontwikkelde wereldwijde taxonomische standaard. De lijst is tot stand gekomen uit samenwerking tussen BirdLife International, IOC World Bird List, eBird/Clements en diverse regionale taxonomische commissies en specialisten. Het doel daarvan is om de bestaande internationale systemen samen te brengen in één gedeeld raamwerk voor ornithologie, monitoring, onderzoek en natuurbeheer. De werkwijze ter voorbereiding en besluitvorming  voor nieuwe updates van AviList is echter kersvers en  moet zich nog bewijzen. Kritische geluiden zijn tijdens dat proces onmisbaar en naar verwachting gaat Aves Press (de opvolger van Howard en Moore) daarbij een belangrijke rol vervullen.

De geschetste ontwikkelingen weerspiegelen de realiteit dat taxonomische vraagstukken steeds vaker een mondiale context hebben. Wereldwijde consistentie in soortopvattingen en naamgeving maakt het eenvoudiger om onderzoeksgegevens, verspreidingsinformatie, ecologische inzichten en beschermingsprioriteiten internationaal met elkaar te verbinden en te vergelijken.

Met de keuze voor AviList sluiten Dutch Birding en de NOU aan bij deze beweging richting één internationaal gedragen standaard. Daarmee volgen wij een ontwikkeling die naar verwachting in de komende jaren binnen grote delen van de internationale ornithologie leidend zal worden.

Tot slot willen wij nogmaals benadrukken dat deze stap niet los kan worden gezien van het fundament dat door de CSNA is gelegd. Dutch Birding en de NOU zijn de commissie en haar leden veel dank verschuldigd voor hun jarenlange inzet, expertise en betrokkenheid bij de ontwikkeling van de Nederlandse ornithologie.

Discussie

Arnoud B van den Berg
 ·  6 september 2026  11:51, gewijzigd 6 september 2026  17:30

@Jan Hein: jouw kritische puntjes laten zien dat het werk van CSNA niet meer goed gelezen werd of gewaardeerd. De CSNA heeft namelijk regelmatig gereageerd op nieuwe artikelen die een lump suggereerden, ook van soorten die recent werden gesplit. Neem alleen al het naar nu blijkt allerlaatste CSNA-jaaroverzicht ('Naamgeving van taxa in Dutch Birding', DB 47: 44-52, 2025) waarin over twee pagina's tekst wordt uitgelegd waarom het alom toegepaste lumpen van barmsijssoorten (op zijn minst) prematuur is. Verder lees ik in ditzelfde 2025-overzicht bijvoorbeeld waarom Middendorffs Rietgans (toch) weer ondersoort van Taigarietgans moet worden en waarom pimpelmezen van drie Canarische Eilanden (toch) beter tot dezelfde soort kunnen worden gerekend.

George Sangster
 ·  2 september 2026  21:27, gewijzigd 2 september 2026  21:27

Jan Hein, onze interpretatie van de barmsijzenkwestie hebben we vorig jaar netjes in DB uitgelegd.

Jan Hein van Steenis
 ·  2 september 2026  18:02, gewijzigd 2 september 2026  18:02

Als de CSNA de problematische beslissingen in haar lijst nu eens had aangepakt, was het wellicht niet zo ver gekomen.

Rotganzen, klapeksters, kwikstaarten, barmsijzen: geen enkele beweging van de CSNA, of een radicaal andere uitleg van de resultaten in artikelen die een lump suggereerden.

De enige keer –die ik voor ogen heb– dat op de schreden werd teruggekeerd, is bij het herenigen van Baltische Mantelmeeuw en Heuglins Meeuw met Kleine Mantelmeeuw.

Maar ik vind het jammer dat het zo gelopen is. Er blijft behoefte aan rebellie!

Max Berlijn
 ·  1 september 2026  11:29, gewijzigd 1 september 2026  11:29

Eens Peter, einde van "dat kleine Gallische dorpje in het Romeinse rijk". Ik hoop dat iedereen zich zal realiseren dat de beslissingen van de CSNA op termijn vaak (inter)nationaal gevolgd werden. De AVIlist is verre van ideaal met in mijn optiek vele onvolkomenheden die de CSNA al had opgelost maar het is blijkbaar niet anders. Bedankt allemaal.

Peter de Knijff
 ·  1 september 2026  10:57, gewijzigd 1 september 2026  10:57

Erg jammer dat deze unieke “luis in de pels” gaat verdwijnen. Ik snap wel waarom, maar het had met wat moeite niet gehoeven en zorgt wel voor een verschraling en we verliezen een directe en snelle mogelijkheid om onkundige beslissingen te bestrijden. Dat de CSNA niet veel zin had in een andere rol is zeer te begrijpen.

Gebruikers van het forum gaan akkoord met de forumregels.

Feedback?